Dünya Bankası: Neden ’Tuz Gölü’ dediğimizi şimdi anladınız mı

Çiğdem TOKER - Yelda ATAÇ
04.01.2006 - 00:00 | Son Güncelleme:

Dünya Bankası, Rusya ile Ukrayna arasında yaşanan doğalgaz krizinin, 325 milyon dolarlık krediyle destekledikleri, Tuz Gölü Doğalgaz Depolama Projesi’nin önemini ortaya çıkardığını bildirdi. Dünya Bankası Kıdemli Enerji Uzmanı Lamech, Türkiye’nin kışı "sıfır depo" geçirmesinin büyük eksiklik olduğunu belirterek, "Tuz Gölü depolaması arz güvenliğini sağlayacak" dedi.

DÜNYA Bankası Türkiye Temsilciliği, Rusya-Ukrayna doğalgaz krizinin, Banka yönetimince bir ay önce onaylanan 325 milyon dolarlık Tuz Gölü Doğalgaz Depolama Projesi’nin taşıdığı hayati önemi ortaya çıkardığını bildirdi. Ankara’da bu projenin başında bulunan Kıdemli Enerji Uzmanı Ranjit Lamech Hürriyet’e, Banka’nın Hazine Müsteşarlığı garantörlüğünde BOTAŞ’a kullandıracağı krediyle gerçekleştirecek bu projeyle, Türkiye’nin ihtiyacı olan doğalgazın en az yüzde 20’sini depolayabileceğini söyledi.

SIFIR DEPO: Türkiye gibi büyük bir doğalgaz tüketicisi konumundaki ülkenin, kış aylarını hala "sıfır depo" ile geçirmesinin ciddi eksiklik olduğunun ortaya çıktığını vurgulayan Lamech, şunları söyledi: "Türkiye’de doğalgaza olan talep mevsimsel olarak büyük artış gösteriyor. Her yıl Kasım-Şubat aylarında doğalgaza talep büyük artışlar gösteriyor. Rusya, Bulgaristan ve İran boru hatlarında yaşanan ani gaz kesintileri, bugüne kadar Türkiye’yi güç durumda bıraktı. Bu proje, mevsimsel sıkıntıların aşılması kadar, bu tür ani gaz kesintilerine karşı da arz güvenliği sağlayacak." Lamech, Tuz Gölü depolama projesinin arz güvenliğinin yanısıra, doğalgazdaki ani fiyat dalgalanmalarına karşı da Türkiye’yi koruyacağını vurguladı.

DÜNYADA BİR İLK: Ranjit Lamech, bu projenin olanak tanıyacağı yüzde 20 oranındaki depolamanın yeterli olmadığını vurgulayarak, şunları söyledi: "Ancak, son yıllarda kış aylarında hep benzeri sıkıntılar yaşamış ülkeniz için önemli bir başlangıç. Bu proje de diğer doğalgaz depolama sistemleriyle karşılaştırıldığında, teknik profili itibariyle dünyada bir ilktir. Tamamlandığında, dünyanın en iyi projelerinden birisi olacaktır. Projeye Rusya gibi bu alanad dünyadaki en iyi teknik birikime sahip bir ülkenin desteği de bizim için önemli."

Doğalgaz tuza hapsedilecek

DÜNYA Bankası’nın 325 milyon dolarlık krediyle destek sağladığı Enerji Kalkınma Projesi, Banka’nın Türkiye’ye sağladığı daha büyük bir kredi paketinin unsurlarından biri olarak geçen Kasım ayı sonunda onaylandı. Dünya Bankası’nın, kısaca Şubat krizinin ardından gündeme getirdiği ve üç yıllık planlandığı halde dört yıla uzayan 6.2 milyar dolarlık Ülke Destek Stratejisi (Country Assestment Strategy) içinde yer alan bu kredi, iki temel ayaktan oluşuyor. Tuz Gölü’ne 40 kilometre uzaklıktaki bir alanda gerçekleştirilecek olan depolama tesisleri kapsamında, herbiri dörderli olmak üzere üç parti halinde mağara benzeri tuz yapıları inşa edilecek. Doğalgaz, bu tuz mağaralarının içinde inşa edilecek. Dünya Bankası yetkilileri, dörderli her bir partinin inşasının 2-2.5 yıllık sürelerde yapılabileceği, depolamanın her parti bittikçe kademeli olarak yapılacağını bildirdi. 325 milyon dolarlık kredinin ikinci ayağında ise doğalgaz dağıtım ağının genişletilmesine yönelik olarak iki de kompresör istasyonu projesi yer alıyor. Mavi Akım projesiyle Rusya’dan gelen gazın dağıtımı için Çorum’da 30 megavatlık, Azerbaycan doğalgazı için de Erzincan’da 39 megavatlık kompresör istasyonları yapılacak.

