"Doğan Hızlan" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Doğan Hızlan" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Doğan Hızlan

Doğan Hızlan: Dario Fo frak giymişti

Doğan HIZLAN

ÇOCUKLUĞUMDAN bu yana Türkiye cumhurbaşkanlarını hep fraklı olarak hatırlarım.

Bu bir devlet mührü olmasa da, devlet ritüelinin bendeki değişmez karesidir.

Yeni cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Meclis'teki yemin törenine koyu renk elbiseyle gelmiş ve frak giymemiş.

Dış görünüşlere bakmayın desek de, biçimler, tarzlar çoğu zaman içeriği yönlendiriyor, oluşturuyor.

Yeni cumhurbaşkanının yalınlık konusundaki tercihlerinin önemli bir göstergesi.

Nedir frak?

‘‘Resmi törenlerde erkeklerin giydiği reveri ipekli lastikotinden, belden dikişli, yandan uzun etekli ve arkası yırtmaçlı takım elbise.’’

Frak, cumhurbaşkanlarının sembolüydü benim gözümde.

Demek ki Ahmet Necdet Sezer, sembolü bir başka sembolle değiştirmek arzusunu daha ilk günden beyan etmiş.

Arşiv bilgilerine göre daha önce Cemal Gürsel de fraksız yemin etmiş.

* * *

FRAK benim için çok daha sanatsal çağrışımların giysisidir.

Çünkü frak, orkestra şeflerinin iş kıyafeti'dir.

Sahnede onu giyerler.

Ahmet Hamdi Tanpınar'ın frak konusunda söylediklerini anmanın tam yeri

Tanpınar, milletvekili seçilmiş. Etrafta fraklı insanlar dolaşıyor.

‘‘Yahu,’’ demişti, ‘‘çakı gibi adamlara yakışıyor. Göbek yok, mide yok. Bizimkiler giyince ortada kocaman muhallebi tabağı gibi bir şişkinlik oluyor.’’

Frak'ın yakıştığı üç orkestra şefinin adını analım:

Herbert von Karajan, Karl Böhm ve Georg Solti.

Efsane şefler kuşağı ritüeli bozmadı.

Gene günümüzün başka ünlü orkestra şeflerinden bir kaçı da frak giymemekte ısrarlı.

Operanın tapınağı dedikleri La Scala'nın müzik direktörü Ricardo Mutti, çağımızın hem önemli bir bestecisi hem de orkestra şefi olan Pierre Boulez.

Bach yorumlarıyla 2000 yılının en önemli şefi sayılan Philippe Herreweghe.

Ünlü piyanist Richter de siyah elbiseyle çalmıştı.

Ayrıca müzikçiler arasında papyon takmayanlar da var.

Demek ki kıyafet konusunda hafif isyanlara rastlanıyor.

Frak giymeyen müzikçiler, smokin görüntüsünü çağrıştıran bir siyah takımla sahneye çıkıyorlar.

Gelin görün, vereceğim başka bir örnek var. Kafanız karışacak.

Tiyatro yazarlarının - belki de yazarların - en anarşisti Dario Fo, Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandığında çok korkmuşlardı. Uçuk, kaçık adamın biridir, bakalım ne yapacak diye.

Boşuna telaşlandılar.

Dario Fo, ünlü modacı Gianne Versace'ye bir frak diktirdi ve ödülü de o kıyafetle aldı.

Böylece bir ödül ritüelini benimsediğini gösterdi.

* * *

ŞİMDİ bu birbirine zıt örneklerin ışığında kararı siz verin.

Şekilci misiniz, yoksa değil mi?

X