Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Ege Cansen: Perhiz ve lahana turşusu

Ege CANSEN

EKONOMİDE sıkıntılı günler yaşıyoruz. Uygulanmakta olan döviz çıpalı istikrar programı, maalesef derin bir yara aldı. Buna rağmen yolumuza devam edeceğiz. Az gelişmiş bir ekonomide enflasyonu, üstelik 25 yıldır süren yüksek enflasyonu, üç yıl içinde tek haneli düzeye düşürmek çok zor bir mesele. Hem teknik olarak, hem siyasi olarak zor. Ama bunu da başarmaya mecburuz. Öyleyse ‘‘çömlek patladı’’ her şey sil baştan havasına kesinlikle girmeden, yangını ihata ederek söndürmeye çalışacağız. Gerek Merkez Bankası'nın, gerek Hazine'nin belli esneklikler göstererek bankacılık kesimini ‘‘likiditeyi artırarak’’ rahatlatması lazım. Bu rahatlamanın içine, zaten batan bankalar devletleştirilerek fiiliyatta sigorta tavanı hiç uygulanmadığı için, kriz geçinceye kadar ‘‘mevduatın limitsiz olarak devlet güvencesi altına’’ tekrar alınması da girer.

***

Bugün esas olarak üstünde durmak istediğim konu, ortaya çıkan parasal (faiz ve döviz) krizinin teknik sebepleri değil. Ben, kök sebep olan ‘‘harcama huyunun değişmemesi’’ üzerinde durmak istiyorum. Bir yandan çok sıkı bir enflasyonu düşürme programı uygulamaya çalışırken, gazetelerde çıkan haberlere bir bakın, ‘‘İstanbul'da, üçüncü köprüden önce tünel inşaatı başlıyor’’, ‘‘Ankara-İstanbul arasını 3 saate indirecek hızlı tren yapım kararı alındı’’, ‘‘Ordumuzu güçlendirmek için 10 yılda 160 milyar dolarlık silah alınacak’’, ‘‘Devlet 40.000 memur daha alıyor’’ ve bunlara benzer kamunun para harcamasına dayanan yüzlerce havadis. Sonra Meclis'e sunulan ‘‘sıkı bütçe’’. Bu ne perhiz, bu ne lahana turşusu?

***

Benim ister devlette, ister özel sektörde işbaşına gelen, bakan, belediye başkanı, genel müdür gibi unvan sahibi kişilere çok önemli bir teklifim var. Lütfen parlak fikirlerine ve projelerinize bir süre ara verin. Önce ‘‘ilave para harcamadan’’ icraat yapmasını öğrenin. Mesela işletme verimini artırın, tahsilatı hızlandırın, eldeki tesisleri randımanlı çalıştırın. Kapasite kullanım oranlarını artırın. Enerji tasarruf edin. Malzeme tasarruf edin, kullanmadığınız stokları ve teçhizatı satın, stok devir hızını artırın, teslimatı hızlandırın, kaliteyi yükseltin, yüksek kaliteye yüksek fiyat uygulayın, satışları artırın. Kaytarıcılığa son verin. Hırsızlık ve yolsuzlukla mücadele edin. Hesapları doğru tutun. İhalelerinizi ve satın almalarınızı doğru dürüst yapın. Elemanlarınızın kendilerini geliştirmelerini sağlayın.

Ne oldu, canınız mı sıkıldı? Bu işlerle uğraşmak ‘‘tüzük’’ ister. Ama dış geziye çıkıp, yeni makine almak veya uluslararası ihale açmak çok daha eğlenceli değil mi? Sakın ‘‘fıymayın!’’ Ne yani, yeni yatırım hiç yapılmayacak mı demeyin. Tabii yapılacak, tabii bunun için para harcanacak. Ama bir zahmet çalışmaya harcama gerektirmeyen kalemlerden başlayın da ‘‘yönetim becerinizi’’ görelim.

SON SÖZ: Tasarruf bilmeyen, sarf edemez.

X