Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Ege Cansen: Demirel yeniden seçilmemelidir

Ege CANSEN

Demirel'in yeniden cumhurbaşkanlığına seçilmesi için yürütülen kampanya beni ciddi şekilde huzursuz etmeye başladı. Çünkü, kendi ellerimizle kurduğumuz bir sistemi, kendi ellerimizle tahrip ediyoruz. Yürürlükteki Anayasa yapılırken, çeşitli gerekçelerle, bir kişinin, bir defa cumhurbaşkanı seçilebilmesini, bir defa seçileceği için görev süresinin 7 yıl gibi uzun bir süreyi kapsamasını, halk tarafından değil, Meclis tarafından seçilmesini, icra yetkisinin başbakanda olmasını, cumhurbaşkanının denge unsuru olmasını hükme bağlamıştık. Şimdi görev süresi dolmakta olan bir cumhurbaşkanımız var. Anayasa ne demişse onu uygulayarak cumhurbaşkanı seçimi meselesini çözmeliyiz. Bu yöntem Özal'ı ve Demirel'i cumhurbaşkanı yapmıştır. İşi 1980'de olduğu gibi, içinden çıkılmaz hale getirmeye gerek yoktur.

* * *

Demirel çok müstesna bir kişiymiş, ülkenin bu çok kritik devresinde ordu ile hükümet arasında denge unsuru oluyormuş, zaten başbakanla arası da çok iyiymiş, öyleyse göreve devam etmeliymiş. Hayır. Yedi yüz yıllık Osmanlı - Türk devleti, kişilerle kaim olamaz. Olmamalıdır. Olmadığı da en kritik anda dahi test edilmelidir. Atatürk de ölmüştür; Kanuni Sultan Süleyman da. Devlet yine devam etmiştir. Ülkenin başarı veya başarısızlığı, fani bir kişinin belli bir süre daha görev yapmasına bağlı ise, vay o ülkenin haline. Ne olacaksa olsun, çare nereden bulunuyormuş anlaşılsın. Bu kadar kendine güvenmeyen bir milletin bekası, Demirel de görevde kalsa, zaten tehlikede demektir.

* * *

Peki kim cumhurbaşkanı olsun diyorsanız size sadece Meclis'in içinden en az on isim sayabilirim. Mesela İsmail Cem'i ben de önerebilirim. Uluslararası tanınmışlığından tutun da yazar ve düşünür olarak kendini çok öncelerden ispat etmiş bir kişi. Türklüğü ile övünen, Türkiye'ye güvenen ve Türkiye'yi temsil etmekten gurur duyduğunu her vesileyle tekrar eden 60'a yakın yaşıyla olgun bir devlet adamı. İlla İsmail Cem cumhurbaşkanı olsun demiyorum. Sadece ‘‘Kim var?’’ sorusuna bir cevap vermek için bir aday gösteriyorum.

* * *

Şimdi çok önemli gördüğüm iki hususa işaret etmek istiyorum.

1) Hiçbir kimsenin cumhurbaşkanlığı, bir başkasının cumhurbaşkanlığı ile aynı olmaz. Böylesi çok üst mevkilere gelen kişinin karakteri, kültürü, dünya görüşü, felsefesi, o görevi adeta yeniden şekillendirir. Demirel'in cumhurbaşkanlığı, kendine has bir tarzdır. Mesela kendisinin Çankaya Köşkü'nde günde beş defa heyet kabul etmesi, şilt veya armağan alması sonra da nutuk atması ve bunu her gece devlet televizyonlarından metazori yayınlatması bir stildir. Bana göre yanlıştır, hatta zararlıdır. Çünkü bu görüntüler, Türkiye'nin her meselesinin Çankaya'da ‘‘bir’’ kişi tarafından halledildiği intibaı vermektedir. Demokratik değildir.

2) Cumhurbaşkanının doğrudan halk tarafından seçilmesi, bugün gündemde olmayan apayrı bir konudur. Bu, parlamenter demokrasiden, başkanlık sistemine bir geçiştir. Böylesi hayati bir değişikliğin Demirel'in tekrar seçilmesiyle karşılaştırılması son derece sakıncalıdır. Halk, oyunu niçin verdiğini bilerek kullanmalıdır.

Son söz: Bir taşla iki kuş vurmak isteyenler, iki kuşu da vuramaz.

X