Washington’da geçen hafta başlayan İsrail-Filistin doğrudan görüşmelerine Türkiye’nin de katılımının gündeme geldiği ortaya çıktı. Ankara’nın katılımına İsrail’den ciddi bir itiraz gelmedi. Ancak görüşme Camp David tarzı dar kapsamlı tutuldu. Türkiye de doğrudan meseleye taraf olmadığı için Washington’a gitmedi.
ORTADOĞU barış görüşmelerine 2 yıllık aradan sonra start veren geçen haftaki Washington buluşmasına Türkiye’nin katılımının da gündeme geldiği ortaya çıktı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Filistin lideri Mahmud Abbas’ın doğrudan görüşmelere başlaması öncesinde ABD Başkanı Barack Obama tarafından düzenlenen hazırlık yemeğinin planlamaları sırasında özellikle Filistin tarafının Türkiye üzerinde durduğu öğrenildi. Bu seçeneğe İsrail’den ciddi bir itiraz gelmedi, ancak nihai aşamada sınırlı katılım öngören Camp David formatı üzerinde anlaşılınca Türkiye’ye davet gelmedi. Mısır ve Ürdün ise arabulucu olarak değil ihtilafın bizzat tarafları olmaları nedeniyle hazırlık yemeğine çağrıldı.
Rahatsızlık için neden yok
Geçen haftaki buluşma Türkiye kamuoyunda “Dışlandık mı” şeklinde bazı yorumlara neden olmuştu. Şu anda süreçteki tek arabulucunun ABD olduğunu hatırlatan üst düzey bir Dışişleri yetkilisi, “Bugüne kadar önemli roller üstlenen Rusya, Avrupa Birliği ya da Suudi Arabistan gibi diğer söz sahibi aktörler de yok. Belki onlar olsaydı ‘Türkiye neden yok?’ sorusu sorulabilirdi. Rahatsız olabilirdik. Ama şu an rahatsız olunacak bir durum yok.” dedi.
İsrail’le sorun yeni role engel değil
Daha önce İsrail-Suriye görüşmelerinde arabuluculuk yaparak Ortadoğu ihtilafının en önemli ayaklarından birisinde öncü rol üstlenen Türkiye’nin Mavi Marmara baskının ardından bu tür bu rolüne tekrar dönüp dönemeyeceği belirsizliğini koruyor. Ancak Ankara, İsrail ile ikili planda yaşanan sorunun Türkiye’nin barış görüşmelerinde oynayacağı rolü tutsak etmesini istemiyor. Bu mesaj Obama yönetimine de iletildi. İsrail Başbakanı Netenyahu ve Filistin lideri Mahmud Abbas’ın geçen hafta başladığı doğrudan görüşmeler için bir yıllık bir takvim öngören Washington yönetiminin kapsamlı çözümün diğer unsurları için Ankara’nın kapsını çalıp çalmayacağını ise görüşmelerin gidişatı belirleyecek.
Ürdün ve Mısır taraf, biz değiliz
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu da ABD Başkanı Obama’nın Ortadoğu liderleriyle yaptığı zirvede Türkiye’nin dışlandığıyla ilgili iddialara yanıt verdi:
“Geriye doğru bakacaksınız niye orada Türkiye yok da Mısır var Ürdün var. Çünkü Mısır ve Ürdün orada arabulucu değil, orada taraf. Batı Şeria dolayısıyla Ürdün’ün tanınmış hakları var. Mülteciler, Kudüs ve toprak konusu Ürdün olmadan çözülemez. Mısır da Gazze konusunda müdahildir. Türkiye dışlandı havası çok doğru değil. Bir de ‘AK Parti iktidarı diplomatları devre dışı bıraktı’ iddiası çok yanlış, çünkü biz bütün politikaları birlikte yapıyoruz. Demokratik toplumlarda kararları iktidar alır, bürokrasi o iktidara doneler verir. Ortadoğu politikasını ben müsteşarım, müsteşar yardımla birlikte yürütüyorum. ”
