Gündem Haberleri

GÜNDEM

    Dinolar stres kurbanı mı?

    Hürriyet Haber
    02 Mart 1999 - 00:00Son Güncelleme : 02 Mart 1999 - 00:01

    Bilim adamları, dinozorların iklim değişikliği, volkanik patlamalar ve dünyaya düşen meteorlar yüzünden bunalıma girip soyunun tükenmiş olabileceğini iddia ediyorlar.

    70 milyon yıl önce yaşam, dinozorlar için hiç de kolay değildi. Volkanlar patlıyor, sel felaketleri yaşanıyor, iklim gelgitleri dünyayı yaşanmaz kılıyordu. Dinozorlar, bu yaşam koşullarına daha fazla dayanamadı ve sinirleri giderek zayıflayan dev yaratıklar sonunda strese yenik düştüler. Bu iddia, İskoç ve Amerikalı araştırmacılara ait. Çin'de bulunan uzun boyunlu ‘‘Troodon formosus’’ türü dinozorlara ait 76 milyon yıllık yumurtaları inceleyen bilim adamları, yumurtalarda stres izine rastladıklarını belirtiyor.

    Fosilleşen dinozor yumurtaları iki katlı kalsiyumla kaplı, yani yumurtalar çifte kabuklu. Günümüzde de korku anında kaplumbağa, timsah ve tavukların da çifte kabuklu yumurta bıraktıklarına dikkat çeken bilim adamları, çift katlı dinozor yumurtalarının da stres işareti olabileceğini belirtiyor. Glasgow Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi'nden Prof. Sally Solomon, ‘‘Çifte kabuklu yumurtalar günümüz hayvanlarına özgü bir özellik değil. Dinozorlar da çifte kabuklu yumurta bırakıyorlardı’’ diyor.

    Bilim adamlarına göre, yumurta kabukları bırakıldıkları çevre koşulları hakkında önemli ipucu verebiliyor. Mesela tavuklar ve kaplumbağalar korkup strese girdiklerinde ekstra kalsiyum salgılarak, yumurtalarının kırılmasını engelleyebilmek için ikinci bir kabuk oluşturuyorlar. Kimi zaman da yumurtlamayı geciktiriyor ya da durduruyorlar.

    Prof Solomon, ‘‘Dinozorların yumurtlamayı geciktirdiklerini biliyoruz. Şimdi neler oldu da dinozorlar yumurtlamayı geciktirmek zorunda kaldı ve bu faktörler dinozor soyunun tükenmesine nasıl bir katkıda bulundu diye merak ediyoruz’’ dedi. Prof Solomon'a göre dinozor yumurtalarını kaplayan sert kalsiyum tabakası, yavruların ihtiyaç duyduğu oksijen miktarını azalttı ve minik dinozorların yumurtadan çıkmasını zorlaştırdı. Ve dinozor nesli giderek yok oldu. Bilim adamları bu tezin dünyaya büyük bir meteorun isabet etmesi sonucu değil de iklim gibi uzun vadeli çevre faktörleri dolayısıyla yok olduğunu iddia eden uzmanların dikkatini çekebileceği kaydediliyor.



    Etiketler:
    

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı