"Doğan Hızlan" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Doğan Hızlan" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Doğan Hızlan

Doğan Hızlan: Kültür adamı İnönü

Doğan HIZLAN

İSMET İNÖNÜ öleli 27 yıl olmuş. Anımsadığım bir fotoğrafın arabı gözümün önünden gitmiyor.

Anıtkabir'de bir sandalyeye oturmuş, cumhuriyete, cumhuriyet için beraber mücadele ettiği silah arkadaşına saygılarını sunmaya gelmiş.

O yalnız başına fotoğrafı, Türkiye'nin günün adamlarına gösterdiği ilginin, günübirlik yaşama kendini kaptırışının da bir karesiydi aynı zamanda.

Can Dündar'ın başarılı İnönü Belgeseli, yorumlarıyla, tespitleriyle, duyarlık dozuyla beni etkilemişti doğrusu.

Türkiye'de bir asker-politikacı tipinin en iyi örneğini değişik aşamalarıyla öğrenmek isteyen genç kuşağa tavsiye ederim.

Yıldönümü etkinlikleri içinde İnönü'ye en yaraşanı, adına bir klasik müzik konseri düzenlenmesiydi.

Orkestrayı da tek kadın yönetmenimiz İnci Ödil'in idare etmesi ayrı bir güzellik ve isabetti. Cumhuriyet Türkiyesi'nin kadın manzaralarından biri.

Orta yaştan sonra İnönü'nün çello öğrenmesi, hem hayata bağlılığının, hem de sevdiği bir müziği derinlemesine öğrenmesinin kanıtıydı.

Cumhurbaşkanlarının, yöneticilerin kültürel konuda örnek olmaları, bence siyasi kimliklerinden çok daha önemli ve işlevseldir.

Cumhuriyet bürokrasisi, o gidiyor diye, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'nın konserlerine giderdi.

Tiyatroları onun sayesinde seyrederlerdi.

* * *

DEMOKRASİ alanında, çok partili bir Türkiye için yaptığı çalışmalar...

Onları siyaset bilimciler değerlendirsin.

Darbeler karşısındaki cesaretini, direncini ben, sağlam bir kişilik belirtisi olarak yorumluyorum.

Ölmeye hazır olan yaşayabilir.

Beni asıl ilgilendiren onun kültür alanındaki başarıları.

Hasan Áli Yücel'e Türk ve Dünya Klasikleri'ni yayınlanma imkánını vermesi, vatandaşını okur yazarlıktan öteye götürdü. Onları sadece Alfabe'yi söken değil, öğrendiği alfabeyle dünya edebiyatını, fikriyatını da özümseyen bir ulus mertebesine yükseltti.

Çünkü Avrupa'ya yöneltilen Türkiye'nin bu dünya görüşünü öğrenmesi için önemli klasikleri okuması, sindirmesi gerektiğini çok iyi bilirdi.

Tercüme Dergisi ile dünya edebiyatını, düşünce akımlarını bize günü gününe ilettirdi.

Sadece Batı'yı mı bilmemizi istedi?

Hayır.

Türk ve Dünya Klasikleri'nde doğun'un en önemli isimlerinin eserleri de dilimize çevrildi.

Böylece kültür kesişmelerindeki Türkiye'de, kültürel dengeyi sağlayacak kuşaklar yetiştirdi.

'Suç ve Ceza' da dilimize çevrildi, 'Bostan' da.

Ondan sonra gelen iktidarlar, bu özgür yayıncılığı '1000 Temel Eser' ile güdümlü bir yayıncılığa dönüştürdüler.

* * *

SEÇİM sonuçlarını bekleyen İnönü, koltuğunda oturmuş, ayaklarını tabureye uzatmış kitap okuyor.

Edith Hamilton'dan Ülkü Tamer'in çevirdiği 'Mitoloji'yi.

'Mitoloji' okuyan, çello çalan İnönü'yü 27.ölüm yıldönümünde saygıyla ve özlemle anıyorum.

X