"Doğan Hızlan" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Doğan Hızlan" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Doğan Hızlan

Dicle’ye hüzünle bakarken

DİYARBAKIR’da TÜYAP Kitap Fuarı’nın açılışında konuştuktan sonra oradaki Doğan Haber Ajansı temsilcisi Gurbet Gökçe, beni Erdebil Köşkü’ne götürdü.

Kahvehanenin yukarısında oturup, uzun uzun Dicle’ye baktım.
Neden bu kadar hüzünlendim, neden suskunluğum bu kadar uzun sürdü?
M.S. 500’lerde yapılmış On Gözlü Köprü’ye ve arkasındaki topraklara gözüm dalıyordu.
Oranın tarihi benim bilinçaltımdan çıkıp bilincime adeta hücum ediyor.
Neden İstanbul’da Boğaz’a bakarken hüzünlenmiyorum, aksine neşeleniyorum.
Meriç’e bakarken de, Çoruh’u seyrederken de hüzünlenmedim.
Mehmed Uzun’un iki romanını anımsıyorum, Dicle’yi yüreğime çakan, iki romandan oluşan Dicle’nin Sesi’ni (1).
Gerçeklerin edebiyat duyarlılığıyla anlatıldığı Dicle.
* * *
DİCLE’DEN neler canlanıyor belleğimde, güneşin batışı bana sevdiğim dizeleri anımsatıyor:
Ahmet Haşim’in O şiirinden (2) dizeler, orayı bir yatın izdüşümleri olarak bize getiriyor:
Bir hasta kadın, Dicle’nin üstünde, her akşam
Bir hasta çocuk gezdirerek, çöllere gül-fam
Sisler uzanırken o senin doğmanı bekler.

Yorgun gibi mühmel duran âsûde ufuklar
Titrer, silinir... dâmen-i şeb her şeyi saklar;
İklim-i hayalâta bakan bir nazar-ı dûr
Hüznüyle doğar necm-i semâ sâkit ü mahmûr. (...)

Hilmi Yavuz’un doğu 1310 (3) şiirinden dizeler okuyorum, Dicle’den dönüşümde:
(...)
işte dicle ve fırat
ve acı su boyları
sanki yazdan kapanmış
sarp ve heybetli
 dağ yolu
yanında üç ince patika
üç küçük oğlu
ve sanki süvari değil de
ilk kez eyer vurulmuş
bir kısrak gibi tedirgin
ibrahim talu
(...)

Bu kitapları, şiirleri okursanız, sizin de Dicle’yi görmek isteyeceğinize iman ediyorum.
* * *
DİCLE’NİN kıyısında tarihin ve edebiyatın muhasebesini bir arada yaşadım.

(1) Dicle’nin Sesi (II Cilt); I. Cilt Dicle’nin Yakarışı, II. Cilt Dicle’nin Sürgünleri, Mehmed Uzun, Kürtçeden çeviren: Muhsin Kızılkaya, İthaki Yayınları.
(2) Ahmet Haşim, Bütün Şiirleri, Hazırlayanlar: İnci Enginün-Zeynep Kerman, Dergâh Yayınları.
(3) Hilmi Yavuz, Büyü’sün, Yaz!, Toplu Şiirler 1969-2005, Yapı Kredi Yayınları.

X