Kredideki daralma sürüyor

Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz, enflasyona ilişkin kaygıların bütün dünyada azaldığı bu dönemde, finansal sistemdeki akışkanlığın ve kredi piyasalarının etkin biçimde çalışmasının sağlanmasının temel öncelik halini aldığını kaydetti.

Merkez Bankası tarafından düzenlenen "Küreselleşme, Enflasyon ve Para Politikası" konulu uluslararası konferansın açılışında konuşan Yılmaz, son derece hızlı değişen bir ekonomi gündemi içinde bulunulduğunu belirterek, bir kaç ay önce dünyada politika yapıcıların gündemini işgal eden ekonomilerin ayrışması, yüksek enerji fiyatları, gıda enflasyonu gibi konuların yerini, deflasyon, resesyon, kredi daralması gibi konulara bıraktığını söyledi.

Yılmaz, uluslararası finans sisteminin çok kritik bir dönemden geçtiğine işaret ederek, risk algılamasına ilişkin göstergelerin tüm zamanların zirvesine ulaştığını, ABD Merkez Bankasının uygulamaya koyduğu likidite sağlama programı ve IMF'nin gelişmekte olan ülkelerin geçici likidite sorunlarını çözmek üzere devreye soktuğu kısa vadeli likidite imkanları sayesinde, son dönemde para piyasalarındaki likidite sıkışıklığının bir miktar azaldığını anlattı.

Yılmaz, "ancak alınan önlemlere rağmen kredi piyasalarındaki daralma ve bankaların kredi kullandırmaktaki isteksizliği devam ediyor. Gelişmekte olan ülkeler açısından yaşanmakta olan krizin en olumsuz yönü, kredi ve sermaye piyasalarında görülen daralma sonucunda, sermayenin krizin kaynağı olan ülkeye geri dönme eğilimi göstermesidir" diye konuştu.

Son dönemde açıklanan verilerin uluslararası piyasalarda yaşanan sorunların bütün dünyada reel kesim üzerindeki olumsuz etkilerinin belirginliğini ortaya koyduğunu ifade eden Yılmaz, uluslararası kuruluşların son tahminlerine göre gelişmiş ülkelerin uzun süreli resesyon dönemine gireceği, gelişmekte olan ülkelerin de büyüme hızlarında sert düşüşler yaşanacağı yönünde olduğunu bildirdi.

Yılmaz, "enflasyona ilişkin kaygıların bütün dünyada azaldığı bu dönemde, finansal sistemdeki akışkanlığın ve kredi piyasalarının etkin biçimde çalışmasının sağlanması temel öncelik halini almıştır" diyerek, Türkiye ekonomisinde yaşanan gelişmelerin de bu çerçevede değerlendirilmesinin doğru olacağını söyledi.

Türkiye'de bankacılık sektörünün döviz likiditesi açısından çalkantıya göreceli olarak hazır yakalandığını dile getiren Yılmaz, sektörün risk oluşturacak bir yabancı para açık pozisyonu taşımadığını, kamu sektörünün yabancı para cinsi pozisyonunun da ihmal edilebilir düzeyde olduğunu belirtti.

Yılmaz, hane halkının dövizde net alacaklı, reel sektörün ise net borçlu durumda olduğunu kaydederek, bankalarda da yapılandırılmış ürünlerin düşük miktarda bulunmasının, uluslararası mali sistemdeki çalkantıdan nispeten daha az etkilenmesine neden olduğunu ifade etti.

MERKEZ BANKASI BANKACILIK SİSTEMİNİN LİKİDİTE İHTİYACINI KARŞILAYACAK YAPIDA

Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz, Merkez Bankasının hem YTL, hem de döviz likiditesi yönetiminin, bankacılık sisteminin likidite ihtiyacını yetkin bir şekilde karşılayacak yapıda olduğunu belirtti.

