Elli yıl var ki!

Hürriyet Haber
06.09.2005 - 00:00 | Son Güncelleme :

ASLA silinmemek üzere beynime kazınmış ilk anım aşağıdaki dehşet olaya uzanıyor.Demek ki 6 Eylül 1955 akşamı olmalı, babam ve dayım aniden dayımın otomobiline bayrak astılar ve sayfiyede bulunduğumuz Kızıltoprak’tan İstanbul tarafına hareket ettiler.Sonra öğrendik, Üsküdar yasak olduğundan Beykoz’daki araba vapuruyla geçmişler.Gece indi ki, yüzlerinde derin kaygı, köşkün bütün kadınları cihannümaya tıkıştılar.Anneannem, annem, yengem ve Faika teyzem yer yer yangın alevlerinin seçildiği ve uzaktan uzağa siren seslerinin işitildiği şehre bakarak hüngür hüngür ağlıyorlar.Durumu kavrayamayan bense geç yatmak izninini koparttığım için pek seviniyorum.Ey bre gafil çocuk, ülkende, kentinde, semtinde, başta Rum yurttaşların olmak üzere gayrimüslim vatandaşlarına karşı cinayet ve yağma suçu işlenmektedir, neye seviniyorsun?* * *BABAM iki hafta eve dönmedi. ‘Aya Stefanos’ dediğimiz Yeşilköy’de kaldı.Çünkü, hayatta can ve meslekte iş yoldaşı Koço Amcam’ın kılına hálel gelmesin; eşi Marika Teyzem’in iffetine toz konmasın; çocukları, Eleniçe Ablam’ın ve vaftizine yeni gittiğim Hristaki’nin beşiklerine çapulcu eli değmesin diye, ‘has be has Türk’ (!) kimliğini siper edinerek, Anastasiyadis familyasının canını, ırzını ve malını kendi namusu belledi.Aksi takdirde, şakası yok, komşu Müsü Niko’larda ve Madam Espina’larda olduğu gibi, gözü dönmüş alçaklar káh o canın, káh o ırzın, káh da o malın icabına bakıverecekler. Ve babam yine sonra anlattı ki, İlya Dayı’ya ait Tophane hanındaki küçük matbaayı, yani iki ortağın isim soyadı kısaltmasından dolayı tabelasında ‘FUKA Offset’ yazan işletmenin yağmalanıp yağmalanmadığını öğrenmeye ancak ertesi akşam gidebilmiş. Allah kağıt balyalarını taşıyan Ramazan’dan razı olsun, Rom hamal ‘mimleme’ işaretini sildikten sonra tabeláyı da bayrakla örtünce, gürûh çevreye saldırmakla yetinmiş.Ötekiler gibi, Manol Abi’nin mürettiphanesi ve Dikran Usta’nın aşevi yok oluvermiş. * * *SONRA, ertesi gün müydü, yoksa 8 veya 9 Eylül müydü tam bilemiyorum ama, ben o ‘yok edilmiş’ şeylerden ilkini Kurbağlıdere köprüsünde ve bir buzdolabı olarak gördüm.Annem ve anneannem beni almış karşıya geçiyorlardı ki, sahibinin Rum değil Musevi olmasına rağmen yine de Kadıköy’deki ‘Odeon’ mağazası yağmalanmıştı. Oradan çıkartılıp vasıta arkasına bağlanan bir frigonun kapağı da Altıyol’da, gövdesi ise Yoğurtçu’da kalmıştı.İskelede hayatımın ilk tankını gördüm. Beyoğlu’na nasıl çıkıldığını ise hatırlamıyorum.Caddeye yayılmış kumaş, kürk, züccaciye üzerinde yürüyerek ve parçalanmış vitrin ve kepenkleri önünde süngülülerin beklediği dükkanlara bakarak Hacapulos Pasajı’na geldik.Aile iskarpincisi Panos Usta’nın yangın isi kokan ve harabeye dönmüş atölyesine girince de adamcağız acılı Rum şivesiyle ‘Hanımcım, n’oldu bize’ diye anneanneme sarıldı. Ustacık ağlar, bizimkiler ağlar, vahameti farkettiğimden ben de zırlamaya başladım. O ‘vahim şey’ ise bana çok, çok sonra, ancak yetişkinliğe eriştikten sonra açıklandı.Alçaklar, Tatavla’da, yani Kurtuluş’ta, Panos Usta’nın kızı Anthi’yi iğfal etmiştir!* * *ÇOK daha ötesi de var ama abarttığım sanılabilir. O halde, elli yıl önce bugün Rum yurttaşlara karşı gerçekleştirilen ve yarım asırlık utancını idrak ettiğimiz dehşet fotoğraflarını kendi gözlerinizle görmek için, yine bugün ‘Karşı Sanat Galerisi’nde açılacak sergiyi gezin. Abarttığımı mı, yoksa tam tersine, azın azının azını mı söylediğime siz karar verin.O fotoğraflar ki, Beyoğlu Sıkıyönetim Mahkemesi’nde suçluları yargılayan ve ‘adiller içinde adil’ sıfatıyla nûr içinde yatsın, Hakim Tümamiral Fahri Çoker’in ölümünden sonra yayınlanmak kaydıyla ‘Tarih Vakfı’na bağışladığı en birinci el özel koleksiyondan geliyor.Yarın konuyu daha genel bir çerçeveye oturtarak inceleyeceğim.

Etiketler:

EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün