Dam üstünde felsefe

Hürriyet Haber
02.08.2006 - 18:36 | Son Güncelleme :

Teras dediğim, balkon aslında. Küçük üstelik. Ama çatıda. Sağa bak, Haliç; sola bak Haydarpaşa’dan tut Bozdaoğan Kemeri’ne kadar... Hele geceleri, hele geceleri...

Mangal niyetine, yarı boydan kesilmiş bir saç sobası var, sacayağı üzerinde dingirdek. Bir köşede iki kişilik bir kanape, beyaz ferforje. İğrenç! Üstünde yastık olmadığı için adamın kıçına batıyor demirler, oturmak mümkün değil.

- Baba, şunun üstüne bir minder ayarlasak?
- Açık balkonda minder mi dayanır?
- O zaman bu bok yiyen balkonu niye işgal ediyor?
- 65’te evi aldığımda oradaydı...

Biz de yer taburesiyle yetiniyoruz. Zaten üç kişi zor sığıyor terasa. Ayrıca, ayakta durmamakta fayda var, balkon duvarı diz boyunda, insanın başı dönüyor kenara yaklaşınca. Balkon duvarı niyetine sıra sıra teneke kutular (hâlâ sarı Vita tenekeleri duruyor inanır mısınız!) içinde fesleğen, arapsaçı, bilmem sardunya...

*

Geç bir vakit, damların tepesinde oturmuş, ateşteki dört kalem pirzolaya hamle etmeden rakımızı içiyoruz. Rakı içeceksin, biraya da göz yumulur. Başka şey içmek istersen... istemesen daha iyi olur!

Hayâl gibi şehre dalmışız. Camileri ışıklandıran projektörler karanlık gökyüzünde hayalet gibi uçuşan martıları aydınlatıyor.

Pek konuşmuyoruz.

- Sen o herifi ne kadar tanırsın? diye soruyor.

Mevzu en az bir saat öncesinden kalma. Demek ki susmuş, hâlâ onu düşünüyor.

- On beş, yirmi sene. Yani iyi tanırım.

- Hangi yüzünü tanırsın?

Bu bir soru mu, yoksa ağır bir eleştiri mi, bana haddimi bildirme mi, yahut felsefi bir boşvermişlik mi? Ne cevap verebilirim ki, bırakıyorum lafın tadını çıkarsın, yoksa “Ne yüzü?” diyeceğim, “... sen onun ne yüzsüz olduğunu bilmez misin!” Ama konu sulanacak.

Ufka bakarak susuyorum...

Az ötemizdeki imana yan bakan televizyon antenine küçük bir kuş konuyor. Rüzgârda dengesini bulabilmek için habire kanat çırpıyor. Boşluğa bakmaktansa, kuşu seyrediyorum.

- Yağmurkuşu, diyor.
- Ne?
- Yolunu kaybetmiş. Tatlı su kenarında yaşar bunlar. Jacques Rivière’in Rimbaud için söylediğini bilir misin?

Bilmeyeceksin, bilsen bile bilmeyeceksin, zaten laf damla damla çıkıyor ağzından, kesmeyeceksin. Bekliyorum.

Epey bi’ bekliyorum. Çınaraltı’nda nargile içip “sohbet eden” emekliler misali, dakikalar sonra, çoktan kömürleşmiş pirzolayı kapçık ağızlı maşasıyla dürteleyip lafın ardını getiriyor:

- Bir “monstre” der (1) Rimbaud için, “insanlığa has duygulardan birini bile hissetmekten aciz bir ucube...”

Rimbaud deyince, Le Bateau Ivre’den (2) bir kıta geliyor aklıma. Niye bu şiir, niye bu dörtlük bilmiyorum...

Et, dès lors, je me suis baigné dans le Poème
De la mer, infusé d'astres, et lactescent,
Dévorant les azurs verts; où, flottaison blême
Et ravie, un noyé pensif parfois descend;

Ve o zaman, dalgın ve hayran,
Bazen, düşünceli bir ölünün indiği
O yeşil mavilikleri yutan denizin,
Yıldızların parıldadığı sütbeyaz
Şiiri içinde yıkandım durdum.

- Zavallı! diyor. Za-val-lı!..

Sesindeki acıma ve tiksinki o kadar yabancı ki ona, gözümü ateşten alıp biraz da hayretle bakıyorum.

Bitmeyen bir sessizlik geliyor ardından.

Ta uzaklarda, Fenerbahçe burnunda filan, bir havai fişek gösterisi başlıyor. Önce kırmızı-mavi-sarı-yeşil ışık, ardından, birkaç saniye sonra, çatırtısı...

