Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Ercan Kumcu: Yüzüne gözüne bulaştırmak

Ercan KUMCU

TELEFON idaresini özelleştirmeye çalışan Avrupa'daki ilk ülkelerden biriydik. Herkes becerdi, biz hálá başladığımız yerdeyiz. Artık, telefon hisseleri eski çekiciliklerini yitirdiler. Halka açılmanın büyüklüğü dışında telefon idarelerinin satışı piyasalarda eski heyecanı yaratmıyor.

Biraz abartılı da olsa, Türk Telekom'un özelleştirilmesi konusu gündeme geldiğinde, beklenti şirketin değerinin 25 milyar dolar civarında olabileceği idi. Şimdi konuşulan rakam 10-15 milyar dolar civarında. Aynı mal beş sene içinde değerinin yarısını yitirdi.

Şirketin değerinin yarı yarıya düşmesinin yanında yabancı alıcılar başka şartlar da ileri sürmeye başladılar. Örneğin, Türk Telekom'un yüzde 20 hissesinin yabancılara satılması yatırımcıları tatmin etmiyor. Yatırımcılar şirketin en az üçte birinin satılmasını talep ediyorlar.

Yabancılar satıştan sonra şirketin yönetim kuruluna da girmek istiyorlar. Devletin tek başına Türk Telekom'u iyi idare edebileceğine güvenilmiyor. Çok haksız da değiller.

ÖRNEK YARATILIYOR

Türk Hava Yolları'nda (THY) yaşanan saçmalıklar yabancı yatırımcıların bu konuda haklı olduklarını ortaya çıkardı. Halka açık bir şirket olan THY bilet ücretlerini artırabilmek için Ulaştırma Bakanlığı'ndan izin alacakmış. Bakanlık şirketin kárlılığını düşünmediği için bilet ücret artışına muhalefet etti. Devlet dışındaki şirket ortaklarının haklarını ise hiç kimse korumadı.

Küçük bir açıklama ile THY'de bilet ücretlerinin ne olacağına şirketin yönetim kurulu karar verir denildi. Hiç kimse çıkıp da Özelleştirme İdaresi hariç Ulaştırma Bakanlığı'na ‘‘Sen bu işe karışamazsın’’ demedi. THY hisselerine yatırım yapanlar da durumu tribünden izlediler.

Bu çeşit örnekler çoğaltılabilir. Borsa'da hisse senedi satıp halka açılmayı ‘‘evcilik oyunu’’ sanıyoruz. Yatırımcılardan paraları topladıktan sonra hesap sorulmasından hoşlanmıyoruz. Yatırımcı da artık uyandı. Oyunu farklı kurallarla oynamak istiyor.

SATILSIN DA...

Telekom'un özelleştirilmesinde hükümet uzun süre yatırımcıların taleplerine kulak vermedi. Beceremeyeceği bilindiği ve söylendiği halde, Türk Telekom'un özelleştirilmesinin Ulaştırma Bakanlığı tarafından yapılmasında ısrar edildi. Sonuç ortada. Biraz daha zaman kaybedildi.

Diğer konularda olduğu gibi, hükümet, bu konuda da zaman kaybettikten sonra doğruyu bulacak gibi görünüyor. Özelleştirme işi Ulaştırma Bakanlığı'ndan alınmasa da, İhale Komisyonu'nun başına Özelleştirme İdaresi Başkanı getirildi. Şirketin üçte birinin satılması kabul edildi. Yönetim Kurulu'nda devlet dışı yatırımcıların temsil edilmesi benimsendi.

Bütün bunlar yapılacaktı da neden bir sene beklendi? Türk Telekom'un özelleştirilmesi istikrar programı uygulamasında bir sembol halini almıştır. Daha fazla zaman kaybetmeden bu şirket ucuza da gitse, özelleştirilmelidir. Ucuza gitmesinin sorumluluğu yatırımcıların değil, işi geciktiren Türk hükümetlerinindir.

‘‘Yüzüne gözüne bulaştırmak’’ bu olsa gerek.

X