Dünyanın gözü Türkiye'deki krizde

Hürriyet Haber
05.12.2000 - 00:00 | Son Güncelleme: 05.12.2000 - 00:01

Türk ekonomisinde iki haftadır yaşanan mali kriz dünyanın da gündemine girdi. Başta New York Times olmak üzere uluslararası yayın organları Türkiye'deki krizin gelişimi ve sonuçlarını geniş bir şekilde ele alarak yayınlıyorlar.

Tür ekonomisinde Kasım ayının son haftasında başlayan ve kısa sürede etkisini genişleten mali kriz, dünya kamuoyunun da önemli bir gündem maddesi haline geldi. Başta New York Times olmak üzere uluslararası yayın organları haberlerinde Türkiye'deki krizin gelişimi ve sonuçlarına ilişkin geniş haberler yayınlıyor.

ABD'nin etkin gazetelerinden New York Times (NYT), "Türkiye'de hızla düşen hisse senetleri, roket hızıyla yükselen gecelik faiz hadleri ve sokaklarda gösteri yapan devlet memurlarının, mali kriz başlangıcının göstergesi olduğunu" öne sürerken, "Hükümetin mücadele ettiği bu krizin siyasal etkilerinin de olabileceğini" iddia etti.

Douglas Frantz imzasıyla yayınlanan yazıda, Hazine yetkililerinin IMF görevlileriyle, krizi önleyecek acil kredi şartlarını görüştüklerini bildiren gazete, "Bankacılık sektörü reformu ve özelleştirme gibi uzun vadeli yapısal çözümlerin gerçekleştirilmesinin daha zor göründüğünü" vurguladı.

NYT haberinde Bayındır Securities'den Burak Akbulut'un demecine de yer verdi ve Akbulut'un "Olay kısa dönemli nakit sıkıntısı olarak başladı ve hükümetin, ülkenin ekonomik yapısıyla ilgili reformları yapamayacağına olan inanca yönelik bir krize dönüştü" dediğini belirtti.

NYT, Türk hazine yetkilileri "temel ekonomik planda değişikliğe gerek yok" derlerken, Washington'daki IMF yetkililerinin "Türkiye'nin, ekonomisini ve bankacılık sistemini güçlendirecek adımlar atmasının yararları üzerinde durduklarını" ifade etti.

İMKB'de hisse senetlerinin son 2 hafta içinde, bir yıl önceye göredeğerlerinden yüzde 43 kaybettiklerine değinen gazete, kaybın dolarolarak yüzde 60'ı bulduğunu vurguladı.

IMF ile kredi görüşmesi

Gazete haberlerinde IMF'nin 4 milyar dolarlık kredinin 2 milyarını hemen vereceği bildirilmesine rağmen Washington'dan New York Times'a telefonla bilgi veren Constance Lotze adlı IMF yetkilisinin, "Türk yetkililerle yürütülen müzakereler sonuçlanmadan herhangi bir karar alınmasının beklenmediğini ve bunun da en az 10 gün süreceğini" söylediğini bildirdi.

Lotze, "IMF yönetim kurulunun, 21 Aralık tarihindeki toplantısından önce, başka para verilmesi konusunda karar alacağını sanmadığını" da sözlerine ekledi.

Amerikan gazetesi, "Hükümetin geçen ay ilk kez enflasyonu yüzde 50'nin altına düşürmeyi başardığını, ancak bunun, kamu harcamalarının kısılması yoluyla yapıldığını; bunun ise hükümetin bankalardan daha azborç alması demek olduğunu, bu durumda ise bankaların karlılığının düştüğü ve sektörün sorunlarla karşılaştığını" yazdı.

"Kamu harcamalarındaki kısmanın devlet memurlarının maaşlarının enflasyonun gerisinde kalmasına neden olduğunu" da savunan gazete, "memurlara önerilen yüzde 10'luk zammın geçen cuma günü bir günlük gösterilere dönüştüğünü" hatırlattı.

İtalyanlar da izliyor

Türkiye'de finans piyasalarındaki son durum İtalyan basınında da yer alırken; gazetelerde "Avrupa Birliği ve Uluslararası Para Fonu (IMF), Türkiye'yi kurtarıyor" yorumu yapıldı.

İtalya'nın yüksek tirajlı ekonomik gazetelerinden "İl Sole 24 Ore" 1. sayfasından verdiği haberine, "Türkiye; en ciddi kriz" başlığını atarken; "Türk borsası iki hafta içinde yüzde 43 düştü. Piyasalar, dramatik bir likidite (nakit para) krizinden dolayı acı çekiyor. Eğer, IMF'nin yardımı gelmese, banka sistemi bir iflas dalgalanması tehlikesiyle karşı karşıyaydı. Çöken Türk borsası IMF'dengelecek yardımı bekliyor" denildi.

Türkiye'de bulunan IMF heyetinin 4-5 milyar dolarlık ek bir kaynak sağlamasından söz edildiğine de yer veren gazete, ancak, görüşmelerin 10 gün kadar sürmesinin beklendiğini belirtti.

"Bu arada güven şırıngası Brüksel'den de geliyor" ifadesini kullanan gazete, Türkiye ile Yunanistan arasındaki uzlaşma ile Ankara'nın AB'ye uyum süresinin hızlandırıldığını kaydetti. Katılım Ortaklığı Belgesi'nde Türkiye'nin temenni ettiği gibi Kıbrıs ve Ege sorununun Helsinki'de olduğu gibi politik diyalog çerçevesinde ele alınacağını belirten gazete, "Türkiye, daha önce istediği değişikliğin olmaması halinde AB ile ilişkileri tekrar gözden geçirmekle tehdit etmişti" diye yazdı.

Sol görüşlü La Repubblica gazetesi de, "İstanbul Borsası'nda çöküş; Türkiye kaosun eşiğinde" başlığı ile verdiği haberinde, "Ankara hükümeti suçlama altında ama Avrupa, uyum süreci konusunda Türkiye'ye açık yol veriyor" yorumunu yaptı.

Haberde, finans piyasalarında panik yaşandığı kaydedilirken; "Ankara'da şu anda durum çok ince bir çizgide. Binlerce insan IMF ile Türkiye'yi birbirine bağlayan anlaşmayı protesto etmek için meydanlara indi" iddiasında da bulunuldu.

Sağ görüşlü İl Giornale gazetesi ise "İstanbul: 15 günde yüzde 43 düşüş" başlığını kullanırken, "Türk borsasındaki kayma bir haftadır frensiz devam ediyor. Likidite, ülke için ciddi bir kriz olarak gözüküyor" yorumunu yaptı.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Sayfa Başı