Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Ercan Kumcu: Petrol fiyatlarının enflasyona etkisi

Ercan KUMCU

Son zamanlarda petrol fiyatlarının uluslararası piyasada hızla artması, Türkiye için bir talihsizlik oldu. Uzun yıllardan sonra ilk kez enflasyonu düşürmek için ciddi bir çaba içine girdik. Şimdi, elimizde olmayan nedenlerle dünya petrol fiyatları artıyor. Artan petrol fiyatı, doğal olarak iç piyasaya yansıyor. Ekonomideki genel fiyat düzeyine olumsuz bir etki yapıyor.

Dünyada petrol fiyatlarının artması yalnızca Türkiye'yi olumsuz etkilemiyor. Petrol ihtiyacını ithalat yoluyla karşılayan tüm ülkeler bu artışlardan olumsuz yönde etkileniyorlar. Fakat, onların enflasyonu zaten çok düşük olduğundan, artan petrol fiyatları enflasyonlarını en fazla yarım puan artırıyor.

İSTATİSTİKİ BİLGİLER

Bu şartlarda Türkiye'de ne olacak? Türkiye'de de enflasyon olumsuz etkilenecek. İstatistiksel çalışmalar, dünya petrol fiyatlarının ortalama enflasyon üzerindeki etkisinin kur artışlarıyla yakından ilgili olduğunu gösteriyor.

Kurların ayda yüzde 4-5 dolaylarında arttığı bir dönemde, dünya petrol fiyatlarının iki katına çıkması, on iki aylık bir dönemde ortalama fiyat seviyesini yüzde 15-17 civarında artırıyor. Kur artışları ile dünya petrol fiyatlarındaki artışın ortalama fiyat düzeyiyle olan ilişkisi birebir değil. Bu nedenle, kur artışları aylık yüzde 2 olduğunda, dünya petrol fiyatlarının iki katı artması, ortalama fiyat düzeyini on iki aylık bir dönemde yüzde 10 civarında artırıyor.

Dünya petrol fiyatları 1999 yılında artmaya başladı. Dolayısıyla, geçen yılki fiyat artışlarının bir bölümü bu yılki enflasyon oranını olumsuz etkileyecek. 2000 yılı içindeki artış ise çok değil. İki yılın kaba bir ortalaması alındığında, dünya petrol fiyatlarındaki son on iki aylık artışların 2000 yılı enflasyon oranı üzerinde yüzde 6-10 arasında olumsuz bir etkisi olması beklenmelidir.

Bu çalışmalar, dünya petrol fiyatlarındaki artışın enflasyonumuz üzerindeki olumsuz etkisini abartmamamız gerektiğini gösteriyor. Geçmiş deneyimlerimiz de bizlere aynı şeyi söylüyor. 1998 yılında dünya petrol fiyatları varil başına 9 dolara düştüğünde de enflasyonumuz abartacak kadar olumlu etkilenmemişti.

BAHANE OLMASIN

Bazı çevrelerce dünya petrol fiyatlarındaki artışın başka alanlardaki başarısızlıklar nedeniyle istendiği kadar düşmeyen enflasyonun bahanesi olarak gösterilmesi yanlış olacaktır. Biz enflasyonumuzu yüzde 20'ye indirmek için gerekenleri yapalım. Bırakalım, artan petrol fiyatları yüzünden, enflasyonumuz yüzde 20 yerine yüzde 30 olsun. Bu bir başarısızlık değil, tam aksine, büyük bir başarı olacaktır.

İçine girdiğimiz enflasyonla mücadelenin daha başında bahaneler üretmemek gerekiyor. Bu çeşit bahane arayışları mücadelenin inandırıcılığını da zayıflatıyor. Kaldı ki, daha yılın başındayız. Önümüzdeki aylarda dünya petrol fiyatları düşebilir de.

X