Çocukların tahsili,bir de sayfiyede ev

Eskiden ortalama bir Türk ailesinin ilk iki isteği buydu. Erdek, Ayvalık, Didim, Bodrum, Kuşadası... Yazlıkların başkentleri. 70’lerden bugüne yazlık anlayışı da ‘tatile çıkma’ kavramı da çok değişti. Ama nostalji güzel şey. Farklı yazarlar, bizi o günlere götürdü.

Hürriyet Haber
10 Temmuz 2015 - 09:45:37

PANSİYONA DA MI GİTMEYELİM

BİR HAFTACIK?
Aksu BORA - Tanıl BORA

Çocukların tahsili,bir de sayfiyede ev

Sayfiyenin sözlük anlamı: Yazlık, yazlık ev, yazın yaşanacak yer. Bir davetkârlık, bir mükrimlik yayılıyor sanki kelimeden. Sefa ve keyif çağrıştırıyor, sanki bu ikisinin kırması gibi. 19. yüzyılda Almanca Grimm Sözlüğü’nde gayet dakik bir tarifte bulunmuşlar: Şehirlilerin yazları tattığı kır hayatı zevki.

Türkiye’de 1950’lerden sonra bir sınıf olarak palazlanan burjuvazi, yaz tatili mekânlarını keşfetmeye başlar. Türk burjuvazisi öyle otelde falan rahat edemeyeceği için, kendine evler yapacaktır. Yazlık sitelerin çok uzun zamandır Türkiye ekonomisinin motoru olan inşaat sektörüne katkısını incelemek ilginç olurdu. Tabii arsa spekülasyonuna sağladıkları ‘teşviki’ de...

Aristokrasiden burjuvaziye sirayet eden sayfiye alışkanlığı, aşağılara doğru ilerlemesini sürdürür. Yazlık alamasan da çoluk çocuk bir pansiyona da mı gidemezsin bir haftacık? Daracık odalarda, ortak banyolar ve adım atacak yer olmayan plajlarda da olsa, ‘tatile çıkmak’, mühimdir. Hem herkes gidiyordur, gitmemek olur mu?

Sayfiye evi, aslında belki burjuvaziden çok orta sınıfın ‘olayıdır’-bir orta sınıf idili. Orta sınıfların kendilerini güvende ve ‘iyi’ hissetmeleri için bir enstrümandır, bir idman ve teşhir sahasıdır. Bir sosyal refah çağı kazanımı olarak sayfiye evi, aynı zamanda işçi sınıfının güvenceli kesimine de açılan bir orta sınıflaşma kapısıdır.

Bazen öyle gelir ki sanki bütün çalışma onun içindir. Bir, çocukların tahsili, iki, sayfiyede bir ev.

YAZLIKTA PARLAYANLAR

Çocukların tahsili,bir de sayfiyede ev

Çocukluk ve ergenlik mevsimi... Heves mevsimi... Ergen milleti, sayfiyeye giderken, kendini hayal ettiği gibi göreceği bir sahne kurar; o sahneye çıkacağını kurar. Sayfiyenin serbestîsi ve herkesin onu bildiği, günbegün gördüğü yerden başka bir yer olması, yepyeni bir role soyunmasına imkân verecektir. Okulda, mahallesinde silik kalmıştır belki, burada başka biri olacaktır. Ne çare ki sayfiye her zaman o kadar mükrim, o kadar cömert olmaz; kahramanımız kendine biçtiği hayali o uzun mektep tatilinde de dolduramaz çok defa.

DİKKAT YERLİLER!

Sayfiyelerin yerlileri var bir de. Herkesin tenezzühe geldiği yerde sürekli ‘kalanlar’. Onlar, tıpkı ekonomiye giren ‘sıcak para’ gibi, yılın bir döneminde tokyoları ve güneş yağlarıyla gelip sonra çekilenlere, ‘tatilciler’ derler. Yerliler, hangi koşullarda olursa olsun tatile çıkmayı toplumsal statü cenginin bir icabı sayanlara biraz alaycı gözle bakarlar. Güneş cayır cayır yakarken o yolları tepip deniz kıyısına gelmek akıllı insanın yapacağı iş midir yani?

Yerlisiyle mevsimlik göçmeniyle, yazlık proletaryasını unutmayın. Kazık tostları satanlar değil de servis edenler... Bazısı sayfiye fantezilerinin peşindedir: Kayış gibi yanmış zaten esmer oğlanlarla orta yaşlı turist kadınlar! Bir klişe, belki de kendini doğrulayan kehânet?

YILIN 8 AYI KAYA MEZARLIĞI

Çocukların tahsili,bir de sayfiyede ev
Cunda’nın yerlileri arasında balıkçılar kadar kedileri de saymak gerekir. Çalışan babanın yazlık hali mevsim normallerinin dışındadır.

Şehir çocuklarının sayfiye diye bellediği belirli bir yer olur genellikle. Yazlık dediğin yer Didim’dir ya da Erdek’tir ya da Akyaka’dır, artık her yaz nereye gidiliyorsa... Ortalama İsveçli’nin Türkiye deyince İstanbul ve belki Ankara’dan gayrı bir de Kulu’yu zikretmesi, Brükselli’nin Türkiye’nin önemli yerleri arasında Emirdağ’ı sayması gibi, onlar da büyüyene kadar memleketten bir yaşadıkları yeri, bir orayı bilirler.

Ve orayı safi sayfiye diye bilirler. Sanki sayfiyeliğe memur edilmiş yerler vardır. Bazıları gerçekten neredeyse topyekûn sayfiyeleşmeye itilir, monokültürleşmenin tahribatına uğrarlar. İstisnası azdır; sayfiyeleşen yerin mimarî ve beşerî dokusu bozulur, coğrafyası tahriş olur. Hele yılın sekiz ayını kaya mezarlar olarak geçiren tatil köyleri, siteler, ekolojik yıkımın ileri karakollarıdırlar.

(Sayfiye Hafiflik Hayali kitabının sunuş yazısından)

İNSAN KENDİ GİBİLERLE

BİR ARADA OLMAK İSTİYOR

Çocukların tahsili,bir de sayfiyede ev

Uygar ŞİRİN ('Karışık Kaset' romanının yazarı)

O zamanlar tüm aile için tatil üç ay sürüyordu. Kardeşim ve ben küçüğüz, okuyoruz, annemle babam öğretmen.

Tatil üç ay da denize gittiğimiz ‘asıl tatil’ 15 gün ve bizim için Erdek’teki Öğretmenler Kampı demek. Altı yıl boyunca. Altı yıl ısrarın iki sebebi var, çünkü ucuz ve çünkü insan kendi gibilerle bir arada olmak istiyor.

Yanda bankaların, şirketlerin fiyakalı kampları. Biz orta, onlar ortanın üstü.

Yazlık apayrı, uzak bir dünya. Bizim yok, tanıdıklarımızın yok. Tatile giderken önlerinden geçiyoruz sadece. Denizkent, Mavi Şehir, Altınkum... Onların tatili farklı mı acaba?

DUDAKLAR MORARANA KADAR

Çocukların tahsili,bir de sayfiyede ev

Biz mesela denizden dudaklarımız morarana kadar çıkmıyoruz. “Önce soğuk geliyor ama girince alışıyorsun”un mavrasının yapılmasına yirmi yıl var, ciddi ciddi söylüyoruz. Eşit sayıda kız ve erkeğin bulunduğu gruplar kuruyoruz, herkes birine 15 günlüğüne âşık olduğunda kimse eksik kalmasın. Yemeklerde iki masa oluyor, biz çocuk masasındayız. Arada Erdek’e iniyoruz, sahilde yürüyüş, çekirdek mısır dondurma, tezgâhlarda almaya değmez ıvır zıvır. Babam değişik, burada bile kitap alıyor.

Herkes İstanbul’da oturuyor, biz hariç. Millet tatilden sonra da görüşecek diye üzülüyorum. “Görüşürüz” diyenler sonra görüşmüyormuş, henüz bilmiyorum.

