Çocuklarınız birey olurken ipin ucunu kaçırmayın

Birey kimliği doğuştan gelen bir özelliktir. Fakat bu özellik ailenin çocukla kurduğu ilişkilerle gelişir ve tamamlanır. Bu döngüde yetişkinlerin birey kimliği ve deneyimleri de önemlidir. Ancak birey kimliğini kazandırmak için anne-babaların çocuklarını kendi uzantıları olarak değil, farklı bir insan kabul etmeleri gerekir.

Hazırlayan: Mesude ERŞAN
31.01.2006 - 00:00 | Son Güncelleme :

Çocuğun uygun ortamlardaki ihtiyaç, girişim ve deneyimleri engellenmemeli. Girişilen deneyimlerinde uygun fiziksel koşullar hazırlanılarak çocuğa ve yaşantısına güvenilmeli. Olumlu sonuçları da desteklenmelidir.

- Hangi yaşta, hangi kararlarını tek başına almalarına izin verilebilir?

Öncelikle çocuğun karar verme yetisinin gelişmesi için anne-babanın da kararlı davranışlar göstermesi gerekir. Aile, çocuğun karar verme yetisi kazanacağı dönem öncesinden itibaren gerekli yönlendirmeleri yaparak, seçenekler sunarak, karar verme sürecini başlatmış olur. Seçenekler içinden uygun olmayanlarla karşılaşıldığında çocuğa mutlaka neden-sonuç ilişkisi kurulmalı. Böylece gelecek dönemlerinde çocuk uygun kararları alabilme denemeleri yapacak. Örneğin okul öncesi dönemde olan bir çocuğun bugün yazlık giysilerini giyme kararının desteklenmemesinin nedenleri açıklandıktan sonra, çocuk bir sonraki denemesinde mevsime uygun giysiler arasından bir tercihle gelecektir. Özellikle okul öncesi dönemde ben merkezci denemelerinde çocukla karar verme konusunda bir güç savaşına gidilmemeli. Oyun oynarken ve faaliyetlerinde karar verebilmelidir. Okul döneminde ders çalışırken sıralama önceliğinde, tercih ettiği sporu yapmak istediğinde tek başına karar alabilmelidir.

- Çocuk merkezli aile olmak doğru bir model mi? Demokrasinin sınırı nedir?

Aile ilişkilerinde sınırlar, koalisyonlar ve hiyerarşi önemli unsurlardır. Eğer "çocuk merkezli aile modelinde" bu noktalarda, özellikle hiyerarşi konusunda, çocuk yetişkinlerin yerine geçmiş ve kendi yerini ve rolünü kaybetmişse, burada işlevsel bir aile modelini düşünmek zor. Çocuğun özgürlüğünün sınırlarını da yetişkin olarak net bir şekilde belirlemek gerekir. Her şeyin tamamen serbest olduğu bir aile ortamı, çocuğun sosyal yaşantısı açısından önemli bir açmazdır. Çocuk aile içi ilişkilerinde bireysel kimliğini koruyabileceği, ihtiyaç ve sıkıntılarını gidereceği noktalarda özgür olmalıdır. Aynı mekan içinde tercihlerini gerçekleştirebilmeli fakat bunu anne-babaya dayatma yolu ile yaptırmasına izin verilmemeli.

- Ebeveynler ne zaman "hayır" demeli?

Öncelikli olarak erken çocukluk döneminde, fiziksel koşulların riskli olduğu yaşamsal durumlarda, aile hiyerarşisinde sınırların ihlal edildiği, çocuk ya da ergenin net bir tanım yapamadığı durumlarda, ilişkilerde bedensel ve sözlü şiddetin olduğu, sistem içindeki kişilerin yok sayıldığı ve sorumlulukların terk edildiği durumlarda "hayır" denmeli. Fakat "hayır" bu özelliğinin dışında günlük yaşantıda bir alışkanlık haline gelmiş, her zaman, her yer ve durumda kullanılır olmuş, kısaca rutin bir ilişki kalıbı halini almış ise o zaman işlevselliğini ve kıymetini de yitirmiş demektir.

- Çocukların fazla şişmiş egolarıyla nasıl başedebiliriz?

Gerçek bireysel kimlik kazandırılması, özel bir birey olarak kendiliğinin algılanması, demokratik bir ilişki ortamı ve güven, "egosu şişmiş, ilişkilerinde sıkışmışlıklar yaşayan kişiler" yetişmesine vesile olmak demek değildir. Aile ilişkilerinde yaşamsal döngünün, doyum, tatmin ve sınırlarını net olarak belirlemek gerekir. Ego kişilikte gelişmesi ve uygun zamanında kesinlikle beslenmsi gereken önemli bir parçadır. Ancak gereğinden fazla beslenirse, çok kilolu bir ergenin kendisi ile olan ilişkisinde yaşadığı sıkıntılara eşdeğer bir kişilik sıkıntısına vesile olur.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün