Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Çok şaşırtıcı bir anket

Kanal D Ana Haber ve 32. GÜN programının A&G şirketine yaptırttığı ve 2003 ile bugünkü durumu karşılaştıran anket, son derece şaşırtıcı sonuçlar verdi. Buna göre, yaygın kanının aksine, toplumda örtünme ve dindarlık artmıyor. Aksine azalıyor. Sadece eskiye oranla çok daha fazla ortalarda görünmeye başlıyorlar.

Doğrusunu söyleyeyim, ben çok şaşırdım.

 

Sizler de şaşıracaksınız.

 

Genel kanı nedir?

 

Türkiye’nin giderek muhafazakarlaştığı, giderek dindarlaştığı, örtünenlerin (ister türban, ister başörtü, ister çarşaf) sayılarının giderek arttığı ve ülkenin bir süre sonra Ilımlı İslam devletine dönüşeceği şeklinde,değil mi?

 

Kanal D Ana Haber ve 32.GÜN programı olarak bu genel algılamanın ne kadar doğru olduğunu merak ettik.

 

Adil Gür’ün A&G Araştırma Şirketine sorduk.

 

A&G’yi tanıyorsunuz. 1999-2002 ve 2004 seçim sonuçlarını hatasız bilen ve 2007 seçimlerinde de başarısını tekrarlayan şirket.

 

A&G, 38 il, 128 ilçede 18 yaş üstü seçmen nüfusu temsil eden 924’ü kadın, 1863 denekle, hem de yüz yüze görüşerek bu sonuçları çıkardı. Hata payı da sadece yüzde 2.

 

Daha da ilginci, A&G aynı soruları sorduğu ve 2003 yılında Milliyet Gazetesi’nde yayınlanan anketiyle, bugünkü yeni verileri karşılaştırdı.

 

Bu dev anketin sonucunu Adil Gür şöyle özetledi:

 

“Türkiye’de başı kapalı kadınların oranında azalma var. Gençler yüksek oranda başı açık. 2003 araştırmasında da belirttiğimiz gibi, önümüzdeki yıllarda Türkiye’de örtünen kadınların oranında düzenli olarak azalma devam edecek. Yaygın kanaatin aksine, toplumda örtünme veya dindarlık artmıyor, aksine azalıyor. Sadece görünürlük artıyor. Kapalı kadınlar daha fazla sosyal hayatta yer almaya başladı. Eskiden otobüste, minibüste görmeye alıştığımız kadınlar, bugün son model arabalara binmeye, Nişantaşı’nda Bağdat Caddesi’nde alışverişe çıkmaya başladılar.Bu nedenle sayıda artış yok,algıda farklılık ve artış var. “

 

Şaşırdınız değil mi?

 

Ben de şaşırdım. Bir yandan da memnun oldum. Yavaş yavaş kaygılanmaya başlamıştım.

 

Galiba yorumlarımızı ve yargılarımızı buna göre yeniden gözden geçirmemiz gerekecek.

 

BAŞINIZI KAPATIYOR MUSUNUZ?

 

 

mayıs 2003

%

eylül 2007

%

Başı Kapalı

64,2

61,4

Başı Açık

35,8

38,6

Toplam

100,0

100,0

 

Son 3,5 yılda örtünen kadın oranı yüzde 2.8 azalmış.

 

BAŞINI KİMLER ÖRTÜYOR?

 

 

BaşI örtülü

Başı açık

Bekar

31,8

68,2

Boşanmış / Dul

65,7

34,3

Evli

70,6

29,4

Türkiye Ortalaması

61,4

38,6

 

(Türkiye’deki evli kadınların % 70,6’sı başını kapatırken bu oran bekarlarda % 31,8’e düşüyor. Başımı eşimin isteğiyle kapatıyorum demeseler de, evli kadınların başını yüksek oranda kapatması eş isteğini doğruluyor !)

 

EĞİTİME GÖRE

 

 

BaşI Örtülü

Başı açık

Diplomasız

90,8

9,2

İlkokul

79,7

20,3

Ortaokul

56,1

43,9

Lise

24,5

75,5

Üniversite

11,3

88,7

Türkiye Ortalaması

61,4

38,6

 

(Yukarıdaki tabloda görüldüğü gibi eğitim yükseldikçe kapanan kadınların oranı hızla azalıyor.)

