Dış ticaret rakamıyla oynayıp duruyorlar

Hürriyet Haber
22 Mart 1998 - 00:00Son Güncelleme : 22 Mart 1998 - 00:01

1997 yılı dış ticaret rakamlarındaki karışıklık bir türlü giderilemedi. DİE, yaklaşık iki hafta önce açıkladığı 1997 yılı dış ticaret rakamlarını yeniden değiştirip, açıklayacak.

Dış ticaret rakamlarında bir süredir devam eden kargaşa giderek artıyor. Devlet İstatistik Enstitüsü'nün (DİE) daha yaklaşık iki hafta önce açıkladığı dış ticaret rakamlarını revize etmeye hazırlandığı öğrenildi.

Dış ticaret rakamları konusunda, yıllardır Gümrük Müsteşarlığı ile DİE'nin ‘‘zamanında açıklanmama konusunda’’ birbirlerini suçladıklarını hatırlatan yetkililer, işlerin karıştığını ve sorunun ekonomi yönetimi açısından oldukça zararlı noktalara gelmeye başladığını söylediler.

DİE'nin, 26 milyar doları biraz aşkın açıkladığı 1997 yılı ihracat rakamını 26.5 milyar dolar olarak değiştireceği öğrenildi. Buna karşılık 46.6 milyar dolar açıklanan ithalat rakamının ise 48.6 milyar dolar olarak yeniden açıklanması bekleniyor.

İhracattaki yaklaşık 500 milyon dolarlık artışa karşılık ithalat rakamlarında 2 milyar dolarlık bir artış olacağını kaydeden yetkililer, ‘‘Hiç, bu kadar büyük fark ortaya çıkmamıştı’’ dediler.

BU KADAR OLMAZDI

Yılın başlarında ihracatçı birliklerinden gelen tahminlerin yaklaşık 27 milyar dolarlık ihracatı gösterdiğini ama Şubat ayı başında DİE'deki verilerin 25 milyar dolarlık ihracat gösterdiğini kaydeden yetkililer, ‘‘Hiç bir zaman ihracatçı birlikleri ile DİE tahminleri arasında bu kadar fark olmazdı’’ dediler. Daha sonra DİE'nin resmi açıklamasında ihracatın 26 milyar dolar olarak yeraldığını kaydeden yetkililer, ‘‘İhracat rakamlarında hâlâ bir düşüklük olabilir’’ dediler.

İhracatta birlik rakamları varken, ithalat rakamlarını tutan özel bir organizasyon bulunmadığı, bu nedenle de DİE'nin ithalat rakamlarının tek rakam olduğu belirtildi.

Yapılacak revizyonla dış ticaret açığının, eski rakamlara göre yaklaşık 1.5 milyar dolar büyüyerek, 22 milyar dolara çıkacağını kaydeden bir yetkili, bu gecikmenin yaratacağı en büyük sorunu şöyle açıkladı:

‘‘Ekonomi yönetimi açısından rakamların önemi, çabuk öğrenilmesi ve sağlıklı olmasıdır. Ekonomi yönetimi bu verilere göre zamanında önlem alma imkanına kavuşur. Şimdi aylık rakamlara baktığınız zaman ithalat rakamları yüksek değil. Ancak yılsonunda, daha doğrusu yıl kapandıktan 3 ay sonra size verilen ithalat rakamlarının aslında çok daha yüksek olduğunu öğreniyorsunuz. Dolayısıyla ithalatta, hangi mallarda yoğunlaştığı, hangi ülkelerde yoğunlaştığına bakamıyor ve buna göre zamanında ithalata yönelik önlem alamıyorsunuz. Bu ekonomi yönetimi açısından çok tehlikeli’’

Bu durumdan Dış Ticaret yetkililerinin şikayetçi oldukları ve durumu ilgili her iki kuruma da defalarca bildirdikleri öğrenildi. Yetkililer, bu sorundan sadece kendi dış ticaret verilerinin etkilenmediğini, örneğin Merkez Bankası'nın da DİE'nin dış ticaret rakamlarına bağlı olarak hazırlayacağı ödemeler dengesi bilançosunu açıklamakta bu nedenle geciktiğini söylediler.

BÖYLE AÇIKLADILAR

1997 ihracat: 26 milyar dolar

1997 ithalat: 46.6 milyar dolar

BÖYLE DEĞİŞECEK

1997 ihracat: 26 .6 milyar dolar

1997 ithalat: 48.6 milyar dolar






Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı