Gündem Haberleri

GÜNDEM

    Dev uçak motoru projelerinde TEI imzası

    A.A.
    02.02.2006 - 10:58 | Son Güncelleme:

    Eskişehir'de kurulu TUSAŞ Motor Sanayii A.Ş (TEI), Türkiye dahil 7 Avrupa ülkesinin kullanacağı yeni nakliye uçağı motor projesine, ”risk ve gelir ortağı” olarak katıldı.

    TEI Genel Müdürü Akın Duman, AA muhabirine yaptığı açıklamada, TEI'nin 20 yıl içerisinde yoğun bir rekabetin yaşandığı havacılık alanında motor parçaları tasarımı, üretimi, montaj ve testi ile bakım ve servis hizmetlerini başarıyla gerçekleştirdiğini, kurumun kalite ve güvenilirliğini dünya çapında kanıtladığını kaydetti.

    Son yıllarda Araştırma Geliştirme (Ar-Ge) faaliyetlerine yönelik yatırım ve girişimlerini sürdüren TEI'nin, birçok uluslararası konsorsiyumda yer aldığını ifade eden Duman, bu kapsamdaki projelerden bazılarının FLA ve JSF motor projeleri, İnsansız Hava Aracı Motor Projesi, ATAK ve TSK Helikopterleri Motor Projeleri olduğunu bildirdi.

    Duman, Türkiye dahil 7 Avrupa ülkesi tarafından kullanılacak yeni nakliye uçağı projesinin, geleceğin büyük uçağı projesi olarak da tanımlanan FLA uçağının motor projesine, TEI'nin risk ve gelir ortağı olarak katıldığını belirterek, şöyle konuştu:  “TEI mühendisleri tarafından tasarım ve geliştirme çalışmaları 2003 yılında başlayan projede TEI, sorumlusu olduğu modüllerin tek üreticisi olacak. TEI Eskişehir tesisleri ile Madrid ve Bilbao İspanya'da sürdürülen Ar-Ge çalışmalarında, ileri teknoloji gerektiren mühendislik çalışmaları yapılıyor. Çalışmaları sürdürülen TP400-D6 motorunun ilk testi 28 Ekim 2005 tarihinde MTU firmasının test merkezinde gerçekleşti. Test sonuçlarına göre, TP400-D6 motoru istenilen performansa ulaştı. Motorun sertifikasyonu 2007 yılında, A400M'in ilk uçuşundan kısa bir süre sonra tamamlanacak. Türkiye, Almanya, Fransa, İngiltere, İspanya, Belçika ve Lüksemburg için uçak teslimatları 2009 yılında başlayacak.”

    MÜŞTEREK TAARRUZ UÇAĞI

    Türkiye dahil 9 ülkenin katıldığı “Müşterek Taarruz Uçağı-Joint Strike Fighter (JSF) projesinde de, yeni nesil taarruz uçaklarının tasarımı ve üretiminin yapılacağını anlatan Duman, JSF Projesi'ne Türkiye'nin yanı sıra ABD, İngiltere, İtalya, Hollanda, Kanada, Avusturalya, Danimarka ve Norveç'in de katıldığını bildirdi.
    Duman, müşterek taarruz uçaklarına takılmak amacıyla GE ve Rolls- Royce tarafından geliştirilen F136 motorlarının tasarım ve üretim faaliyetlerine katılmak amacıyla GE ile mutabakat mektubu imzalandığını belirterek, şöyle devam etti:
    “Bu işbirliğini daha ileri götürmek amacıyla, proje kapsamında GE ile eğitim anlaşması imzaladık. Türk mühendisleri tarafından alınan bu eğitim sonucunda, TEI turbinli motor tasarımındaki uzmanlığını artırarak GE'nin onaylı mühendislik kaynağı olacak. Bu onay belgesi sadece F136 motor programı kapsamındaki teknolojiler için değil aynı zamanda diğer GE askeri motorları için de TEI'nin GE'ye mühendislik hizmetleri vermesini sağlayacak. Şu anda TEI Eskişehir tesislerinde F136 motorunun geliştirilmesi ve test edilmesi için kritik öneme sahip dönen parçaları üretiliyor.
    Kazanılacak mühendislik tasarım kabiliyetleri, TEI'nin, Müşterek Taarruz Uçağı motor ekibi F136 programına katılımını güçlendirecek. 2010'lu yıllara kadar sürecek mühendislik çalışmaları 2010 yılından itibaren üretim faaliyetleriyle devam edecek. Motor parçalarının teslimatlarına 2010'lu yıllarda başlanacak.”

    İNSANSIZ HAVA ARAÇLARI

    Duman, günümüzde insansız hava araçlarına artan talep ve buna paralel Türkiye'deki askeri ve sivil sektörde bu yönde projelerin realize edilmeye başlanmasıyla söz konusu hava araçlarının itki sistemleriyle ilgili ihtiyaçların da gündeme geldiğine de değinerek, TEI'nin bu araçlarda kullanılmak üzere özgün tasarım çalışmalarında bulunduğunu kaydetti.
    Bu kapsamda ilk olarak, yaklaşık “30 lb itki (tepki) verebilen” bir turbojet motor geliştirdiklerini anlatan Duman, şunları söyledi: “Projenin ikinci aşamasında bu turbojet motor çekirdek motor olarak kullanılarak bir turboprop motor tasarımına ve geliştirilmesine başlandı. Mini turboprop motor projesi olarak adlandırdığımız bu projenin test aşamasını Nisan 2006'da yapmayı planlıyoruz. Proje sonunda ortaya çıkacak TEI'nin özgün tasarımı motorlarla Türk Silahlı Kuvvetleri'nin ihtiyaçlarını karşılamayı hedefliyoruz. Bu projede kazanılan kabiliyetler de, TEI'nin katılacağı ulusal ve uluslararası projelerde kullanılabilecek.”

    ATAK VE TSK HELİKOPTERLERİNİN MOTOR PROJELERİ

    Duman, Atak ve Türk Silahlı Kuvvetleri helikopterlerinin seçilecek motorlarına yönelik, motor montaj ve test, parça-modül üretimi, entegre lojistik destek ve ürün geliştirme çalışmalarında da yer almayı planladıklarını dile getirerek, uluslararası tasarım projelerinde yer alan TEI'nin, uçak motoru üreticileri için önemli bir özellik olan temel teknolojileri bünyesinde barındırmaya başladığını kaydetti. Ayrıca TEI'nin 2005 yılında 105 milyon dolar satış yaptığını, 2006 yılında yüzde 19'luk bir büyümeyle 125 milyon dolar satış hedeflediklerini ifade eden Duman, “hedefimiz 2015'li yıllarda TEI'yi, ulusal alanda uçak motoru konusunda otorite haline getirip, dünya devleriyle rekabet edebilen uçak motoru modül tasarım merkezi konumuna getirmek” diye konuştu.
    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı