ENERJİ Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Hasan Köktaş, elektrik piyasası 2011-2015 ikinci tarife döneminde Türkiye genelinde kayıp kaçağı yüzde 10’un altına düşürmeyi hedeflediklerini belirterek, bu sayede 10 milyar liralık tasarruf elde edileceğini söyledi. Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği’nin (ELDER) Abant’ta düzenlenen sektör toplantısına katılan Köktaş, bugüne kadar yapılan özelleştirme ihaleleri sonucunda 11 elektrik dağıtım şirketinin özel sektörde olduğunu ifade ederek, “Gerek abone sayısı, gerek tüketim rakamlarında piyasanın yüzde 52’si özel sektörün eline geçmiş durumda” dedi.

Kayıp kaçak yüzde 16

Bundan beş-altı yıl önce elektrik dağıtım sektörü toplantısı yaptıklarında sadece kamu olarak bir araya geldiklerini dile getiren Köktaş, şöyle konuştu: “Bugün yarısı özel sektör olan bir elektrik dağıtım sektöründen bahsediyoruz. Devir teslim yapılan bölgelerin kayıp kaçağında önemli azalma var. Kısa süre önce Türkiye genelinde yüzde 20’lerde olan kayıp-kaçak, bugün yüzde 16’larda. 33.6 milyon aboneyi düşündüğünüzde, yüze 1’lik azalmanın bile ne kadar büyük tasarrufa denk geldiğini görüyorsunuz.”

Yüzde 19 tahsilat 86’ya çıktı

İlk kez Başkent ve Sedaş’ı özel sektöre devrettikleri 2009 Şubat’ından bugüne, elektrik tahsilatında da yüzde 15 artış yaşandığını vurgulayan Köktaş, “Özel sektörün elinde sihirli değnek mi var” sorusunu şöyle yanıtladı: “Bizim insanımız aldığı hizmetin bedelini ödemekten imtina etmez. Kabahat kamu tarafında, orada da aflar en önemli unsur. Kamu kesimi tahsilât rejimi arkasında sağlıklı duramadı. Bugün özel sektör aldığı elektriğin bedelini 35 günde üretim şirketine ödüyor. Bazı bölgelerin bazı sektörlerinde çok ciddi tahsilât sorunu vardı. Mesela Konya Meram bölgesi tarımsal sulama açısında en yüksek bölge. Özelleştirme öncesi tarımsal sulamada tahsilât yüzde 19’du. 2011 sonunda bu rakam yüzde 86’ya ulaştı.”

Faturanın arkasında duruyor

Bunın inanılmaz bir başarı olduğunu kaydeden Köktaş, şöyle devam etti: “Yüzde 19 tahsilât, 86’ya çıkıyorsa bu sistemin değişimidir. Özel sektör faturanın arkasında duruyor. Fatura gider, ihbar süresinde ödenmeyince kesilir. Artık kamu tarafı da faturalarını ödüyor. Onun için özelleştirmeleri bir an önce yapmalıyız. Tahsilât faydası o kadar yüksek ki sadece bu yüzden özelleştirmeleri yapabiliriz. Bir diğer fayda ise tüketicinin bilincinin özelleştirme sonrası çok artması oldu. Tüketici hızlı bilinçleniyor. Bu bizim için otokontrol sisteminin kurulması demek. Her tüketici bir enerji uzmanı gibi; bunun bilinçlenme açısından büyük katkısı var.”

Yatırımlarda 2.5 kat artış

2006-2010 birinci tarife dönemi ile 2011-2015 ikinci tarife dönemi kıyaslandığında yatırımların 2.5 kat artış gösterdiğine dikkat çeken Köktaş, “Beş yılda elektrik dağıtım şirketleri sisteme 8.5 milyar lira yatırım yapacak. Bu çok önemli. Yatırımı yapacak olan şirketler, bu yatırımların geri dönüşünü 10 yıl içinde alıyor. Bu patronların taşın altına elini koyması, kendi parasını harcaması anlamına geliyor. Sektörün önünde çok ciddi yatırım olduğunu söyleyebiliriz” diye konuştu.

Sokak aydınlatmaları baştan sona yenilendi

HASAN Köktaş, piyasanın yüzde 52’sinin özelleşmiş olmasının genel anlamda elektrik dağıtım sektörüne ne gibi katkılar sağladığını sorduğumuzda, şunları anlattı: “Dağıtım sektöründe ilk devri Şubat 2009’da gerçekleştirdik. Aslında üç yıllık bir süreci konuşuyoruz. Özel sektör deneyimi ile piyasa yönetiminin en büyük nimeti verimlilik ve hizmet kalitesindeki artış. Neredeyse tüm merkezlerde yeni hizmet binaları var. Türkiye sathında binin üzerinde hizmet birimi yenilendi bu süreçte. Sokak aydınlatmaları baştan sona yenilendi. Personel başına eğitimde yüzde 100 artış var. Personele yatırım,
hizmette kaliteyi sağlayacak. Hizmetin artmasının en temel unsuru olan insan kaynaklarında artış var.”

Özelleştirme İdaresi’nde yeni ihale senaryoları var

HASAN Köktaş, “Boğaziçi, Gediz ve Antalya bölgeleri ihaleleri şimdiden iptal oldu. Diğer bölgelerde iptal olacak gibi. Sizce yeniden çıkılacak ihalelerde nelere dikkat edilmeli” sorusuna, “Özelleştirme İdaresi’nin yerine geçmek istemem ama
muhtemel tüm senaryolar Özelleştirme İdaresi’nde var. Ulusal ve uluslararası piyasada finansman kabiliyeti azalıyor” yanıtını verdi. İhalelere hiç yabancı yatırımcı katılmaması konusunda ise, “Elektrik dağıtım sektörü tarifesi düzenlemeye tabi. Uzun vadeli getiri hesabı çalışan fonlar haricinde yabancılar, tarifesi düzenlemeye tabi piyasada faaliyet göstermek istemez” dedi.