"Melis Alphan" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Melis Alphan" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Melis Alphan

Çöplere çözüm bulmak gerek

Sadece Hindistan’ın kentlerinde yılda 40 milyon ton çöp üretiliyor. Hem buralarda çalışanların hem de çevrenin başı dertte. Kâr amacı gütmeyen bir kuruluş, bu soruna çözüm üretmeyi amaçlıyor. Bizim ülkemizde de durum parlak değil.

Rajiv büyük olasılıkla 45 yaşında hayata gözlerini yumacak. Dört fertlik ailesiyle sabahtan akşama çöp topluyor. Hepi topu günde 1.5 dolar kazanmak için.
Bu tehlikeli, talepkâr ve bitmek bilmeyen bir döngü.Ailesini doyurmaya yetmiyor.Çocuklarını okula yollamaya yetmiyor. Ailesini çöpten çıkarmaya yetmiyor. Yani...Yaşamaya yetmiyor.
Hindistan’ın sadece kentlerinde yılda 40 milyon ton çöp üretiliyor. Ve bu oran giderek büyüyor. Üstüne, her yıl 2 milyon ton daha çöp ekleniyor. Bu çöpün sadece yüzde 25’i bu işe bakan firmalar ve belediyeler tarafından toplanıyor. Bu bir sorun.
Çürüyen çöp metan gazı üretiyor. Metan gazı karbondioksitten 23 kat daha zararlı. Ve bir güvenlik modeli olmadığı için çevre zarar görüyor. Bunun yanı sıra Rajiv’inki gibi aileler “yetmiyor” döngüsünde kıvranıyor...
Tam da bu noktada, kâr amacı gütmeyen Waste Ventures adlı kuruluş “Bizim bir planımız var” diyor. Amaç, çöp toplanma şeklini değiştirip dünyanın dört bir yanında yeniden kullanılmasını sağlamak. İşe Hindistan’dan başlanacak.
Waste Ventures’ın tasar-ladığı model Rajiv’e ailesini çöpten çıkarma fırsatını sunuyor. Ve bunu kentlerdeki çevreyi temizlerken yapıyor.
Nasıl mı? Waste Ventures bu aileleri eğitip modellerine entegre ederek çöpün organik kısmı olan yüzde 50’sini gübreye çevirmeyi; plastik, kağıt ve camdan oluşan yüzde 30’unu geri dönüştürmeyi; çöp sahalarını yüzde 80 azaltmayı; her yıl 20 ton karbondioksiti dengelemeyi hedefliyor. Bunun çevreye faydaları bir yana, hayatını çöpte geçirenlerin ortalama yaşam süresini yüzde 25 oranında uzatmak, gelirini üç katına çıkarmak, çocuklarını okula gönderme imkanı sağlamak ve döngüyü kırmak mümkün.
Bunu sadece Hindistan’a özgü düşünmeyin. Bu döngüde yaşayan aileler başka nerelerde derseniz... İşte:
Endonezya, Afrika, Güney Afrika, Malezya, Ruanda, Pakistan, Azerbaycan, İran, Kamboçya, Tayland, Filipinler, Vietnam, Çin, Nepal, Mısır, Hong Kong, Sri Lanka, Tanzanya, Swaziland ve... Türkiye.

Nasıl yapacak?

Waste Ventures soruna üç strateji üzerinden yaklaşacak:
1- İnşa edecek: Hükümetlerle anlaşmalar gereği, pazar sermayelerini kullanarak sürdürülebilir çöp toplama kuruluşlarını desteklemek ve fon sağlamak. Ayrıca çöp toplayıcılarıyla çalışan sosyal kurumları destekleyecek, karbon kredisine olanak sağlamak için bağlantılar kuracak.
2- Yayacak: Diğer kurumlar ve çevre dostu girişimlerle çalışarak atıkları azaltıp yeniden kullanılabilir hale getirme konusunda bilgi akışını sağlayacak.
3- Teşvik edecek: Hükümetlerle çalışarak kanunların atık azaltma programlarını aksatmamasını sağlayacak.

X