Gündem Haberleri

GÜNDEM

    Cumhurbaşkanı seçim kanunu tasarısı TBMM'de

    A.A
    10 Aralık 2009 - 18:58Son Güncelleme : 10 Aralık 2009 - 18:58

    Cumhurbaşkanın halk tarafından seçilmesine ilişkin usul ve esasları düzenleyen kanun tasarısı, TBMM Başkanlığına sunuldu.

    Anayasada, Cumhurbaşkanın halk tarafından seçilmesine yönelik 2007'de yapılan değişiklikler doğrultusunda hazırlanan Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu Tasarısı, Cumhurbaşkanı seçimine, Cumhurbaşkanı adaylarında aranacak niteliklere, seçim öncesi, seçim günü ve seçim sonrası yapılması gereken işlemlere ilişkin usul ve esasları düzenliyor.
    Tasarıya göre, Cumhurbaşkanı halk tarafından seçilecek. Seçim; genel, eşit ve gizli oyla, bütün ülkede aynı günde, yargı yönetim ve denetimi altında yapılacak.

    Oyların sayımı, dökümü ve tutanaklara bağlanması, açık olarak gerçekleştirilecek.

    Yüksek Seçim Kurulu (YSK), Cumhurbaşkanı seçimlerinin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğüyle ilgili bütün işlemleri yapmak ve yaptırmak amacıyla, gerekli ilke kararları almaya, ilgili kanunlar ile bu kanunda seçimle ilgili olarak yer alan bütün süreleri gerektiğinde kısaltarak tespit ve ilana yetkili olacak.

    Cumhurbaşkanı seçimleri 5 yılda bir yapılacak. Bir kişi, en fazla iki kez Cumhurbaşkanı seçilebilecek.

    Cumhurbaşkanı seçimi, Cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasından önceki 60 gün; makamın herhangi bir şekilde boşalması halinde ise boşalmayı takip eden 60 gün içinde yapılacak.

    YSK, öngörülen süreler içinde seçimin tamamlanması amacıyla, seçim takvimini resen belirleyip, ilan edecek.
    Geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday, genel oyla yapılacak seçimde Cumhurbaşkanı seçilmiş olacak. İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, oylamayı izleyen ikinci pazar günü ikinci oylama yapılacak. Bu oylamaya, ilk oylamada en çok oy alan iki aday katılacak, geçerli oyların çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilecek.
    İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde, ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılacak.

    TEK ADAY OLURSA, REFERANDUM YAPILACAK

    Oylamalara tek adayla gidilmesi halinde, oylama, referandum şeklinde yapılacak. Aday, geçerli oyların çoğunluğunu alması halinde Cumhurbaşkanı seçilmiş olacak.
    Cumhurbaşkanı seçilenin, varsa partisiyle ilişiği kesilecek, TBMM üyeliği sona erecek.
    TBMM, savaş nedeniyle yeni seçimlerin yapılmasına imkan görülmediğine karar verirse, Cumhurbaşkanı seçimi 1 yıl geriye bırakılacak.

    EN AZ 20 MİLLETVEKİLİNİN TEKLİFİ

    40 yaşını dolduran, yüksek öğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliğine sahip her Türk vatandaşı Cumhurbaşkanı seçilebilecek.

    Cumhurbaşkanlığına, TBMM üyeleri içinden veya Meclis dışından aday gösterilebilmesi, en az 20 milletvekilinin yazılı teklifiyle olacak.

    En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde, geçerli oyların toplamı birlikte hesaplandığında, yüzde 10'u geçen siyasi partiler, ortak aday gösterebilecek. Aday gösterilmek, kişinin yazılı muvafakatine bağlı olacak.
    YSK, adaylarla ilgili bilgi ve belgelerde eksiklik tespit etmesi halinde, eksikliklerin giderilmesi için 3 günlük süre verecek.

    YSK, adaylar hakkında yaptığı inceleme sonucunda seçilme yeterliğini ve aday gösterilme şartlarını taşıyanları gösteren geçici aday listesini belirleyecek. Geçici aday listesi ve itiraz süresi Resmi Gazetede yayımlanacak.
    Resmi Gazetede yapılan ilandan itibaren 2 gün içinde, geçici aday listesine veya bu listeye alınmamaya ilişkin karara karşı YSK'ya itiraz yapılabilecek. YSK, itirazları 3 gün içinde kesin karara bağlayacak ve kesin aday listesini Resmi Gazetede yayımlayacak.

    DEVLET MEMURLARI VE DİĞER KAMU GÖREVLİLERİNİN ADAYLIĞI

    Cumhurbaşkanı adayı gösterilen devlet memurları ve diğer kamu görevlileri, aday listesinin kesinleştiği tarih itibariyle görevlerinden ayrılmış sayılacak.
    Yüksek mahkeme üyeleri, hakimler, savcılar ve bu meslekten sayılanlar ile subay ve astsubaylar hariç, Cumhurbaşkanı adayı gösterilen devlet memurları ve diğer kamu görevlileri, adaylığı veya seçimi kaybetmeleri halinde, YSK'ca, seçimin ilanını takip eden 1 ay içinde müracaat etmeleri kaydıyla eski görevlerine veya kazanılmış hak aylık derecelerindeki başka bir göreve dönebilecek.

    Cumhurbaşkanı adayları, yabancı devletlerden,  uluslararası kuruluşlardan, tüzel kişilerden ve Türk uyruğunda olmayan gerçek  kişilerden maddi yardım alamayacak.

    TBMM Başkanlığına sunulan Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu Tasarısına göre,  propaganda dönemi, aday listesinin kesinleştiği gün başlayacak ve oylamaların  yapılacağı günden önceki gün saat 18.00'de sona erecek. Propaganda döneminde,  TRT'de yapılacak propaganda yayınlarının tam bir tarafsızlık ve eşitlik içinde  yapılması, Yüksek Seçim Kurulu (YSK) ile TRT tarafından sağlanacak.

    Adayların, özel radyo ve televizyonlardaki propaganda konuşmalarında,  süre ile ilgili sınırlamalar dışında Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen  Kütükleri Hakkında Kanununun ilgili hükümleri uygulanacak.

    ADAYLARIN MADDİ YARDIM ALMASI

    Cumhurbaşkanı adayları, yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan,  tüzel kişilerden ve Türk uyruğunda olmayan gerçek kişilerden maddi yardım  alamayacak.

    Seçimlerde şeffaflığın sağlanabilmesi amacıyla, adaylığın  kesinleşmesinden seçim sonuçlarının kesinleşmesine kadar geçen dönemde elde  edilen her türlü gelir ve harcamalar, kaydedilecek. Yardımlar, makbuz  karşılığında yapılacak. Nakdi yardımlar, adayların “Seçim Hesabı” olarak  kendileri adına açtıracakları bir banka hesabına yatırılacak.
    Adaylar tarafından kullanılacak makbuzların biçimi, bastırılması ve  yardımların kayda geçirilmesine ilişkin usul ve esaslar, YSK tarafından  belirlenecek.

    Seçim hesapları ve harcamalara ilişkin bilgi ve belgeler, seçim  sonuçlarının kesinleşmesini izleyen 10 gün içinde YSK'ya sunulacak. YSK, bir ay  içinde, seçim hesapları ile tüm bilgi ve belgeleri gerçeğe uygunluk yönünden  inceleyecek, harcanmayan kısım Hazineye intikal ettirilecek. Kurul, bu görevi  yerine getirirken, Sayıştaydan yardım alabilecek. YSK'nın yapacağı inceleme  sonuçları ilan edilecek.

    SEÇİM İŞLEMİ

    Oylamalarda kullanılacak filigranlı birleşik oy pusulasında,  “Cumhurbaşkanı Adayları” ibaresi ile YSK tarafından çekilen kuraya göre sırası  belirlenen adayların adı ve soyadı yer alacak.

    Oylamanın referandum şeklinde yapılması halinde beyaz üzerine “Evet”,  kahverengi üzerine “Hayır” ibareleri yazılı, iki ayrı renkten oluşan oy  pusulası kullanılacak.

    Kullanılacak oy pusulalarıyla ilgili diğer hususlar YSK tarafından  belirlenecek. YSK, oy pusulalarını kendisi bastırabileceği gibi gerektiğinde  uygun göreceği il seçim kurulları vasıtasıyla bastırmaya da yetkili olacak.  Gerekli ödenek Maliye Bakanlığınca karşılanacak.

    Seçmen, sandık kurulunca kendisine verilen oy pusulası ve “Evet” veya  “Tercih” yazılı mührü alarak oyunu kullanmak üzere kapalı oy verme yerine  girecek. Seçmen, mührü, oy pusulasında tercih ettiği adaya ait özel daire içine  basmak, oy pusulasını zarfa koymak ve zarfı sandığa atmak suretiyle oyunu  kullanacak.
    Referandum yapılması halinde; seçmen, sandık kurulunca kendisine verilen,  beyaz üzerine “Evet” kahverengi üzerine “Hayır” ibareleri bulunan iki ayrı  renkten oluşan oy pusulası ve “Evet” veya “Tercih” yazılı mührü alarak oyunu  kullanmak üzere kapalı oy verme yerine girecek. Seçmen, mührü, oy pusulasında  tercih ettiği kısmın üzerine basmak, oy pusulasını zarfa koymak ve zarfı sandığa  atmak suretiyle oyunu kullanacak.

    ANDİÇME TÖRENİ

    Sandık, ilçe ve il seçim kurullarınca düzenlenmesi gereken tutanakların  içeriği ile seçim sonuçlarının birleştirilmesine ilişkin usul ve esaslar YSK  tarafından belirlenecek. YSK, il seçim kurullarından gelen sonuçları  birleştirerek ilan edecek.

    Bir veya birkaç seçim bölgesinde, yapılan seçimin veya düzenlenen  birleştirme tutanağının, seçim işlemleri sebebiyle iptaline karar verilmesi  halinde, iptal edilen kısmın ülke genelindeki seçim sonuçlarına etkisi olup  olmadığı göz önüne alınarak YSK tarafından söz konusu seçim bölgelerinde  seçimlerin yenilenip yenilenmeyeceğine karar verilecek.
    Cumhurbaşkanı seçiminin kesin sonuçları, YSK tarafından TBMM Başkanlığı  ile Cumhurbaşkanlığı makamına bildirilecek, kamuoyuna ilan edilecek ve Resmi  Gazetede yayımlanacak.

    Seçilen Cumhurbaşkanı adına, YSK tarafından Cumhurbaşkanı seçildiğine  dair bir tutanak düzenlenecek. Bu tutanak, TBMM Genel Kurulunda, TBMM Başkanı  tarafından verilecek ve aynı oturumda andiçme töreni yapılacak. Bu oturum, eski  Cumhurbaşkanının görev süresinin dolduğu gün, makamın başka bir sebeple boşalması  halinde ise seçim sonuçlarının kesinleşmesinden itibaren 3 gün içinde  gerçekleştirilecek.

     

    Etiketler:
    

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı