En şık bizim ordu olsun istedim

Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) 1985’ten beri kullanılan üniformasını değiştiriyor. TÜBİTAK’ın katkılarıyla, harekat bölgelerine uyumlu, Türkiye’ye özgü bir kamuflaj deseni geliştirildi. Tasarımlara Arzu Kaprol imza attı.

Hürriyet Haber
02 Ekim 2005 - 02:08:06

Arzu Kaprol büyük bir sorumluluğun altına girdiğini söylüyor. ‘Benim için bu üniformalar iki açıdan önemliydi. Bir fonksiyonel olmalıydı, iki diğer ülkelerin ordularıyla kıyaslandığında hepsinden estetik durmalıydı. En şık ve en fonksiyonel bizim ordumuz olsun istedim. İki amacıma da ulaştım.’ Kaprol, şimdilik Kara Kuvvetleri için 14 parçalık bir koleksiyon hazırlamış. Bunun bir başlangıç olabileceğini düşünüyor: ‘Hava Kuvvetleri ve Deniz Kuvvetleri için de üniforma yapabiliriz. Niyet var ama daha resmi bir şey yok.’

Türk Silahlı Kuvvetleri ile Arzu Kaprol, İsviçreli bir kumaş firması vesilesiyle bir araya gelmişler. Detayları Kaprol gururla anlatıyor: ‘Kimse pek bilmez ama ben yıllardır performans kıyafetleri ve üniforma tasarlıyorum. Sekiz yıl önce İGDAŞ’la başladım. Ardından Yurtiçi Kargo ve Çelebi Yer Hizmetleri geldi. Bunlar dolayısıyla ilişki içinde olduğum Schoeller adında İsviçreli bir kumaş firması vardı. Bu firma NASA’ya bile birtakım özel performans kumaşları geliştiriyor. Ben de vaktiyle Schoeller’de Yurtiçi Kargo ve Çelebi için özel performans gerektiren kumaş araştırmaları yapmıştım. Firma yetkilileri ile yakından tanışıyorduk. Türk Silahlı Kuvvetleri de Schoeller’e çalışınca beni onlar önermiş.’

‘Peki Türk Silahlı Kuvvetleri niye Schoeller’le çalışmış?’ derseniz, çünkü yaklaşık bir yıl önce yetkili mekanlar üniformaların değişmesine karar vermiş. TSK’ya özgü bir kamuflaj deseni geliştirilmesini istemişler. Meğerse Türk ordusu 1985’ten beri ABD üniformasının aynısını, aynı kamuflaj desenini giyiyormuş. Türkiye’ye özgü kamuflaj deseninin yaratılması için TÜBİTAK uzaydan yedi ayrı coğrafi bölgenin fotoğrafını çekmiş. Bu fotoğraflar Schoeller’de desen haline getirilmiş. Elde edilen desenler harekat bölgelerinde test edilmiş. Sonunda Kara Kuvvetleri birliklerinin harekat ortamına uygun renk bulunmuş.

Yeni kamuflaj deseninin kumaşı teknik özellikleri açından çok üst seviyede. Dört mevsim kullanılıyor, kışın üşütmüyor, yazın yakmıyor. Çünkü içeriğinde yüzde 85 pamuk bulunuyor. Antibakteriyel olduğu için ter kokusunu engelliyor. 30 yıkamaya kadar teknik özelliklerini koruyor. Askerleri ultraviyole ışınlarından (zararlı güneş ışınları) koruyor. Yıkandığında normal kumaşlara oranla 6-8 kat hızlı kuruyor.

6 ÜLKENİN ORDU ÜNİFORMASI İNCELENDİ

Kumaş üretildikten kısa süre sonra Arzu Kaprol’ün telefonu çalmış. Telefondaki ses ‘Kara Kuvvetleri Komutanlığı Levazım Maliye Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı’ndan arıyorum, sizinle görüşmek istiyoruz’ deyince çok şaşırmış: ‘Gittim görüştük. Detaylı bir toplantı yaptım. Fransa, İtalya, Rusya, Almanya, Kanada ve ABD orduları incelenmiş, üniformaları hakkında her türlü detay elde edilmişti. Bütün bilgileri aldıktan sonra tasarım yapmaya başladım.’

Kaprol çok zor bir iş yaptığını, büyük bir sorumluluğun altına girdiğini söylüyor. Ve bir örnek veriyor: ‘85’ten beri kullanılan üniformalarda Amerikan tarzı cep dediğimiz cırt cırtlı cepler varmış. Cebi açarken çıkan ses yüzünden Güneydoğu’da birçok asker vurulmuş. Düşünsenize asker pusuda, çıt bile çıkarmıyor. Sigarasını çıkarmak için cebini açıyor ve cııırrrttt! Sesi duyan düşman ateş ediyor... Tasarım yaparken o cırt sesi yüzünden vurulan askerleri düşünüp yerimden sıçradığım anlar oldu. Nefesim kesildi. Nasıl bir şeyi elimde tuttuğuma inanamadım.’

42 FARKLI BEDENDE ÜRETİM YAPILACAK

Tasarımcı yaptığı üniformaların çok farklı koşullarda çok farklı beden tipleri tarafından kullanılacağını söylüyor. ‘Kısa, uzun, şişman, zayıf, basenli, göbekli kısacası her tür fiziksel özelliğe sahip insan giyecek. Herkese olsun diye üniformalar 42 farklı bedende üretilecek.’