 

YERLEŞİME GÖRE

 

 

BaşI örtülü

Başı açık

Büyükşehir

44,5

55,5

Kent

62,8

37,2

Kır

74,1

25,9

Türkiye Ortalaması

61,4

38,6

 

(Türkiye’nin nüfusu en büyük ilk 8 şehrinde örtünenlerin genel ortalaması % 44,5 iken bu oran kırda -seçmen sayısı 10 binin altında olan yerlerde- % 74,1’e çıkıyor. )

 

BÖLGEYE GÖRE

 

 

BaşI örtülü

Başı açık

Ege

50,3

49,7

Marmara

51,2

48,8

Akdeniz

54,8

45,2

İç Anadolu

67,4

32,6

Doğu Anadolu

70,3

29,7

Karadeniz

74,5

25,5

Güneydoğu

84,6

15,4

Türkiye ortalaması

61,4

38,6

 

(En az başörtülü Ege’de, en fazla ise Güneydoğu’da)

 

3,5 YILDA NE DEĞİŞTİ ?

 

 

Başını kapatan kadınlar

2003

Başını kapatan kadınlar

2007

Başörtüsü / Eşarp

77,6

77,8

Çarşaf

1,9

2,3

Türban

5,4

6,1

Yöresel örtü

15,1

13,8

TOPLAM

100,0

100,0

 

(İlk araştırmanın yapıldığı Mayıs 2003’den bu yana kadınların örtülerini nasıl tarif ettiklerine baktığımızda araştırmanın hata payı içerisinde kayda değer önemli bir değişikliğin olmadığını görüyoruz.)

 

Örtüsünü  kim nasıl tanımlıyor ?

Yaş ;

 

  • Yaş yükseldikçe türban diyenlerin oranı hızla azalıyor!

          

18-27 yaş grubunda başını kapatan kadınların % 9,3’ü kullandığım örtü türban derken, bu oran 44 yaş ve üzerinde % 3,7’ye düşmektedir.

 

Eğitim ;

 

  • Eğitim yükseldikçe türban diyenlerin oranı yükseliyor! İlkokul ve daha alt eğitim gruplarında türban diyenlerin oranı % 3,8 iken bu oran orta öğrenimde % 6,8’e, üniversite mezunlarında ise % 17,9’a çıkmaktadır.

 

Yerleşim Tipi ;

 

  • Büyükşehir ve kentlerde türban, kırda yöresel örtü cevapları genel ortalamanın üzerinde verilmiştir.

 

ÜNİVERSİTELERDE TÜRBAN YASAĞI

 

 

%

Üniversitelerde türban yasağı kaldırılmalıdır

73,7

Üniversitelerde türban yasağı olmalıdır

26,3

TOPLAM

100,0

 

AÇIKLAMA:

 

·    Kadınlar erkeklerden biraz daha yüksek oranda, üniversitelerde türban yasağının kaldırılması gerektiğini söylemiştir. (Erkekler; % 72, -Kadınlar; % 74,9)

 

·    18 – 27 yaş grubundaki gençler, orta ve üst yaş gruplarından daha fazla üniversitelerde türban yasağının kaldırılması gerektiğini söylemişlerdir.

 

·    Eğitim yükseldikçe türban yasağının olması gerektiğini söyleyenlerin oranı hızla artmaktadır. Üniversite mezunlarının % 47’si üniversitelerde türban yasağının olması gerektiğini söylemiştir. Bu oran ilkokul ve daha alt eğitim gruplarında %18,8’dir.

 

·    Eğitim ve hane halkı gelirine paralel olarak sosyal statü yükseldikçe türban yasağını savunanların oranı yükselmektedir.

 

·    Üniversite öğrencilerinin% 51,8’i türban yasağını savunmaktadır.

 

·    Kentlerde ve kırda yaşayanlar, Karadeniz, İç Anadolu, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde yaşayanlar üniversitede türban yasağının olmaması gerektiğini genel ortalamanın üzerinde söylemiştir.

 

·    SP ve BBP’lilerin % 100’ü, AKP’lilerin % 91,4’’ü, MHP’lilerin % 82’si üniversitelerde türban yasağının kaldırılması gerektiğini söylemiştir.

 

3,5 YILDA NE DEĞİŞTİ ?

 

 

MAYIS 2003

%

EYLÜL 2007

%

Üniversitelerde türban yasağı kaldırılmalıdır

75,5

73,7

Üniversitelerde türban yasağı olmalıdır

24,5

26,3

TOPLAM

100,0

100,0

 

(Mayıs 2003’te aynı örneklemde yapılan araştırma sonuçlarıyla bu sonuçları karşılaştırdığımızda, üniversitelerde türban yasağının kaldırılmasını savunanların oranında yaklaşık 2 puanlık bir azalmanın olduğu görülmektedir.)

 

CUMHURBAŞKANI’NINEŞİ SORUN MU ?

 

SORU: Bildiğiniz gibi Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün eşinin başı kapalı. Bir süredir kamuoyunda tartışmalar yapılıyor. Bazıları türbanın Çankaya’ya çıktığını ve dolayısıyla bunun sorun olduğunu, bazıları ise olmadığını söylüyor. Sizin bu konudaki görüşünüz nedir? Sizce bu bir sorun mu, engel mi?

