Ekonomi haberleri

Hürriyet Haber
16.03.2005 - 00:01

HEM görevim icabı, hem de bu işlerin meraklısı bir insan olarak, gazetelerde yer alan ekonomik haberleri dikkatlice okurum.Diyebilirim ki, bunların içinde ‘haberin kaynağının’ emellerine hizmet etmek için çarpıtılmamış tek bir tanesine rastlamak mümkün değil. Gazetelerin ekonomi sayfalarına, İngilizce’de ‘Business Section’ denir. Yani bu bölümler, ekonomiden çok, iş alemiyle ilgili haberlere yer verir. Çarpıtılmış piyasa haberlerini filitreden geçirmeden yorumlamak çok tehlikelidir. Zaten bu yüzden iktisat yazarlarının çoğu, piyasa ve şirket haberlerini esas alarak yorum yazmaz. Yine de yazmak icap ederse, yorumcuların, haberleri aklın ve ilmin süzgeçlerinden geçirmesi şartır. Maalesef, hırsız koklama ve yalan süzgeçleme yetenekleri gelişmemiş dürüst yorumcuların, zaman zaman yazdıkları ekonomik yazılarla, kötü maksatlı kişlerin emellerine alet olduklarına rastlıyoruz. * * *Propaganda sanatının altın kuralı şudur: ‘Olay yok, vesile var; haber yok, propaganda var’. Bu kurala göre, kamuoyu oluşturmak isteyenlerin,a) habere vesile olacak bir olay yaratması,b) bu vesileyle verilecek haberin propagandaya dönüştürmesi, gerekir. Dikkatli bir okurun, ‘yapma’ (fabricated) olayı, kendiliğinden ortaya çıkmış gerçek bir olaydan ayırması gerekir. Aslında bu o kadar zor değildir. Öncelikle, fabrikasyon olaylara ait haberlerde, ancak ilgililerin bilebileceği ayrıntılar çarpıcı bir şekilde sergilenir. Bu birinci ipucudur. İkinci olarak, olayın zamanına bakılmalıdır. Hani ‘bayram değil, seyran değil; eniştem beni niye öptü?’ diye bir değiş vardır. İşte tam o deyişe uygun olarak, gazetede ‘zamansız’ bir haber görürseniz, biliniz o yapma bir olaya aittir. Yapma olaylarla ilgili üçüncü teşhis kuralı da haberin bir ‘dış gezi’ sırasında patlayıp patlamadığıdır. Gazeteye yasıyan olayın, yapma olduğu anlaşıldıktan sonra, gazetecinin de okurun da artık tufaya gelmemesi gerekir. * * *İş hayatında, basını kullanarak haber ve bilgi çarpıtmanın amacı ‘rant’ yakalamaktır. ‘Rant, başkalarınca yaratılmış değerin, devlet kaldıracıyla cebe aktarılmasıdır’. Basında bazen de rant avcısını kamuoyunda suçüstü teşhir etmek için üretilen yapma haberlere rastlıyoruz. Bunlara ‘savunma maksatlı haber fabrikasyonları’ denebilir. Herkesin bildiği ve kendi çapında uyguladığı en genel rant avı, kırsal ve özellikle kentsel mekanların, imár durumlarını değiştirmektir. Buna, sanat ve eğlence ayağına yatıp, ‘arsa çadırlama’ ve ‘orman parklama’ yöntemleri de dahildir. Rant avını usülüne uyduramıyanlar, ‘kaçak inşaat’ yaparak aynı amaca ulaşabilirler. Daha teknik rant aktarımları arasında bulunan, ‘değersiz şirketi, değerli gösterip, yüksek fiyattan halka açılma’ son onbeş yılda epey kullanıldı. Yine klasikleşmiş teknikler arasında bulunan ‘devlet desteği’ ve ‘yatırım teşvikleri’ talep etmekten de bahsedebiliriz. Yenilik olarak, ‘hortumlama’ gözden düştükten sonra, özel kişilere rant aktarmaktan bıkan devlet memurlarının ‘vakıflama’ yoluyla, kendi kendilerine rant aktardıklarını görüyoruz.Anahtar kelimeleri yazdım. Gerisi size kalmış.Son Söz: Gazete, gözü açık okunur.

Yayınlanma Tarihi : 16.03.2005 - 00:00
Etiketler:

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün