Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Cüneyt Ülsever: ABD'nin Türk laiklik sistemine bakışı

Cüneyt ÜLSEVER

ELİMDE bir rapor var. Adı ‘‘Dini Özgürlük Raporu-Türkiye’’. Rapor ABD Dışişleri Bakanlığı (State Department) tarafından hazırlanmış.

Bir yabancı gözüyle ülkemizde dini özgürlüklerin nasıl algılandığını göstermesi açısından ilginç.

* * *

Rapor özünde; Türkiye'de dini özgürlüklerin Anayasal güvence altında olduğunu, ancak hükümetin kamu binalarında ve başta üniversiteler olmak üzere devlet tarafından yönetilen kurumlarda dinsel ifade açısından bazı kıstlamalar uyguladığını belirtiyor.

Rapora göre; tesettürün çok tartışıldığı ülkemizde, hükümet bazı önemli İslamcı siyasilere, işadamlarına ve yazarlara, esasında siyasi bir tavır olmasına rağmen, konuşarak ‘‘din yolu ile nefreti körükledikleri’’ için hukuki yaptırım uygulamaya çalışıyor.

Yine rapora göre; Anayasa ‘‘laikliği’’ savunmasına, din ve vicdan, ibadet ve ifade özgürlüklerine yer vermesine rağmen, ülkenin birliği ve beraberliği açısından bazı engelleri de kapsıyor.

Raporda ele alınan tarihler itibarıyla, askeriye ve adliyenin, ülkedeki diğer laik elitten de destek alarak, laik cumhuriyete karşı bir tehdit olarak gördükleri İslami köktendincilere karşı özel ve resmi kampanyalar yürüttükleri vurgulanıyor.

* * *

Başörtüsü takmaları nedeniyle bazı hemşire ve öğretmenlerin devlet dairelerinde işlerini kaybetmeleri, bazı öğrencilerin üniversiteye kayıt yaptıramamaları, raporun ‘‘Hükümetin Dini Özgürlüklere Getirdiği Sınırlamalar‘‘ bölümünde ele alınmış.

Yine aynı başlık altında; 1999 Kasım'ında Malatya Üniversitesi'nde tesettür lehine gösteri yaptıkları için tutuklanan 48 kişiye, Merve Kavakçı'nın yaşadığı serüvene, 1999 Mayıs'ında Fazilet Partisi için açılan kapatma davasına, Erbakan'ın 312'den yargılanmasına, Heybeliada'daki ruhban okulunun açılmamasına, imam hatip okullarına engel olabilmek için 8 yıllık kesintisiz temel eğitim yasasına, Kuran kurslarının Diyanet denetimine alınışına yer verilmiş.

* * *

‘‘Hükümetin Dini Özgürlük Suiistimalleri’’ başlığı altında yer alan bölümde ise Akit Gazetesi'nin ve Cuma Dergisi'nin kapatılması ve Recep Tayyip Erdoğan'ın aldığı ceza vurgulanmış.

‘‘Dini Özgürlüklere Saygıda Kaydedilen Gelişmeler’’ bölümünde ise, Cumhurbaşkanı'nın ilk kez yayınladığı Noel mesajı, bir özel vakıf (Fethullah Hoca cemaatine bağlı Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı-CÜ) ile Kültür ve Turizm Bakanlıklarının Harran'da Nisan 2000'de ortaklaşa düzenledikleri ve tüm dinlerin temsil edildiği ‘‘Ortak Atamız Hz. İbrahim’’ semineri, Mayıs 2000'de Diyanet tarafından düzenlenen iki uluslar ve dinler arası toplantı ve 16 Haziran 2000'de Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Nuri Yılmaz'ın Papa ile buluşması vb. vurgulanmış.

Rapor, bazı ufak nahoş olaylara rağmen, Türkiye'nin, genel anlamıyla dini azınlıklara karşı Lozan Antlaşması'nın şartlarına uyduğunu belirtiyor.

* * *

Rapora göre; Türkiye'nin % 99'u, çoğunluğu Sünni olmak kaydıyla Müslüman. 12 milyon Alevi var. Türkiye'de 50 bin Ermeni, 25 bin Yahudi, 3 bin Rum, 3 bin Protestan, 10 bin Bahai, 15 bin Süryani yaşıyor.

Meraklısına duyurulur!

X