Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Cüneyt Ülsever: Globalleşme ve Türkiye'nin dünyadaki yeri!

Cüneyt ÜLSEVER

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) bugün bir rapor yayınlayacak. Raporun adı ‘‘1999 İnsani Gelişme Raporu’’. Her yıl değişik bir kalkınma konusu etrafında dünya ülkelerinin gelişmişlik düzeylerini ölçen rapor, bu yıl globalleşmeyi (küreselleşmeyi) irdeliyor.

Dünyamızın kazanım ve kayıplarının rakamsal olarak değerlendirildiği, ülkemizin dünya içindeki ‘‘yerinin’’ belirlendiği bu raporun, bir nebze olsun kendi günlük gailelerimiz dışına çıkılarak, Türk kamuoyunda da tartışılmasını diliyorum.

Belki haddimizi ve dünya içinde yerimizi bu rapor sayesinde daha net öğrenebiliriz!

Rapor benim gibi globalleşmeye (küreselleşmeye) bel bağlayan kişilerin kanaatlerine ağır bir darbe vuruyor.

Zira, raporun ana teması, küreselleşme süreci içinde edinilen kazanımların ülkeler arasında ve hatta ülkeler içinde eşit olarak paylaşılamadığı. ‘‘Biz zaten bu durumu biliyoruz’’ diyebilirsiniz. Ancak, durumun rakamlarla tespit edilmiş olması, vahamet derecesini daha net vurguluyor.

UNDP raporu, uluslararası sermaye akışı ve ticaretinin son on yılda gösterdiği baş döndürücü büyümenin küreselleşme sürecinin bir yüzü olduğunu gösteriyor. Bu bağlamda artan iş hacmi ile belki yeni iş sahaları açılıyor, istihdam olanakları artıyor.

Ancak, bu olanaklar eşit olmak ne kelime, bazı ülkelerin ve hatta bu ülkelerdeki bazı grupların mutlak aleyhlerine gelişiyor.

Bakalım rakamlar ne söylüyor?

Dünya nüfusunun en tepedeki % 20'si; dünyanın Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) toplamının % 86'sını, dünya ihracatının % 82'sini, doğrudan yabancı yatırımların % 68'ini ve toplam telefon ağının % 74'ünü elinde tutuyor.

Nüfusun en altında bulunan % 20 ise adı geçen kalemlerin hepsinde % 1'in altında bir paya sahip.

Uluslararası telefon konuşmaları İsviçre'de yılda ortalama kişi başına 247, Kanada'da 100, ABD'de 60 dakika iken bu rakam Tayland, Kolombiya, Mısır ve Pakistan gibi ülkelerde 5 dakikadan az.

Dünyanın en zengin ülkelerinde yaşayan dünya nüfusunun % 19'u internet kullanımının % 91'ine hükmediyor. ABD, dünya nüfusunun % 4.7'sini oluşturmasına rağmen internet kullanıcılarının % 26.3'ü bu ülkede yaşıyor. Doğu Asya ise dünya nüfusunun % 22.2'sine sahip olmasına rağmen bu bölgede internetten yararlananların oranı sadece % 0.4.

Gelelim Türkiye'ye! 1999 raporu daha önceki yıllarda olduğu gibi, 174 ülkeyi eriştikleri insani gelişim düzeyine göre sıralıyor. Bu sıralama, gelir gibi ekonomik göstergelerle sınırlı kalmayıp, okuma-yazma oranı, okullaşma ve ömür beklentisi gibi etkenleri de değerlendiriyor.

İnsani Gelişim Endeksi sıralamasında Türkiye 174 ülke arasında 86. sırada yer alıyor!

Dünyadaki ülke sayısının tam ortasında dereceye giren ülkemiz ‘‘orta insani gelişme’’ düzeyindeki ülkeler arasında tutuluyor.

Tam anlamı ile öğrenciliğimizden gelen ‘‘beşten şaşma, altıyı aşma!’’ mantığını sürdürüyoruz.

‘‘Orta insani gelişme’’ grubunda 91 ülke var ve biz yine ortalamanın ortalaması civarında yer alarak bu grupta da 41. sıradayız!

174 ülke arasında 86. sırada yer alan ülkemizin bu performansının(!) ekonomik boyutunu, yarın Finansal Forum'daki köşemde irdelemeye çalışacağım.



X