Merkez Bankası tarafından düzenlenen "Küreselleşme, Enflasyon ve Para Politikası" konulu uluslararası konferansın açılışında konuşan Yılmaz, emtia fiyatlarında yüksek oranlı düşüşler yaşanması, iktisadi faaliyette yavaşlama ve YTL'nin değer kaybının, Türkiye'nin cari açığında önümüzdeki dönemde hızlı bir gerileme yaşanmasına katkıda bulunacağına ifade etti.

Yılmaz, bütün bunlara karşın küresel likidite koşullarında yaşanan olağanüstü değişimlerin uluslararası piyasalardaki gelişmelere duyarlı diğer ülkeler gibi Türkiye'yi de olumsuz yönde etkilediğini belirterek, "Bu noktada Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının fiyat istikrarı sağlamak temel amacıyla çelişmemek kaydıyla uluslararası piyasalardaki sorunların ekonomimiz üzerindeki etkilerini sınırlamak için üzerine düşeni yapmaya devam edeceğini vurgulamak istiyorum" dedi.

Merkez Bankasının hem YTL, hem de döviz likiditesi yönetiminin bankacılık sisteminin likidite ihtiyacını yetkin bir şekilde karşılayacak yapıda olduğunu kaydeden Yılmaz, YTL para piyasalarına hiçbir aksaklıklara izin verilmeyeceğini, ödemeler sistemine sağlıklı bir şekilde çalışmaya devamın temin edileceğini söyledi.

Yılmaz, bu kapsamda 19 Kasım 2008'de toplanan Para Politikası Kurulunun enflasyondaki düşüşün önceki tahminlere göre daha hızlı olacağını öngörerek borçlanma faizlerinin 50 baz puan indirilmesine karar verdiğini, buna ek olarak kısa vadeli faizlerde oluşabilecek potansiyel oynaklığı azaltmak amacıyla borç verme faizlerinin 100 baz puan indirilerek borç alma ve borç verme faizleri arasındaki farkın 50 baz puan daha daraltıldığını hatırlattı.

-"DÖVİZ LİKİDİTESİNİN NE DENLİ ÖNEM TAŞIDIĞININI FARKINDAYIZ"-

Durmuş Yılmaz, bankacılık sistemi açısından YTL likiditesinin yanı sıra döviz likiditesinin de ne denli önem taşıdığının farkında olduklarını ve bu dönemin en az sorunla atlatılabilmesi için gerekli önlemleri aşamalı bir şekilde uygulamaya koyduklarını, bu amaçla 9 Ekim 2008'den itibaren Merkez Bankası nezdindeki döviz depo piyasasında aracılık faaliyetlerinin yeniden başlatıldığını, bankalara bu piyasada işlem yapma limitlerinin toplamda 10,8 milyar dolara yükseltildiğini belirterek, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Bu önemlere ilave olarak bankalararası döviz piyasasında döviz likidite akışkanlığının artırılmasını sağlayarak, finansal sistemdeki akışkanlığı ve kredi piyasalarının etkin çalışmasını desteklemek üzere bugünden itibaren bankaların kendilerine tanınan borçlanma limitleri çerçevesinde Merkez Bankasından alabilecekleri döviz depolarının vadesinin bir haftadan bir aya yükseltilmesine, söz konusu piyasada yüzde 10 olan borç verme faiz oranlarının ABD doları için yüzde 7'ye ve avro için yüzde 9'a düşürülmesine karar verilmiştir."

İçinde bulunulan zorlu ortamdan gelişmekte olan ülkelerin döviz rezervlerini ne şekilde kullanacaklarının büyük önem taşıdığını kaydeden Yılmaz, "Bu gerçeği göz ardı etmeksizin Merkez Bankası bundan sonra da döviz piyasasının etkin çalışması ve döviz likiditesinin desteklenmesi amacıyla gerektiği takdirde ilave önlemleri imkanları ölçüsünde ve basiretli bir şekilde almaya devam edecektir" şeklinde konuştu.

Durmuş Yılmaz, konuşmasında iki gün sürecek konferansla ilgili bilgi de verdi.