 

CUMHURBAŞKANININ EŞİ?

 

%

Evet, sorun

24,1

Hayır, sorun değil

70,5

Cevap yok / fikri yok

5,4

TOPLAM

100,0

 

RESMİ TÖRENLERE EŞLERİNİ GÖTÜRMELİLER Mİ?

 

SORU: Başbakan ve Cumhurbaşkanı’nın başları kapalı eşlerini resmi törenlere götürüp götürmemesi kamuoyunda tartışılıyor. Sizin bu konuda ne düşünüyorsunuz, sizce eşlerini resmi törenlere götürmeliler mi?

 

 

RESMİ TÖRENLER

 

%

Evet, götürmeli

51,3

Hayır, götürmemeli

37,6

Cevap yok / fikri yok

11,1

TOPLAM

100,0

 

AÇIKLAMA:

 

·      Kadınlar bu soruya genel ortalamanın üzerinde cevap verememiştir. (%18,3)

 

  • Yaş yükseldikçe götürmemeli cevabı genel ortalamanın üzerine çıkmaktadır.

 

  • Eğitim yükseldikçe götürmemeli cevapları hızla yükselmektedir.

 

NAMAZ KILAR MISINIZ?

 

SORU: Dinin icaplarını ne kadar yerine getirebiliyorsunuz? Mesela RAMAZAN AYI DIŞINDA namaz kılar mısınız? Kılarsanız, ne sıklıkta namaz kılarsınız?

 

 

%

Düzenli kılarım

29,3

Fırsat buldukça kılarım

28,3

Cuma namazına giderim

15,7

Bayram namazına giderim

4,9

Hayır hiç namaz kılmam

21,8

Toplam

100,0

 

 

3,5 YILDA NE DEĞİŞTİ

 

 

MAYIS 2003

%

EYLÜL 2007

%

Düzenli kılarım

31,6

29,3

Fırsat buldukça kılarım

25,1

28,3

Cuma namazına giderim

14,2

15,7

Bayram namazına giderim

5,1

4,9

Hayır hiç namaz kılmam

24,0

21,8

Toplam

100,0

100,0

 

  • Kadınlar daha düzenli namaz kılıyor. (Kadın %38,3 – Erkek %20,1)

 

  • Yaş yükseldikçe düzenli namaz kılanların oranı hızla artıyor. (18-27 %14,3 –

28-43 %25,4 – 44 yaş ve üzeri %49,8)

 

  • Eğitim yükseldikçe düzenli namaz kılanların oranı hızla azalıyor. (-ilkokul %43,7 - Üniversite %13,4)
  • Büyükşehirlerden kentlere ve kıra doğru gittikçe düzenli namaz kılanların oranı artıyor. )

 

ILIMLI İSLAM DEVLETİ Mİ OLUYORUZ?

 

SORU: Türkiye’nin laik devletten Ilımlı İslam devletine doğru yol aldığını söyleyenler var. Siz bu görüşe katılıyor musunuz?

 

ılımlı iSLAM DEVLETİ

%

Evet,katılıyorum

31,4

Hayır,katılmıyorum

48,8

Cevap yok / fikri yok

19,8

TOPLAM

100,0

 

 

YENİ ANAYASA TÜRBAN’I SERBEST BIRAKMALI MI?

 

Türban serbestisi ?

 

%

Evet

61,6

Hayır

26,9

Cevap yok / fikri yok

11,5

TOPLAM

100,0

 

REFERANDUMDA NE DİYECEKSİNİZ?

 

 

ReferandumDA Ne diyeceK ?

 

%

Evet

45,4

Hayır

18,5

Cevap yok / fikri yok

36,1

TOPLAM

100,0

 

SONUÇ: TEK BİR ANKET SİYASETİ SAPTAMAZ

 

Bu anketi okuduktan sonra belki sizin içiniz rahatlamış, korkularınız azalmış olabilir. Ancak, tek bir anket siyaseti saptamaz.Yeterli değildir. Dikkate alınacak önemli bir veridir, o kadar.

 

Siyaseti, toplumların bir oluşumu, bir gelişmeyi nasıl algıladıkları şekillendirir.

 

“Gördünüz mü, toplumu korkutuyorlarmış, kaygıların tümü yersizmiş” diyerek, yolunuza devam edemezsiniz.

 

Türk toplumunun küçümsenmeyecek bir bölümünün algılaması farklı. Onlarda hala kuşku ve kaygı var.

 

Siyasetçi, bir kesimin farklı algılamalarını da dikkate almak ve siyasetini buna göre düzenlemek zorundadır.

 

İktidar “bu anket bizi doğruladı” demek yerine, farklı algılamaların önüne geçecek önlemleri düşünmelidir.

 

 

X