Dolar, Telekom'la gevşedi borsa söylentiyle düştü

Hurrem ŞATIROĞLU
10.07.2001 - 01:41 | Son Güncelleme:

Piyasalar dün güne Türk Telekom krizinin çözüleceği beklentisiyle başladı.

Bu beklentiyle dolar nispeten gevşek açıldı, borsa yükselişe geçti. Liderler zirvesiyle ilgili açıklama piyasalarda günün ikinci yarısına yetişince, döviz piyasası günü sakin geçirdi. İlk seansta yükselen borsa, ikinci seansta bazı söylentilerle geriledi.

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB), dün ilk seansta 214 puanlık yükselişle 10.383 puana ulaştı. İşlem hacmi ilk seansta 126 trilyon 816 milyar lira oldu. İkinci seans ise beklenen olumlu haberin gelmemesi ve piyasaya yayılan çeşitli söylentilerin etkisiyle tedirgin başladı. İkinci seansta 10 bin puanın altına inen ve 9.717 puanı gören endeks, günü cuma gününe göre 120 puanlık kayıpla 10.048 puandan kapattı. Gün sonunda toplam işlem hacmi 310 trilyon 685 milyar lira oldu. Cuma günü işlem hacmi 338 trilyon 503 milyar lira olmuştu.

Bankalararası döviz piyasasında dolar kotasyonları 1 milyon 300 bin liranın üzerinde yoğunlaştı. Ancak, kotasyonların IKMF ile sorunların çözüleceğine duyulan inanç yüzünden, cuma gününe göre daha düşük seyrettiği de dikmkat çekti. Merkez Bankası dolar satış kuru, cuma gününe göre 28 bin lira azalıp 1 milyon 307 bin lira oldu.

BORSADA SÖYLENTİ ETKİSİ

IMF Başkanı Horst Köhler'in Başbakan Bülent Ecevit'e gönderdiği son mektupta bankacılık kesimiyle ilgili cümleler sonucunda, dün piyasalarda yine bankalar üzerinde söylentiler yoğunlaştı. Özellikle borsada, bazı bankalara el koyulacağı söylentisi etkin oldu. Bu söylenti ikinci seansta artan satışların nedeni olarak gösterildi.

TELEKOM KARARI ETKİLER Mİ?

Dün akşam saatlerinde Türk Telekom kararı, piyasalardaki diğer söylentilerin etkisini kaybetmesi halinde piyasalar açısından olumlu bir karar olarak değerlendirildi. Dün düşüş eğiliminde olan doların, bugün 1 milyon 300 bin liranın altına inme ihtimalinin bulunduğunu belirten uzmanlar, günlük bazda yüksek oranlı gerileme beklemediklerini ve piyasada müşteri talebindenkaynaklanacak alımların olabileceğini de belirttiler. Müşteri taleplerinin yüksek rakamlara çıkması halinde dolar kurunun yine 1 milyon 300 bin lira üzerindekalabileceği de ifade edildi.

Borsa uzmanlarıysa, Telekom kararının IMF'nin bankacılık sektörüyle ilgili uyarılarından çıkan söylentiler ortadan kalkmadan sınırlı etki gösterebileceği vurguladılar. Borsacılara göre, dün endeksin 10 bin puanın üzerinde kalması teknik açıdan olumlu gelişme.

Hazine'nin borçlanma maliyeti 2.5 milyar dolar yükseldi

IMF İcra Direktörleri Kurulu toplantısının ertelenmesiyle birlikte, toplantının ertelenme nedenleri tartışılmaya başlanmıştı. IMF kaynaklı açıklamalarda, Türkiye'nin bankacılık kesiminde alması gereken mesafe olduğu ve Türk Telekom yönetiminin yeniden gözden geçirilmesi gerektiği belirtilmiş, Hazine'nin borçlanma faizinin yüksekliğine de dikkat çekilmişti. Hazine Müsteşarlığı'nın açtığı son iki ihalede faizin yüzde 90'ın üzerinde çıkması, yılın kalan aylarındaki iç borç geri ödemeleri dikkate alındığında, teorik olarak Hazine üzerine yüzde 80 ve daha düşük oranlardaki borçlanmalarla kıyaslandığında en az 2.5 milyar dolarlık ek yük oluşmasına yol açtı.

Hazine Müsteşarlığı'nın temmuz başından, yıl sonuna kadar olan dönemde toplam 25 katrilyon liralık iç borç ödemesi bulunuyor. Bu ödemelerin en yükseği yaklaşık 6.5 katrilyon lirayla ağustos ayında yapılacak. Ancak, çeşitli kesimlerin ortaya attığı bu hesaplama, Hazine'nin önümüzdeki dönemde de borçlanmasının yüzde 90'ın üzerinde kalması halinde geçerli olacak.

Hazine bugün 8 ay vadeli ihale yapacak

Hazine, Temmuz ayının ikinci ihalesini olarak bugün 8 ay (238 gün) vadeli bono ihalesi gerçekleştirecek. İhraç tarihi 11 Temmuz Çarşamba olarak belirlenen ve minumum net 500 trilyon liralık borçlanmanın öngörüldüğü ihalenin geri ödemesi 6 Mart 2002'de yerine getirilecek.

Bugün ihalesi yapılacak olan 8 ay (238 gün) vadeli Hazine Bonosu, 9 Mayıs'da satışı gerçekleştirilen Hazine Bonosu'nun yeniden ihracı şeklinde olacak.

Hazine'nin 11 Temmuz Çarşamba günü, Temmuz ayının en büyük iç borçgeri ödemesi olan toplam 1 katrilyon 467 trilyon lira tutarında ödemesi bulunuyor.

Hazine, Temmuz ayında toplam 5 katrilyon 150 trilyon lira tutarında iç borç geri ödemesinde bulunacak.

Krizin sanayiye etkisi 3 milyar dolara yakın

Türkiye'nin yeni programı olan ‘Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı’nda, 2001 yılı GSMH'si 182 katrilyon 439 trilyon lira olarak tahmin ediliyor. 2002 yılı için öngörülen rakam da 245 katrilyon 814 trilyon lirayı buluyor.

Programdaki 2001 yılı GSMH tahmini, 1 milyon 300 bin liralık dolar kuru ortalaması alındığında 140 milyar dolar seviyesinde GSMH hasılanın hedeflendiği anlamına geliyor.

Yaklaşık 250 günü çalışıldığı düşünüldüğünde, Türkiye'nin bir günde ürettiği tüm mal ve hizmetlerin tutarı 561 milyon doları buluyor.

Görüşülen sanayicilere göre sürdürülen işler krizle yüzde 50 oranında daraldı. Bu rakamların hepsi bir araya getirildiğinde Türkiye'nın 10 günlük sürede, yaklaşık 2.8 milyar dolarlık üretim kaybıyla karşı karşıya kaldığı anlaşılıyor. Ancak, çeşitli çevrelerin bu hesaplamayla ileri sürdüğü kayıp miktarı bütünüyle bir dizi tahmine dayanıyor.


Etiketler:


EN ÇOK OKUNAN HABERLER

    Sayfa Başı