"Erdal Sağlam" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Erdal Sağlam" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Erdal Sağlam

Erdal Sağlam: 2001 bütçesi şekilleniyor

Erdal SAĞLAM

HEP söylediğimiz, ‘‘2001 yılı bütçesinin zorluğu’’ geldi, çattı. Dengeleri, program çerçevesinde çatmanın zorluğu biliniyordu, ancak yine son güne kadar beklendi.

Şimdi Cottarelli, Ankara'da kendisini oradan oraya vurup, enflasyon hedefinin gelecek yıl tutturulması için gereken bütçe unsurlarını anlatıp duruyor. Anlattıklarının özeti şu:

Faizde elde edilen tasarruf harcanmayacağı gibi, diğer bütçe unsurları en fazla deflatör oranı kadar, yani yüzde 18 oranında artırılacak. 21 katrilyondan 15 katrilyona inecek faiz harcamaları nedeniyle de, bütçe büyüklüğü, yani toplam harcamalar, nominal olarak bile, bu yılki bütçe büyüklüğünün altında kalacak.

Yani; bu yıl 47 katrilyon lira olan büyüklüğün 2001 için 45-46 katrilyonda kalması gerekiyor. Faiz dışı bütçe fazlasının milli gelire oranı, daha önce programlandığı gibi yüzde 5 olabilsin, bu yıl sapma gösteren enflasyon, 2001 için programlanan düzeye çekilebilsin diye.

Bütün bunlar biliniyordu, ancak şimdiye kadar bir şey yapıldığını söylememiz zor.

Şimdi Cottarelli geldi ve daha önce işaretlerini verdiği bu hedeflerin tutturulmasının şart olduğunu söyledi. Günlerdir ‘‘Cottarelli'nin istekleri’’ olarak yazılan haberler, buradan türetilmiş istekler. Bazıları ise ‘‘yok’’tan türetilmiş haberler...

Peki sorun nerede?

Maliye Bakanlığı, belirlenen sınırlar içinde kalınamayacağını söylüyor. Cottarelli bu hedeflere varmak için, doğal olarak, ‘‘Ya harcamayı kısın, ya da geliri artırın’’ diyor. Bu noktada da, 2000 için konan ek vergilerin 2001 için de devam etmesi gündeme geliyor. Hükümet, hem harcamaları kısmaya yanaşmıyor, hem de yeni vergiler getirmekten kaçınıyor. Peki nasıl olacak?

Bizce, ne olursa olsun bu dengenin kurulması gerekiyor.

EK VERGİLERİN

HANGİSİ KORUNACAK?

Maliye Bakanlığı yetkilileri, 2000 yılında gelir ve kurumlar vergisi için uygulanan ek vergilerin 2001 için tekrarlanamayacağını söylüyorlar. THY biletleri, beyannameler gibi belgelerden alınan özel işlem vergisi ile özel iletişim vergisinin devam edebileceğini kaydediyorlar.

Yılın ikinci yarısı için tekrar 3 ayda bire indirilen geçici verginin, gelecek yıl için de yine 3 ayda bir uygulanabileceği görüşündeler.

‘‘Ama bunlar yetmiyor’’ diyoruz, ‘‘O zaman yeni vergiler gelecek ama Hükümetin karar vermesi gerek’’ diyorlar.

IMF daha önce gelir artışında hep ‘‘KDV'yi artırın’’ derdi. Ancak bunun enflasyonist olacağını ve kaçağa yol açacağını gördü, artık istemiyor.

Gerçi 2001 yılı bütçesi için, IMF heyeti Ekim ayı başında tekrar gelecek ama Cottarelli, haklı olarak, şimdiden, uygulanacak ilkeleri kesinleştirmeye çalışıyor.

IMF'nin umudu, ‘‘mini paket’’in gecikmesiyle biraz kırıldı. Yapılacaklar belli. Bunları bürokratlar söylüyor, ama yapılmıyor. IMF söylüyor, bu kez de ‘‘IMF söyledi, yaptık olmasın’’ kompleksine girip, gecikiliyor.

O zaman da IMF daha sert taleplerle geliyor. Bence ‘‘mini paket’’in gecikmesinin sıkıntısı, IMF'nin 2001 bütçe isteklerinde, şimdiden hissedilmeye başladı bile.

X