"Mesude Erşan" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Mesude Erşan" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Mesude Erşan

Dağda daha fazla su için

Kış sporlarında sıvı, özellikle sıcak sıvıların bolca tüketilmesinin yaşamsal önemi var. Soğuk hava ve rüzgar, ten yoluyla vücudumuzdan su ve ısı koparır. Hissedilmeyen bu kayıpların, özellikle sıcak sıvılarla yerine konması gerekiyor. Aksi halde, ölümcül olabilen hipotermi (vücut ısısının düşmesi) ve dehidratasyona (sıvı kaybı) yol açar.


Yeditepe Üniversitesi Acil Tıp Anabilim Dalı’ndan Dr. Ferudun Çelikmen, dağlara özellikle de 2 bin - 3 bin  metrenin üzerine çıkıldığında, aklimatizasyon denen yüksekliğe uyum sürecinde bol sıvı almanın şart olduğunu hatırlatıyor. Yükseklere çıkıldıkça azalan hava basıncı sonucu havadaki oksijen yoğunluğu azalır. Yüksek dağlardaki temiz hava sağlığa iyi gelir yaygın inancı pek de doğru değil aslında. Özellikle hızlı çıkışlarda, havanın bu göreceli “inceliğinden” dolayı, dağ koşulları insan fizyolojisi için çok uygun değil. Havada yükseldikçe azalan oksijeni dokulara daha çok ve çabuk taşıyabilmek için kalp hızlanır, kırmızı kan hücreleri alyuvarlar artırılmaya çalışılır. Bunun sonucu kan, deniz seviyesine göre daha yoğun hale gelir. Dr. Çelikmen, “Bolca sıvı alınmasına dikkat edilmezse, bu akışkanlığı azalmış, yoğun kan yüzünden dolaşımda aksaklıklar, hatta pıhtı oluşumları söz konusu olabilir. En çok el, burun, kulak gibi uç bölgeler ve dolaşımın daha zorlaştığı ayaklarda donmalara kadar varabilen bölgesel ciddi sorunlar ortaya çıkabilir” diyor.

SU İHTİYACINIZI HESAPLAYIN

Kış sporlarında özellikle yüksek irtifa dağcılığında vücut yüzölçümüne (kilo ve boy oranına), rüzgar-güneş-efor şartlarına bağlı olmakla birlikte ortalama 70 kg, 170 boyundaki bir insanın deniz seviyesinde yani gündelik yaşam içerisinde günde alması gereken 2,5 litrenin 2 katı, hatta aşırı efor durumunda günde 6 litre kadar su içmesi sorunlu. Bu miktarın azlığı durumunda idrar koyulaşır (çay kadar koyu olabilir). Bu acilen sıvı alın demek...

ALKOL VÜCUDU ISITMAZ

Dağcılıkta tırmanırken günde ortalama 5 bin kalorinin üzerinde enerjiyi ihtiyaç duyulur. Bu enerjinin oluşumunda terle atılan su buharı nedeniyle aşırı sıvı kaybı yaşanır. Her türlü sıcak içecek (sıcak su, çay, sıcak meyve konsantreleri, elektrolit içeren sporcu içecekleri, çorba) kış sporlarında, dağcılıkta bolca tüketilmeli. Sıvılar sıcak veya ılık olmalı. Soğuk içecekler, vücudun soğumasına, hipotermiye kadar varabilecek vücut ısısı düşmesine neden olur. Alkollü içeceklerde kesinlikle uzak durulmalı. Alkol dokulardan daha fazla su çekilmesine neden olur. Yüzeysel damar genişlemesi nedeniyle “sahte” bir ısınma duygusu verir.

X