"Doğan Hızlan" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Doğan Hızlan" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Doğan Hızlan

Doğan Hızlan: Türk Werther'i Kekilli

Doğan HIZLAN

Gazetelerden, televizyonlardan, Murat Kekilli'nin 'Bu akşam ölürüm' şarkısı yüzünden bir kaç kişinin intihar ettiğini öğrendim.

Doğrusu inanmış değilim. İki açıdan itirazım var.

Birincisi; şarkı insanı intihara sürükleyecek kadar etkili gelmedi bana.

İkincisi; Türkiyede intihar geleneği yoktur.

Çünkü intihar bireysel bir edimdir, bizde az rastlanır. Bundan şikáyetçi değilim, intihar teşebbüsleri, bir meyhane muhabbetinde unutulur gider.

Dert ortakları, bizi bir meyhanede dertlerimizden arındırır, onların kollarında eve döneriz. Ertesi gün de aslan gibi dolaşırız.

Dünya edebiyat tarihinde de intiharlara çok rastlanır. Virginia Woolf, Cesare Pavese, müntehirler kitabımın ilk iki ismi. Bizim edebiyat tarihimiz bu açıdan zayıf. Enis Batur'un ünlü dizesine gönderme yaparsak, ‘‘Benim yanlış kardeşim Beşir Fuad’’dan başkası pek hatırlanmıyor.

Elbette Rasih Güran'ı, Nilgün Marmara'yı, Hür Yumer'i, Kaan İnce'yi unutmayarak.

Alman edebiyatının anıtsal adlarından Goethe'nin Genç Werther'in Acıları'nı okuyanlar intihar etmiş.

Eserin o dönemde bir intihar salgınına yol açtığı söylenir. Tabii elimizde kesin bir sayı yok, kitabın etkisini ölçme bakımından.

Goethe ünlü kitabının başında yalnızların ruhuna sesleniyor:

‘‘Şu anda onunla aynı duyguları paylaşanlara gelince; onun çektiği acılar sizi teselli etsin ve alın yazınızdan ya da kendi kabahatinizden ötürü daha yakın bir başka arkadaş bulamıyorsanız, bu kitap size arkadaş olsun.’’

Hiç kuşkusuz Genç Werther'in Acıları, edebiyat şaheseri, gerçekten de okuyanı etkiliyor.

Ama siz siz olun bu kitabı da intihar gerekçeleri arasına katmayın.

* * *

SHAKESPEARE'in Othello'sunun Arabın İntikamı olarak oynandığı bir ülkede, intiharın da laçkalaşacağını tahmin etmek için dehaya ihtiyaç yok.

Hürriyet'te yayınlanan 'İntiharda Kekilli Korosu' (8 Şubat 2000) haberini okurken, insanın bu ülkede yaşaması için çok neden olduğunu, ölmek için ise neden bulmakta zorlanacağımız kanısana vardım.

Haberin ilk paragrafı:

‘‘Adana'da intihara kalkışan bir kadına, toplanan kalabalık Murat Kekilli'nin 'Bu akşam ölürüm' adlı şarkısıyla tempo tuttu.’’

Bir fotoğraf. Halk, intihara kalkışan kişi yere çakılmasın diye bir branda tutmuş. Bir yandan da tempo tutuyor.

Bazan bakıyorum da, bir gündelik haberin yanında, şiirler, romanlar, öyküler hiç kalıyor.

Ölüm ve hayatla aynı anda şakalaşan başka hangi toplum var. İkisini de sarakaya alan, ikisine de ciddi yaklaşmayan.

Belki bütün acılara karşı direnebilmemizin iksiri kibarca bu gevşeklikte, kabaca bu laçkalıkta.

* * *

RAINER Maria Rilke, Malte Laurids Brigge'nin Notları'nın başında, bu şehre ölmek için gelinir, diyordu.

Ama bu ülkeye yaşamak için gelinir.

X

YAZARIN DİĞER YAZILARI