Türkiye’de neden gaz krizi beklenmiyor

Rusya’nın Ukrayna üzerinden geçen üç hattı bulunuyor. İki ülke arasındaki kriz nedeniyle Ukrayna’nın iç tüketimi için ayrılan hatta akış durduruldu. Rusya’nın Ukrayna’yı doğalgaz çalmakla suçladığı hat ise Avrupa’ya giden büyük hat. Balkan Ülkelerine dağıtım sağlayan ve Türkiye’nin de kapsamda olduğu üçüncü hat ise, halen tartışma dışı bulunuyor. Ukrayna’nın kendi tüketiminin için farklı hattan gaz alması gündeme gelse dahi, kapasitesi çok daha fazla olan Avrupa hattından gaz alımı sözkonusu olacak.

Ukrayna’nın el koymaya hakkı olduğunu savunduğu miktar yüzde 15. Bu ülkenin Türkiye’ye gelen hattan kesinti yapması halinde dahi, en kötü senaryoda, Batı Hattı Türkiye’nin tüketiminin yüzde 40’ını karşıladığından, yüzde 40’ın yüzde 15’inin eksilmesi gündeme gelebilir. Bu durumda da Türkiye’nin Mavi Akım’dan alımı artırma başta olmak üzere, hem doğalgaz hem de yerli kaynaklı elektrik üretimi alternatifleri bulunuyor.

En kötü senaryoda bile 15 gün gazsız kalmayız

RUSYA-Ukrayna doğalgaz krizi, Türkiye’de felaket senaryoları çizilmesine neden olurken, Enerji Bakanı Hilmi Güler’e, Botaş tarafından sunulan raporda, en kötü senaryoda dahi Türkiye’nin en az 15 gün arz açığı doğmayacağı kayıt altına alındı. Kurban Bayramı nedeniyle sanayi üretiminin düşeceğinin vurgulandığı, yazıda, Türkiye’nin günlük tüketiminin yüzde 40’ının Batı Hattı’ndan sağlandığı ve zaten halen gaz arzı konusunda problem yaşanmadığı belirtildi. Yazıda, şöyle denildi: "Hava sıcaklıklarının da yükselmesiyle günlük iç tüketimimiz yaklaşık 85-90 milyon metreküpe düşmüş olup, Kurban Bayramı tatili ile birlikte sınai tüketiminin de azalmasıyla Ukrayna’daki problemin devamı halinde dahi önümüzdeki 15 günlük sürede herhangi bir arz açığı oluşmayacağı değerlendirilmektedir."

KRİZ TELLALLIĞI: Enerji Bakanlığı’ndan bir yetkili, Batı Hattı’ndan Türkiye’den önce gaz alan Romanya ve Bulgaristan’da Türkiye’deki gibi panik havası estirilmediğine dikkat çekerek, "2007’de Türkiye, Mavi Akım’dan alacağı 16 milyar metreküp gazı tüketmek için sürekli yatırım yapmaya çalışıyor. 2005’te toplam tüketim 22 milyar metreküptü. Gelen gazı tüketemezsek al-ya da-öde’ye girilecek. Bizde gaz kalmayacak diye kriz tellallığı yapılıyor" dedi. Batı Hattı’ndan gelen gazın altı ile dağıtıldığını ve hatta kesinti olması halinde Mavi Akım’ı devreye alacak olan Bakanlık, kompresör istasyonu eksikliği nedeniyle Mavi Akım gazının İstanbul’a ulaştırılamaması olasılığına karşı da yedek güç hazırlığı yaptı.

Telaşa gerek yok Rusya anlaşmalarını aksatmaz

ENKA Holding Şeref Başkanı Şarık Tara, "Doğalgaz konusunda Türkiye’de hiç sorun çıkmaz. Yok yere ’doğalgaz sıkıntısı olacak’ diye sansasyon yapmamak lazım. Çünkü sorun Rusya ile Ukrayna arasında ve Ruslar bütün Avrupa’nın, Türkiye’nin sıkıntıya girmesini asla istemezler. Ayrıca bizde Mavi Akım var ve olağandışı bir aksama halinde oradan fazla gaz pompalanabilir. İran’dan da gaz gelir" dedi. Tara, iki ülke arasındaki anlaşmaların her türlü güvenceyi kapsadığını söyledi.
Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Sayfa Başı