Az aşağımızdaki cemekânlı bir terastan, alkolün koyuverdiği kahkahalar yükseliyor. Ara ara, hani denizdeki gibi, kesik sesler geliyor bize kadar.

... yi gördün mü?
... vallahi, insanın aklı...
... be şekerim, inan...
... ha ha ha!

Ardından akort edilen bir keman ve ardından tanıdık bir ses yükseliyor:

“Sevgili gönül dostlarım, ben Orhan Gencebay! Yıllardır size seslenen, dertlerinizi, acılarınızı sizlerle paylaşan, sizlerle ağlayıp sizlerle gülen, alkışlarınızla, ilginizle büyüyen Orhan Gencebay’ım...”

Aslında asla arabesk dinlemediğini, ama bu gece hava bozulmasın diye dinleyenlere hoşgörüyle katıldığını belli etmek isteyen abartılı bir çığlık ve kahkahalar...

“Sevgili dostlarım, şimdi şöyle eskilere giderek dokuz yüz yetmişlerde yaptığım bir bestemle, saz arkadaşlarım eşliğinde albümüme başlamak istiyorum. Arkadaşlar hazır mısınız?”

Sessizlik...

“Daha güzel, daha mutlu, daha adil, sevgi dolu bir dünya için, barış için, insanlık için... BATSIN BU DÜNYA!”

Alkışlar ve histerik çığlıklar...

Önce bangır bangır giren, sıra kemanlara gelince ağır ağır kısılan bir müzik...

Bana kalsa, “Bırakın dinleyelim!” diye bağıracağım.

“Ya-zıklar olsun, ya-zıklar olsun, kaderin böylesine yazıklar olsuuun / Herşey karanlık, ner’de insanlık, kula kulluk edene ya-zıklar olsuun / Batsın bu dünya, bitsin bu rüya...”

“Bırakın Orhan Abi’yi dinleyelim” diyeceğim.

...tir et, zaten üç saat konuşmaya değecek adam değildir.

Ama dinletmiyor. (Bana dinlettirmediler ama, siz dinlemek isterseniz: Batsın bu dünya)


Ellerini iki dizine bastırarak fazlasıyla alçak tabureden doğruluyor, eşiği atlayıp içeri giriyor, çıt diye bir başucu lambası yakıyor, artık göremiyorum, bir şeyler yapıyor, ardından hafif bir müzik...

Elimde tuttukça ısınan terli rakı kadehiyle, aç karnına iki dublenin verdiği hafif baş dönmesiyle, uzaktan gelen “Ben ne yaptım kader sana, mahkûm ettin beni bana...” şarkısıyla tamamen kelalâka bir müzik...

Kyrie, kyrie eleison

Galiba Taizé Cemaati’nin Kyrie’siydi (dinlemek isterseniz: Kyrie Eleison
) çünkü önce Almanca, sonra İngilizce, ardından Latince geliyor... Nefis bir dua ama Allah için rakıyla hiç gitmiyor. Zaten üç dört dakika sonra susuyor, tekrar sessizliğe bürünüyoruz. (3)

Ben hâlâ, insan zarfında bir canlının ‘böyle’ olabileceğine ihtimal vermeyip, hafifletici sebepler arıyorum.

- Tanırım dedim, dedim ama, tabii bize gösterdiği yüzünü tanırım. Belki de iç dünyasında fırtınalar vardır; belki de geldiği yere gelebilmek, orada durabilmek için kişiliğinden, ahlâkından, insanlığından yaptığı fedakârlıktan o da rahatsızdır... Kimsenin iç dünyasını bilemeyiz ki...

- Tabii ki iç dünyasını bilemezsin.

Susuyor. İçini çekerek bıkkın soruyor bu kez:

- Peki bir iç dünyası olduğundan emin misin?

*

Sohbeti, artık herkes kendi dünyasında, konuşmadan tamamladık...

 
<ı>(1) Monstre = Aykırı, anormal yaratık; ucube, canavar...
(2) Sarhoş Gemi, 1871
(3) Aslında, tam da o anda, niye Taizé Cemaati’nin Kyrie’sini çaldığını tahmin edebiliyorum. Derler ki, Taizé tepesinde günde üç kere hayat dururmuş: iş, Tevrat ve İncil araştırmaları, dualar, koşuşturmaca... Çanlar inananları duaya çağırırmış. Ve duaların arasında, bireyin Tanrı ile içsel ileşitimine imkân ve zaman vermek için, uzun sessizlikler yer alırmış...

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün