EN YAKIŞIKLI ÖLÜM "Joe Black" ölüm, melek, şeytan gibi "doğaüstü" güçlerin dile ve vücuda, dünya aleminin o acı-tatlı ortamına taşındıkları filmlerden

Hürriyet Haber
15.05.2000 - 00:00 | Son Güncelleme :

EN YAKIŞIKLI ÖLÜM "Joe Black" ölüm, melek, şeytan gibi "doğaüstü" güçlerin dile ve vücuda, dünya aleminin o acı-tatlı ortamına taşındıkları filmlerden biri idi. Bu tür filmler sizin de kolayca farkedebileceğiniz gibi çok revaçta son yıllarda. İlk olarak Al Pacino şeytanı etlendirip kemiklendirdi. Akabinde acı yüzlü ismini hatırlayamadığım bir bey melek olup, ardından aşık olup meleklikten çıktı. Ardından da genç kızların sevgilisi Brad Pitt, bütün dünyevi, medyatik ve teenager yakışıklılığıyla en ağır kavramlardan biri oldu: Ölüm. Son olarak Yeşil Yol filmi yüceltip yere göğe sığdıramadığımız bilgisayar animasyon ve oyunlarını da yerinde ve kıvamında kullanarak iri yarı bir zenci mahkumun gösterdiği burhan ve kerametleri konu edindi. Stephan King'in tüyler ürperticiliğini, iyilik ve doğruluğun yüzümüze bir tokat gibi çarpıldığı metafizik bir "ötedünya" temasına taşıdı...Bu tür konular sinema, edebiyat ve tiyatro tarihinde hiç işlenmemiş değil tabii ki. Aslında iyice gerilere gidince, mitoloji, masal ve efsanelerin bu temaları basitçe işlediklerini değil, tümüyle onlar üzerine kurulduklarını farketmek mümkün. Ama bu son yıllardaki sinematik patlama mitoloji ve efsanelere duyulan nostaljik eğilimleri aşıyor ve farklı bir yere oturuyor gibi. Neden vücut buluyor şeytan? Ölüm neden yakışıklı artık? Dini metinler, adlarından da anlaşılacağı gibi metin kalmışlar hep. Hep bir şeytandan "bahsedilir". Melekler sanki "öbür" dünyada bizi bekleşir. Evet bunlar metinlerde yer alırlar doğru. Ama zaman zaman bunların tam da bizim yaşadığımız hayatı iyilik, kötülük, büyüklük, küçüklük ya da alaylarıyla ışıtmak, düzeltmek ve gidişatımıza baktırtmak gibi pratik bir görev için elpençe oldukları unutulur. Bu yeni film türü, söze geçen esrarengiz varlıkların aşikar gerçeklikler olarak başrolü çekmesiyle hayatın ta içine gönderme yapmayı seçiyor. Amacı çok halisane mi, tartışılır.Minyatürlere, hristiyan ortaçağ resimlerine, envai çeşit dini geleneğe bakalım. Şeytan, ölüm, melekler hep resmedilmiş, vücuda getirilmeye çalışılmış temalar. Bu vücutlaştırma çabası, bu görünür kılma arzusu hep olmuş. Ama sinemada bu karakterlerin tam seyircinin özdeşleşeceği baş karakter rolünde yer almaları durumu başka bir boyuta taşıyor. Bu özdeşleşmeyle şeytan artık bir yönüyle içimizdeki şeytandır. Melek de omzumuzda pırpır eden minik iyilik meleğini mi büyütüyor yoksa? Bu varlıkları bizden ayrı ve kopuk olmayan nüveler olarak içimizde hissetmemizi sağlamaları bu filmlerin hoş ve başarılı yönü gibi. Ancak genel olarak senaryolara bakıldığında başka bir özellik dikkat çekici hale geliyor. "Melekler Şehri" filmindeki melek melekliğini unutup bir dünyalı hatuna aşık olunca, aşık olduğu Meg Ryan ona armut yedirir ilk dünyevi zevk olarak. Daha sonra melek beyin armuttan aldığı lezzet ve dünyevi aşkı öyle çok vurgulanır ki filmde, melek artık değil melek, zevklerinin meftunu olarak "ideal" anlamda insan da değildir. Benzer biçimde "Joe Black" isimli yakışıklı ölüm de klasik film senaryoları gereğince mukadder, sulugöz bir zengin kıza aşık olur. O da sonunda çeşitli entrikalarla bir punduna getirip insan suretinde sevdiceğine döner, ölümcül görevini mutlu son adına askıya alır.Yeşil Yol filminde ise bu dünyevileşme mesajına ulaşmak zor muhakkak. İdam mahkumlarının koğuş detaylarını işleyen bu filmde alttan alta hep bir öte dünya ve bu dünyanın faniliği konusu rahatlıkla izlenebiliyor. Ancak iri zenci mahkumun gösterdiği kerametlerin yoğunluğuna dikkat çekildiğinde, özellikle kötülüğün kara animasyon sinekleriyle temsil edilişi göz önüne alındığında benzer soyutlukların sinema seyircisinin aç gözleri için nasıl da somutlaştırıldığı farkedilecek.Hollywood'un bu yeni türüyle yepyeni bir konu sömürüsü karşımıza çıkıyor. Şeytan, melek ve ölüm, hatta kötülük önce dini metinlerden, minyatür ve kilise resimlerinden çıkıyorlar. Sonra ete kemiğe bürünüyorlar, ama "Yunus" diye görünemiyorlar. Çünkü, dünya zevkleri ve dünyevi zıtlıklarla tanışan bu yeni mahluklar, tasavvuf anlayışıyla kemale eren bir birleme ve irfandan yoksun beşeri bir sarhoşlukla insan olamadan mutlu mu bilinmez ama -evet- bir sona ulaşıyorlar. Hümanur BAĞLI - 15 Mayıs 2000, Pazartesi

Etiketler:

EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün