Kömürlü riskli ama lezzetli tüplü ve elektirikli ise pratik

Mehmet ÖZDOĞAN
29 Nisan 2011
Kömürlü riskli ama lezzetli tüplü ve elektirikli i

Dağda kırda sahilde, hatta otoyol kenarında mangal keyfi, Türk kültürünün olmazsa olmazı. Bir parça yeşillik bulduk mu, hemen kuruyoruz mangalı. Mangal delince aklınıza sadece kömürlü olanlar gelmesin. Artık elektrikli, özel taşlı, tüplü modeller de var. Piyasadaki modelleri karşılaştırdık.

Türk’ün mangalla imtihanı 1400’lü yıllarda Osmanlı Devleti döneminde başlıyor. O dönem üzerinde kahve pişirilen mangal, zamanla bir kültür halini alıyor. Mangalın şaşmaz bir piknik seremonisi haline gelmesi ise, 1960’larda kırsaldan kente göçün hızlandığı döneme denk geliyor.
Teknoloji ilerledikçe, son birkaç yıldır klasik kömürlü mangalların yerini elektrikli ve tüplü modeller almaya başladı. “Kömürün isi olmadan etin tadı çıkmaz” diyenler de var; “böylece kömürün kanserojen etkisinden kurtulduk” diyen de. Piyasada sayısız markanın mangalı var. Ama marka bilinirliği olanlar 20 civarında. Mangal seti fiyatları 10 liradan başlıyor, 2 bin liraya kadar çıkıyor. Bir kesimin barbekü olarak tanımladığı aletlerin, mangallardan hiç bir farkı yok.

EN ÇOK TÜPLÜLER TERCİH EDİLİYOR

Mangallar, genel olarak üçe ayrılıyor: Tüplü, kömürlü, elektrikli. Tüplüler, büyük marketlerde en çok satılanlar. Fiyatları 60’la 1050 lira arasında değişiyor. Tüplü mangallarda kömür yerine lav taşları oluyor. Mangal keyfinizi böylece balkonunuzda bile yapabiliyorsunuz. Izgaraya konan et, ısınan lav taşları sayesinde pişiyor; et gaza doğrudan maruz kalmıyor. Balık için ayrıca tel ızgaraları da var. Közleme çekmecesinde biber, patlıcan, domates pişirebiliyorsunuz. Çoğunlukla nostaljik mangal görünümünde ve portatif ayaklı oluyorlar. Isıtma boruları da portatif oluyor. Boru çıkarıldığında kömür ile kullanılabiliyor.

ELEKTRİKLİ MANGAL DİYE TOST MAKİNESİ ALMAYIN

Elektrikli mangal, ayaklı ve ayaksızlar olarak ikiye ayrılıyor. Tamamen ev ve balkon için tasarlanmışlar. Ancak bu grupta, elektrikli ızgaralar ve hatta en basit haliyle tost makineleri de var. Bu ve benzeri ürünlerden gerçek mangal lezzetini beklemeyin. Elektrikli mangal, benzer diğer ürünlerden altında bulunan su haznesiyle ayrılıyor. Su haznesinin, lezzet katmasının yanı sıra bir diğer avantajı da yiyeceklerinizden çıkan yağların yanmaması, dolayısıyla duman ve koku üretmemesi.
Genelde tüm ürünlerde yanmaz yapışmaz iç yüzey olduğu için temizliği kolay. İki yanda bulunan bakalit tutacaklar, elinizin yanmasını engelliyor. Kapağı kolayca açıp kapatabilirsiniz. Cihaz içinde bulunan buharın dışarı atılması için üst kapakta hava delikleri var. Alt kapağı ve ızgara telini bulaşık makinesinde yıkayabiliyorsunuz.

