Dalgalı kur cilvelendi iç talebi yavaşlatın

Hürriyet Haber
29.04.2004 - 00:01

SON günlerde yine dalgalı kur rejiminin cilvelerini yaşıyoruz.Krizler ve devalüasyonlar konusundaki deneyimleri hafızalarda taze olan ülkelerde döviz kurlarının kısa bir süre içinde yüksek oranda dalgalanması sinirleri bozuyor. Amerika’nın faizleri artıracak olması bir bahanedir. Üç ay evvel cari işlemler açığının yüksek olması da bir bahanedir. Asıl neden, ileriye dönük siyasi alandaki olumlu beklentilerin azalıp geleceğe yönelik ekonomik alanda yeni olumlu beklentiler yaratılamamış olmasıdır. İleriye dönük döviz dengesi tahminleri çok iç açıcı değildir.SÜREÇLERDöviz kurları yukarı yönde hareket etmeye başladığında birbirini besleyen süreçler devreye girer. Önce, yabancı yatırımcıların satışları konuşulur. Sıcak paraya küfredilir. Daha sonra, çeşitli borçlanmalarda sınıra çarpılıp zorunlu olarak dövize dönme gereksinimi başlar.Kur oynamalarındaki görünür nedenler üzerine olayları geriden takip etmekle ünlü kredi derecelendirme kuruluşları ahkam keserler. Dün Moody’s şirketinin yaptığı gibi, cari işlemler açığının artmasını kaygı verici olarak nitelerler. Bir anlamda, pişmiş aşa su katarlar.Kár yaratmakta zorlanıp hálá kur riski alarak para kazanmaya çalışan bankalarımız zararlarını asgariye indirmek için önlem almaya başlarlar. Yabancıların tetiklediğini düşündüğümüz hareket böylece yerlilere de sıçrama eğilimi gösterir.Bu dönemde döviz piyasasında hacimler azalır. Çok küçük hacimlerle döviz kurları çok ciddi boyutlarda oynayabilir. Piyasa sahipsizmiş gibi bir görüntü ortaya çıkar. Piyasayı dengeleyici bir oyuncunun olmaması sinirleri büsbütün bozar.Önceleri hareketleri uzaktan izleyen bireysel yatırımcılar bir süre sonra aynı trene binmeye çalışırlar. Artık ipler kopmuştur.Son iki haftadır gelişmeler henüz işin başında olduğumuzu gösteriyor. Şimdilik yabancı yatırımcılara küfredip ‘bu piyasanın sahibi yok mu?’ diyerek durumu idare ediyoruz. Ama, bankalarımızın ve özellikle özel sektörün ciddi boyutlarda dövizde açık pozisyonun olduğu biliniyor. Dolayısıyla, içinde bulunduğumuz süreç tahminlerin ötesinde de hızlanabilir. Moody’s ikazını yaparak görevinin bir parçasını başarıyla tamamladı.GELECEKTEKİ AÇIKLARCari işlemler açığının bir tehdit haline geldiği geçen yılın ortalarından beri konuşuluyor. Ama, yetkililerce bu riske gereken önem verilmedi. Ekonomik büyümeden feragat etmemek için iç talebin hızlanarak artışına seyirci kalındı. Şimdi, üç ay önce gerçekleşmiş dengelerin ‘haber’ olması nedeniyle kurların dalgalandığını düşünüyoruz.Şubat ve mart aylarına ait cari işlemler açığı verileri ocak ayından daha iyi olmayacaktır. IMF yıl sonu için cari işlemler açığını 9.5 milyar dolar civarında tahmin etmektedir. Konuyu yakından inceleyen iktisatçılar cari işlemler açığının 13 milyar dolara kadar (milli gelirimizin yüzde 5’i civarı) tırmanabileceğinden söz etmektedirler. Aslında, kurları oynatan geçmişteki döviz açıkları değil, gelecekteki olası döviz açığı beklentileridir.Gelinen noktada iç talep artışını yavaşlatıcı önlemler almak kaçınılmazdır. Aksi taktirde, ödemek durumunda kalacağımız fatura ağırlaşacaktır.Devam edeceğim.

Yayınlanma Tarihi : 29.04.2004 - 00:00
Etiketler:

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün