« Hürriyet.com.tr
MENÜ

Dr. Yanıt

Hürriyet Haber
SON GÜNCELLEME
Uykusuzluğun tedavisinde yeni yöntemler var mı?

Soru: Uykusuzluk çekiyorum. Doğrusu bugüne kadarki tedavilerden pek de memnun olduğum söylenemez. Dünyada başka hangi tür tedaviler uygulanıyor?

Yanıt: Uykusuzluk bütün dünyada bütün ülkelerde sorun.. Ülkemizde üniversitelerinde de uyku araştırma merkezleri, uykusuzluğu tedavi merkezleri var. Ama işin doğrusu, deneysel olarak en büyük araştırmaların da ABD gibi bilimde gelişmiş ülkelerde yapıldığını itiraf etmek gerekir..

Şu rakamlar, sorunun büyükülüğünü anlatmakta Amerikan Uyku Vakfı’na göre Amerikalı yetişkinlerin yüzde 60’ı haftanın birkaç günü uykusuzluk çekiyor, üçte biri her gece bu sıkıntıyı yaşıyor. Piyasada çok miktarda uykusuzluğa karşı ilaç var. Ancak bunların ciddi yan etkileri de söz konusu. Boston’daki Beth Israel Deaconess Tıp Merkezi’nden Gregg Jacobs, uyku tedavilerinde ilaca sıcak bakmayan bilim insanlarından biri.

Ancak Ambien, Stilnoct, veya Stilnox adları altında satılan uykusuzluk hapının yan etkilerinin azlığı nedeniyle diğer ilaçlara tercih edilebileceği görüşünde.

Yan etkisi yok

Tabii uykusuzluğu ilaçla değil de, Cognitive Behavior Therapy, yani bilişsel davranış yöntemiyle yaklaşan bilim insanları da var. Archives of Internal Medicine isimli tıp dergisinde yayımlanan bir araştırma, bilişsel davranış terapisinin ilaçtan daha yararlı olduğunu ortaya koyuyor.

Yukarıda adı geçen araştırmacı Jacobs ve arkadaşlarının bu araştırması, Cognitive Behavior Therapy yönteminin yan etkisiz olması nedeniyle uykusuzluğa karşı belki de en yararlı tedavi olabilir.

Aratırmacı Jacobs şöyle diyor: ‘En az yan etkili ilaçlar insanların uyumasını kolaylaştırır, ancak bunlar stres ve endişeyi yok etmez. Oysa stres ve endişe uykusuzluk nedenlerinin başındadır.

Jacops ‘Uykusuzluğa Hoşça kal Deyin’ isimli kitap da yayımladı. Kitapta uyku uzmanlarına bazı yöntemler öğretiyor. Bu yöntemlerin başında her sabah aynı saatte kalkmak ve yatağı yalnızca uyumak için kullanmak geliyor. Cognitive Behavior Therapy rahatlama teknikleri de öğretiyor ve uykusuzluk çeken hastaların uykusuzlukla ilgili bazı klişeleri unutmalarını istiyor. Çünkü bu alışık söylemler sadece hastanın endişelerini arttırıyor.

Şunu bilmek gerek: 8 saatten az uyumak sorun yaratmaz. Pek çok insan 6 saat uyku ile bile yetiniyor. Uykusuz geçen bir gecenin ardından çalışma başarımınızın etkileneceğini de düşünmeyin. Uykusuzluk çeken hastalar pek çok insana göre uykusuzlukla daha iyi baş edebilir. Cognitive Behavior Therapy yönteminin etkilemesi birkaç haftayı buluyor.

Çobanpüskülünün neden sadece kenarları buzlandı?

Soru:
Bahçemde çobanpüskülü yetiştiriyorum. Geçen yıl çok şiddetli bir don oldu, çobanpüskülü yapraklarının kenarları buz tuttu fakat yaprakların yüzeylerinde hemen hemen hiç buz tabakası oluşmadı. Bir arkadaşım durumun yaprakların eğrilik yarıçapıyla ilintili olduğunu söylüyor, bu doğru mu?

Yanıt 1: Doymuş havanın içinde su damlacıklarının oluşabilmesi için, üzerinde yoğunlaşmanın olabileceği yoğunlaşma çekirdeklieri gereklidir. Bu yoğunlaşma çekirdekliqeri toz kaynaklıdır ama yaprakların keskin kenarları ve uç kısımları dabelirli şartlar altında böyle yoğunlaşmaların olabilmesine olanak verir. Çok soğuk kış günlerinde su, aynı anda yoğunlaşır ve donar, yani su buharı-buz geçişi çok kısa zamanda gerçekleşir. Çobanpüskülü de keskin kenarlı yaprakları olan bir bitki olduğundan su buharının buza dönüştüğü yer, yaprakların kenar kısımlarıdır.

Yanıt 2: Çobanpüskülünün üst yüzeyi balmumunu andıran garip bir maddeyle kaplıdır, bu madde yaprağın su kaybetmesini önler. Bu maddenin molekülleri yüksüzdür ve su moleküllerini ters yöne iter (su molekülleri yüklüdürler). Dolayısıyla yaprağın yüzeyinde oluşan çiğ damlacıkları kenarlara yönelirler. Sonuç olarak buz örtüsüne sadece yaprağın kenarlarlarında rastlarsınız.

Bunları da Beğenebilirsiniz