"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Depresyon ilaçlarına dikkat!

Psikiyatri uzmanlarını endişelendiren bir konu var: Depresyon ilaçları çok sık ve gereksiz yere kullanılıyor.

Özellikle kadınlar, antidepresan ilaçları adeta leblebi gibi yutuyor. Büyük şehirlerde yaşayanlar neredeyse bir “antidepresan ilaç yutma” furyası yaşıyor.
Doğru! Bu ilaçlar da baş ağrısı, soğuk algınlığı hapları gibi reçetesiz satılmaya başlandı. Bu büyük ve tehlikeli yanlışa mutlaka dur demek lazım. Nedenine gelince...


TEHLİKELİ YANLIŞ

Depresyon ilaçları -aslında her ilaç- öyle istediğiniz zaman alabileceğiniz ilaçlar değil. Bunlar, çok ciddi yan etkileri olabilen ilaçlar.
Mesela intihar girişimi ihtimalini artırabiliyorlar. Cinsel gücü azaltıp sperm kalitesini bozabildikleri çok net bir şekilde kanıtlandı. Dikkatli kullanılmadıklarında kilo almayı kolaylaştırdıkları da birçok çalışmada gösterildi.
Konsantrasyonu azalttıkları, unutkanlık yapabildikleri, uyku sorunlarını tetikledikleri, karaciğer ve böbrek fonksiyonlarını bozabildikleri, kalp ritmini değiştirdikleri de biliniyor.
Ayrıca pek çok ilaçla etkileşime girdikleri, bu etkileşimlerin sonucunda ciddi problemlere yol açabildikleri de kesin.
Kısacası, bu ilaçları doktor önerisi olmadan, mümkünse bir psikiyatri uzmanı ile görüşüp ilaç gereksinimi konusunda onayını almadan asla kullanmamalı. Her aklına gelen bu ilaçlara başlamamalı. Bu çok tehlikeli bir yanlış. Peki, ne oldu da bu ilaçlar bu kadar sık kullanılır hatta popüler hale geldi? Bunun bir değil, birçok yanıtı var.


SEBEBİ BİLGİSİZLİK!

Birinci neden; yanlış bilgilenme, daha doğrusu bilgisizlik! Çoğumuz en ufak bir hüznü uzamış üzüntü halini, ruhsal çöküntüyü hemen “depresyon” ile damgalayıveriyoruz. Oysa ruhsal yönden bunalımlı geçen bazı dönemler çoğumuzun hayatında hep vardı, bundan sonra da olacaktır. Bu dönemlerin sadece ama sadece bir kısmı gerçekten tedavi gerektiren bir “depresyon sorunu” ile ilgilidir.
Psikiyatri uzmanlarının altını önemle çizdikleri önemli bir nokta daha var: Depresyonların çoğunda ilaç tedavisi gerekmiyor. Sadece psikoterapi ya da diğer “ilaçsız” yaklaşımlar sorunu çözmeye yetiyor.
Ayrıca rastgele uygulanan ilaç tedavileri hastalığın ağırlaşmasına, kronikleşmesine hatta ilaçla tedaviye dirençli hale gelmesine yol açıyor.

İlaçla tedavi kararını kim vermeli?

“Depresyon ilaçlarının dünyanın her yerinde en çok kullanılan ilaçlar arasına girmesinin bir nedeni de ilaç üreticilerinin yürüttüğü kampanyalar oldu” diyor bir psikiyatri uzmanı ve ekliyor:
“20 yıl kadar önce ilaç firmalarının da gayretiyle depresyon tedavisinin sadece psikiyatrisiler değil, her hekim tarafından yapılabileceği, aile hekimleri ve genel pratisyenlerin bile depresyonu teşhis ve tedavi edebileceklerini benimseten kampanyalar yürütüldü.
Kısacası bilerek ya da bilmeyerek sorun ‘popüler’ hale getirildi.
Neticede basit üzüntüler ya da uzamış hüzün halleri depresyon ile ilişkilendirildi. Bu da antidepresan ilaçlarının hem reçete ile hem de reçetesiz kullanımını artırdı.”

Ne Yapmalı

Depresyonun sık görülen ruhsal bozukluklardan biri olduğu doğrudur. Ruh sağlığı uzmanlarına göre her dört kadın ve 10 erkekten biri, hayatının bir döneminde bu sorunu bir şekilde yaşıyor!
Hastalığın bilinçli bir şekilde, bir uzman gözetiminde tedavisi çok önemli. Eğer zamanında ve doğru tedavi edilmezse hastalık tekrarlayıcı hatta kalıcı hale gelebiliyor.
İşte bu nedenle depresyonun teşhisini de tedavisini de mümkün olduğu kadar ruh sağlığı uzmanlarına bırakmak, özellikle tedavi konusunda eş dost tavsiyelerinden uzak durmak gerekiyor.
Depresyon ilaçlarını reçetesiz kullanmamak, hatta eczacıların tavsiyeleri ile bile yutmamak lazım. Önemli bir nokta da şu: Bu ilaçlar “zaman zaman” yani birkaç gün için kullanılıp kesilecek ilaçlar değil. Belirli bir süre kullanılmaları şart.

X