KÖMÜRSÜZ MANGAL OLMAZ DİYENLERE

Sağlık açısından kömürün kanserojen etkisi tam olarak ispatlanamıyor. Özellikle pişirdiğiniz et yanmadıkça, bu ihtimal yok sayılıyor. Kömürlü mangalların avantajları da var. En ucuz mangal çeşidi olmakla birlikte, kömürün maliyeti de tüp ve elektriğe göre daha az. Ateşi düzgün ayarlayabilmek risk olsa da, doğru ateş yakalandığında; eti en iyi pişiren mangal da yine kömürlüler. Ancak mangal bacanız yoksa, onu yellemek özellikle rüzgarlı havalarda tam bir işkenceye dönüşebilir.

AKSESUVARLARI DA ÖNEMLİ

Mangal alırken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, alttan havalandırmasının olması. Dumanın yayılmasını önlemek için de bacalı mangallar tercih edilmeli. Mangalın büyüklüğü de dikkat edilmesi gereken bir başka husus. Yaz geldiğinde bahçenizi mangal partileriyle renklendirmek istiyorsanız ve mangalınız kömürlüyse, kömür kapasitesine dikkat ederek alın. Mangal keyfi uzun sürsün istiyorsanız, kapaklı mangalları tercih edin; bu sayede etleriniz sıcak kalır. Seçeceğiniz kenarlıklı mangallar ile spatula, şiş, tabak gibi aksesuvarlarınız kolaylıkla yanınızda bulundurabilirsiniz.

WEBER 61504
Türü: Kömürlü
Tekerlek: Var
Tipi: Yuvarlak
Yükeklik: 91 cm
Çapı: 61 cm
Kapak: Alüminyum
Fiyatı: 379 lira

BALTIMORE KAPAKLI
Türü: Kömürlü
Tekerlek: Var
Tipi: Yuvarlak
Yükseklik: 82 cm
Çapı: 55 cm
Kapak: Porselen
Fiyatı: 139 lira

AKSU BARBEKÜ
Türü: Elektrik, kömür
Tekerlek: Yok
Tipi: Dikdörtgen
Yükseklik: 85 cm
Genişlik: 41 cm
Kapak: Yok
Fiyatı: 49 lira

AYGAZ TASMAN 200
Türü: Tüplü
Tekerlek: Var
Tipi: Dikdörtgen
Yükseklik: 101 cm
Genişlik: 77 cm
Kapak: Alüminyum
Fiyatı: 179 lira

LUXELL LX-6010
Türü: Elektrikli
Tekerlek: Yok
Tipi: Dikdörtgen
Yükseklik: 100 cm
Genişlik: 75 cm
Kapak: Yok
Fiyatı: 65 lira

WEBER ONE TOUCH
Türü: Tüplü
Tekerlek: Var
Tipi: Yuvarlak
Yükseklik: 128 cm
Genişlik: 74 cm
Kapak: Alüminyum
Fiyatı: 1069 lira

PROFESYONEL GÖZÜYLE

Almadan önce evin nüfusunu düşünün

Tahir Tekin Öztan / Sahan Restoranları işletmecisi

Yıllardır restoran işletmeciliği yapan, ayrıca Anadolu mutfak kültürünü korumak için dernek kuran birisiyim. Türk mutfağına ait herşeyi severim ama benim için etin yeri ayrıdır. Etin kalitesi kadar, pişirme aşaması da önemli. Günümüzde öyle mangallar öyle ızgaralar var ki pişirme işleminde size iş bırakmıyor. İthali, yerlisi, kapaklısı, dumansızı, kömürlüsü elektriklisi onlarca çeşit çıkıyor karşımıza.

KÖMÜRLÜDE RESİSTANSI İHMAL ETMEYİN

Bu kadar çeşidin içinde benim tavsiyem, kömür ile çalışanlar. Üstelik basit bir kömür mangalını barbekü resistansı ile çalıştırarak zahmetsiz ama bir o kadar da lezzetli mangal keyfi yapabilirsiniz. Barbekü rezistansını kömürlerin altına koyup çalıştırıyorsunuz. Kömür için için yanmaya başladığında elektrikli rezistansı kapatıyorsunuz ve etlerinizi mangal ateşinde pişirebiliyorsunuz. Mangal yapmanın, daha doğrusu ateşi yakmanın türlü çeşitleri olmasına karşın, ben öncelikle “sağlıklı” pişirme yöntemine, ardından da lezzete bakarım. Eğer barbekü davetleri vermek için alışveriş yapacaksanız, Luxell’in elektrikli barbeküsü tam size göre. Evde kullanım açısından çok rahat. Fiyatı 60 lira civarında.