Yazlık ve kışlık olmak üzere ikiye ayrılan üniformalar teknik özellikleri sayesinde her türlü hava şartında kullanılabiliyor: ‘Türkiye’yi bir düşünsenize. Antalya’da da askerlik yapıyorlar, Ağrı’da da. Eksi 40 da var, artı 40 da. Herkesin rahat etmesi çok önemli. Cepler, kol altı havalandırma detayları, fermuarlar, yaka kapamaları, pantolon paçaları bu mantıkla yapıldı. Çok heyecanlıydı. Ve bence gerçek tasarım buydu. Ben ürüne tam bir endüstri tasarımcısı gibi yaklaştım. Beynimin gerçek anlamda çalıştığını ve işe yaradığını ben bu gibi zamanlarda hissediyorum.’

Arzu Kaprol tasarımların üzerinde nisan ayından beri çalışıyor. Kara Kuvvetleri Komutanlığı Levazım Maliye Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı’ndan görevlendirilen bir yarbayla birlikte yol almışlar.

İlk prototipler ve tasarımlar çıktıktan sonra Genelkurmay’a sunulmuş. İlk sunulduğunda onay almış. Herkes çok şaşırmış. Çünkü genelde askeriyede ilk seferde bir şey beğenilmezmiş. Şimdi sırada ihale aşaması var. Üniformaların üretilip denenmesi ve yüksek adetlerde kullanılması gerekiyor. Bu yeni üniformaların yılda 3 milyon asker tarafından kullanılması öngörülüyor.

ASKER RAHAT NİŞAN ALABİLSİN DİYE DÜŞÜNDÜM

Benim için rahat araba kullanabildiğin gömlek rahattır. Ama söz konusu olan üniforma olunca her şey değişiyor. Asker silahla rahat nişan alabiliyorsa o gömleğin kolu rahattır. Arada çok büyük bir mantalite farkı var.


POSTALLAR KAHVERENGİ OLDUFİLELİ YAZLIK ŞAPKA ÜRETİLDİ

Tasarımların kullanımı karmaşık değil. Bir kere çok pratik ve hızlı kullanılması lazım. Hayat memat meselesinden bahsediyoruz. Yakalarda mıknatıslı kapamalar var. Tık diye kapanıp, açılıyor. İçlerine giydikleri polarlar kolay giyilip çıkarılsın diye yandan fermuarlı...

Apoletlerde de bir değişim olacak. Renkleri üzerinde şu anda çalışılıyor. TSK’daki ast üst ilişkisini öğrendim. Ben yarbayla albay arasında bile ne fark olduğundan bihaber bir tasarımcıydım. Meğer arasında 10 yıl varmış.

Askerlerin en büyük şikayeti yukarı sıyrılan pantolon paçalarıydı. Soğuk giriyormuş. Şimdi pantolon botun içine giriyor ya da dışında sabitlenebiliyor. Ne kadar sürünseler, ne kadar zıplasalar da yukarı çıkmıyor.

Pantolonların beli ipli olduğu için büzülebiliyor.

Asker postallarının rengi değişti. Yeni kamuflaj renkleriyle kahverengi, daha uyumlu diye kahverengi yaptık. Şık oldu.

Yazlık ve kışlık olmak üzere iki çeşit şapka tasarlandı. Yazlık şapkanın arkası file.

TSK tarihinde iki tasarımcıyla çalıştı

Biri Coco Chaneldiğeri Arzu Kaprol


1918-1930: Tedarik imkanlarının kısıtlı olması sebebiyle standart bir eğitim elbisesi modeli geliştirildi.

1930-1945: Mustafa Kemal Atatürk, Türk Silahlı Kuvvetleri için Fransız modasının efsanevi ismi Coco Chanel’e tasarım yaptırdı. 1937’de sınıf işaret ve renkleri belirlendi.

1945-1960: İkinci Dünya Savaşı ve Türkiye’nin NATO’ya girmesinin etkileri kıyafet tasarımına da yansıdı.

1960-1985: İlk kez yazlık ve kışlık üniforma birbirinden ayrıldı.

1985-2005: ABD ordusunun üniformaları model olarak alındı ve aynen uygulandı.

Ve 2005: Türk Silahlı Kuvvetleri tarihinde ikinci kez bir tasarımcıya üniforma tasarlattı.

Hilmi Özkök: Emekli olmadan önce bunlardan giymek istiyorum

Kara Kuvvetleri Komutanlığı Levazım Maliye Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı yeni üniformaları tanıtmak amacıyla bir kitapçık hazırladı. Kitapçığın ilk sayfasında Genelkurmay Başkanı Hilmi Özkök’ün eski üniformalarla ilgili görüşleri yer alıyor: ‘Halen kullanılmakta olan eğitim elbisesi, ABD eğitim elbisesinin kopyasıdır. Türk Silahlı Kuvvetleri’ne özgü bir patern (kamuflaj deseni) geliştirilmelidir. Eğitim elbiselerindeki yaka işaretleri çok renklidir. Hareket alanında kullanılan eğitim elbiselerinin apoletlerinin içi renksiz olmalıdır. Hareket şartlarında bu derece renkli giyinmek uygun değildir.’ Özkök yeni üniformaları çok beğenmiş. Arzu Kaprol Genel Kurmay Başkanı’nın ‘Emekli olmadan önce bunlar giymek istiyorum’ dediğini söylüyor.

Yayınlanma Tarihi : 02 Ekim 2005 - 02:08:06
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün