Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Ercan Kumcu: Sözcüsü olmayan program havada kalır

Ercan KUMCU

İstikrar programının en önemli eksikliğinin siyasi kademelerde sözcüsünün olmaması olduğunu bu köşede devamlı vurguluyoruz. Sözcüsü olmayan programlar havada kalıyorlar. İnandırıcı olamıyorlar. İnandırıcı olmayan programların da başarı şansı çok az oluyor.

Yüksek enflasyona alışmış Türkiye gibi ülkelerde inandırıcılık ve siyasi kararlılık çok daha önemli bir hale geliyor. Bu ülke, enflasyonu indireceğini hedefleyen çok programlar gördü. Hiçbiri başarılı olamadı. Çünkü siyasiler kararsızdı. Belki onlar da programlarına inanmıyorlardı.

İçinde siyasi şov dürtüsü de olsa, Güneş Taner'in 1990 yılında enflasyonu ‘‘şahsi meselesi’’ yapması programın arkasında siyasi desteğin olduğu imajını verdi. Söz verdiği gibi, enflasyon yüzde 40'ın altına inmediğinde istifa da etti. İstifası kabul edilmedi. Taner'in çıkışı siyasi bir şov olarak kaldı.

LİDER GEREKLİ

1920'lerde iki yıldan fazla bir süre hiperenflasyon yaşamış Fransa'da Poincare başbakan oldu. Siyasi geleceğini anti-enflasyonist programa endeksledi. İnandırıcı oldu. Çok kısa bir sürede Fransa'da enflasyon tek haneli rakamlara indi. Enflasyon inerken ekonomik büyümeden de feragat edilmedi.

Amerika Birleşik Devletleri'nde 1970 sonları enflasyon iki haneli rakamlardaydı. Reagan siyasi açıdan hoş olmayan kararlar aldı. Hava trafik kontrolörlerinin ücret artışı taleplerini kabul etmeyip hepsinin işine son verdi. Önce tereddütle bakılan uygulamalarını herkes ciddiye almaya başladı. Enflasyon çok hızlı düşüşe geçti. Büyümeden de fazla bir taviz verilmedi.

Ekonomi tarihinde enflasyonu kalıcı olarak indirebilmiş bütün ülkelerde programın arkasında bir ya da birkaç siyasetçi olduğu görülür. Bizde ise, programın uygulanması aşamasında böyle bir siyasetçi görünmüyor. (Kazara bu program başarılı olursa, programı sahiplenecek çok sayıda siyasetçi ortaya çıkacaktır.) Fakat, bu strateji programın başarı şansını da oldukça zayıflatmaktadır.

LİDERSİZ OLUR MU?

CNN-Türk televizyonunda bu akşam Güneş Taner ile istikrar programlarının siyasi boyutunu tartışacağız. Kendisi iki kez Hazine'den sorumlu Devlet Bakanı oldu. 1989-91 dönemindeki bakanlığı sırasında enflasyonu gerçekten düşürmek istedi. Fakat, arkasında gerekli siyasi desteği bulamadı.

1997-98 yıllarında yine aynı bakanlıkta bulundu. Yine, enflasyonu indirebilmek için çok uğraş verdi. Siyasi kadro hemen hemen aynıydı. Fakat, şimdi üzerinde uzlaşılan önlemlerin alınması o dönemde mümkün olamadı. Neden olmadı?

Güneş Taner'e bu soruyu yönelteceğiz. Cevabının ilginç olacağını tahmin ediyorum. Vereceği cevap aynı zamanda Türkiye'de enflasyonla mücadelenin ekonomi-politiğine de ışık tutacak. Taner'in cevaplarıyla uygulanan istikrar programının başarı şansını daha iyi irdeleme olanağı bulacağız.

X