BALKONDA YAPACAKSANIZ ALANI HESAPLAYIN

Küçük bir aile miyiz, geniş bir aile mi? Eğer küçük bir aileysek çok büyük bir mangala ihtiyacımız yok. Küçük ama şık bir barbekü işimizi görebilir. Bütçe de önemli. Marketlerde 9.90’dan binlerce liraya kadar seçenek var. Küçük aileler için Aygaz’ın Tasman isimli mangalını da önerebiliriz. Hem çok yer kaplamıyor, hem de temiz olduğu için komşulardan şikayet gelmez. Bir de şuna dikkat edin; balkon ve teraslar için düşünüyorsanız, barbekü yapılan alanın, toplam alanın beşte biri kadar olması gerekir.

BU İŞ KEYİF İŞİ

Tüm bu soruların cevapları belirlendikten sonra barbekü seçimi yapılmalı. Elbette ki barbekü yapmak keyif işi olduğundan estetik de önemli. Renk alternatiflerinin yanında ahşap görünümlü mangallar, lav taşının kullanıldığı barbeküler var. Aksesuvarlar da oldukça revaçta. Eldivenleri, maşaları, yelpazeleri ile kullanılan mangal bütünlük içinde seçildiğinde ayrı bir konsept oluşuyor.

KALİTESİ HEMEN ANLAŞILIYOR

Son olarak, büyük aileler için önerim Weber One Touch Barbekü. Fiyatı bin lira civarında. Bu fiyat farkının sebebi, 10 sene kadar sıkıntı yaratmadan kullanılabilmesi. Bu aleti alınca tek yapmanız gereken, gazını bağlayıp, etlerinizi yerleştirip bir düğmeye basmak. Gerisini o hallediyor. Izgarası kromdan, yanında da masası var. Kalitesini görür görmez anlıyorsunuz. Onun yanında mangal eldiveni almayı da ihmal etmeyin. Fiyatları 20 lira civarında. Eğer hala kömürlü mangal istiyorsanız, ateşleme bacası sizi mutlu edecek. Fiyatı 70 lira ama; mangalın hemen yanmasını sağlıyor.

Acemi mangalcı gözüyle

Barış AKPOLAT

Türkiye’de doğmanın bize en büyük hediyesi mangal keyfidir kanımca. Babamdan öğrendiğim yöntemleri uygulamayı severim. Çıralar parmak kalınlığında olacak, mangalın içine Kızılderili çadırı gibi dizilecek. Üstüne uzun kömür parçaları, çadırın üstüne hava boşlukları bırakarak dizilecek. O boşluklara kibriti attığın anda mangalı yaktın demektir. Çıra kullanmayı beceremiyorsanız yanıcı jel kullanabilirsiniz. Ama bence bunlar mangal ruhuna aykırı şeyler.

Mangal seçiminde bir takım kriterlerim var: Çok küçük olmasın, yağmur suyunu ve rüzgarı engellesin diye bir kapağı ve itip çekebilmem için de tekerlekleri olsun. En önemli kriterse şu; LPG’li olmasın. LPG’den korkuyorum, LPG’li araçlar alışveriş merkezlerinin garajına bile giremiyor. Gittiğim yapı marketin büyük bir bahçe reyonu var. Mangaların olduğu bölümde, geniş bir fiyat aralığında onlarca çeşit satıyorlar. İlk gözüme çarpan tüplü bir model: Aygaz’ın büyük yeşil ve önünde gaz ayarlaması olan Outback Mayfair modeli. Kendinden çakmaklı ateşlemesi var. Izgarası bildiğiniz mangal ızgarası gibi değil daha çok tost makinesine benziyor. Kapağında yeni pişenlerin sıcak kalması ama ateşte yanmaması için bir bölümü de var. Bu özellik güzel fakat aletin şekli hiç hoşuma gitmedi. O kadar kaba görünüyor ki, bir fabrikaya koysanız iş makinesi sanılabilir. Fiyatı da 699 lira.
Florida marka bir başka mangal görüyorum. O da çift brülörlü ve gazlıymış. Brülör deyince aklıma şofben filan geliyor. Maalesef gazlı tüm modelleri bir çırpıda geçiyorum.

WEBER BU İŞİN PORSCHE’Sİ

Bir marka sürekli gözüme çarpıyor ve bana göz kırpıyor. Weber, diğer markaların yanında çok fiyakalı duruyor. Ama fiyatları da bir o kadar pahalı. Büyük masalı ve tekerlekli bir Weber mangal var. Mangal yaparken mangalcının en büyük keyfi, kömür ve çırasına hemen ulaşması, kadehinin yanında olmasıdır. Büyük yuvarlak, havalandırmalı kapağı olan bu modelde istediğim tüm özellikler var. Altındaki büyük hazneye kömür ve bilumum gerekenleri sığdırabilirsiniz. Yanında tabak çanak koymak için de bir masası var. Her şey güzel de maalesef bir mangala 999 lira vermem. Küçük araştırmam sırasında farkettim ki, Weber markası, mangal konusunda bayrak taşıyan çok kaliteli bir marka ve bu yüzden çok pahalı. Orta boy bir Weber’le tekrar göz göze geliyoruz. 999 liralık modele göre daha küçük, fiyatı da çok daha uygun fakat yine de mangal için ayırdığım para 269 lira değil.
Aradığım mangal, tam bahçeye göre olmalı. Piknik tip mangallar kapaksız, kısacık ayakları olan, küçücük şeyler. Evinizden uzak bir yerde keyif yapacaksanız en uygunu bunlar; temizlemesi, taşıması kolay ve pratik. Üstüne üstlük fiyatları 20-40 lira arasında değişiyor. Mesela Şölen’in piknik tip mangalı 39 lira.

HAZNESİ GENİŞ MASASI BÜYÜK

Veracruz, az önce bahsettiğim orta boy Weber modelinden daha büyük. Haznesi çok daha geniş, dolayısıyla daha fazla parça et aynı anda pişirilebilir. Altında büyük bir torbalık var, böylece kömür torbaları rahatça yerleştirilebilir. Önünde masası, ayrıca kibrit, çıra ve maşa koymak için bir bölümü var. Fiyatı da 119 lira, gözüme çok uygun görünüyor. Veracruz’u aklımın bir köşesine yazıyorum.
Sunny RG60 model bir mangalla karşılaşıyoruz, fiyatı 120 lira. Altında ahşap torbalık, yanında malzemeliği olsa da kapağı yok ve haznesi diğerlerine göre çok küçük. Kıpkırmızı rengi güzel görünüyor, iç açıyor ama sunduğu hizmetlerin yanında bu fiyat fazla.
Şu anda kullandığım Baltimore en uygunu sanırım. 55 cm. çapında bir haznesi var. Kilitenebilen kapağı ve kapağında havalandırması bulunuyor. Yanındaki masa, her tip tabak çanak için uygun. Tekerlekli ve bu tekerlekler kilitlenebiliyor. Fiyatı 139 lira, kafamdaki meblağa yakın.
Sonuç olarak; eğer bahçeye koyacaksanız Baltimore veya Veracruz en uygunu. Orta boy balkonunuz varsa kapaksız Sunny RG60 alınabilir. Küçük bir balkon için düşünülüyorsa Şölen’in piknik tip mangalını alın rahat edin, keyfinize bakın.

 
Yorumlarınızı Yazınız
Bu haber hakkında henüz yorum yok
 ADnet  
Reklam için
© Copyright 2014 Hürriyet - Doğan Yayın Holding