Yıllar sonra annemle babam yazlık sahibi oluyor. Onlar emekli, kardeşim ailesiyle dünyanın öbür ucunda, çocukluğumuz da öyle.

Yazlığa gidiyorum, etrafta yine çekirdek mısır, deniz önce soğuk, çığlık çığlığa birbirine seslenen anne ve çocuklar, sahilde nevresim satan abla. Hep aynı.

Arkada Kaz Dağları, sofrada ‘İstanbul’da böylesi yok’ domatesleri, fakat bir şey mengene gibi sıkıyor. Aynı laflar, aynı boş yakınmalar. Yoksulun derdi dert, hadi zengininkinin de bir manası var, ama ortadakilerinki hakikaten incir çekirdeği kıvamında. Gözüm mü açıldı yoksa huysuzlaştım mı bilmiyorum.

ÖZLENİYOR DA...

Çocukların tahsili,bir de sayfiyede ev
Yazlık var yazlık var. Kuşadası’nın birkaç kilometre açığı Samos...

Gerçi huysuzluk yapsam da ilk romanımı yazmaya başladığım yer o yazlığın balkonu. Buranın sezonu iki ay, erken gidersen kimsecikler yok, tıkır tıkır yaz. Sonra ‘Karışık Kaset’e de orada başlıyorum. Tatilde ailesiyle Erdek’e giden Ulaş’ın hikâyesi. Galiba hayatımda büyük bir sayfa kapanıyor.

Beni gece gündüz balkonda bilgisayar başında gören komşulardan biri, bizimkiler yazlığa gelince babama “Senin oğlan hep oyun oynadı” demiş. Gülüyoruz. Ben içten içe öfkeleniyorum da.

Mengene gıcırdıyor.Yazlık aynı çocukluğum gibi. Kızıyorum ama seviyorum da. Kaçmak istiyorum ama özlüyorum da.

BUGÜN NEREDEN YAZLIK ALINIR?

Çocukların tahsili,bir de sayfiyede ev

Saffet Emre Tonguç

- Alanya, Mahmutlar: Birkaç yıl önce Norveç’te küçük bir köye gittiğimde otelin sahibi Türk olduğumu öğrendiğinde “Alanya’da evimiz var” dedi. Sadece onların değil köyden başkalarının da Alanya’da evleri olduğunu söyledi. Mahmutlar çok sayıda yabancıya ev sahipliği yapıyor ve sitelerin bazıları son derece lüks. Zile bastıktan sonra göz retinanız taranıyor ve kapı öyle açılıyor.

- Mersin: Güneydoğu’da ve Adana civarda oturanlar için Mersin sahilleri ideal, evler çok büyük 250 metrekarelik yazlıklar var. Fiyatlar çok uygun tek üzüldüğüm nokta narenciye ağaçların kesilip onların yerine yazlık sitelerin yapılmış olması. Tarihi sevenler için yakınlarda harika antik şehirler var.

- Yalıkavak: Son zamanların en gözde yerlerinden biri, çok modern siteler yapılıyor. Büyük şehirlerdeki yaşantınızın yazlıkta da aynı şekilde devam etmesini istiyorsanız doğru bir seçim olabilir. Güvenlikli, her türlü sosyal tesisi ve alt yapısı olan adeta beş yıldızlı otel gibi siteler bunlar. Özellikle Yalıkavak-Gümüşlük arasını tavsiye ederim.

- Çeşme: Son zamanlarda Bodrum’un en büyük rakibi. Alaçatı’yı çok seviyorum ama çok kalabalık. Ilıca, Boyalık ve Dalyan da bol miktarda yazlığın olduğu yerler arasında ama Altınkum göreceli olarak çok daha bakir. Deniz muhteşem ve etrafta harika plajlar var.

- Göcek: Bayılıyorum ama yazlık ev alsam Göcek’in içinden değil tepelerden alırdım. Merkezde deniz pek temiz değil, zaten her halükârda merkezde otursanız bile koylara gitmeniz lazım. Oysa tepelerden olağanüstü güzel Göcek koyları ve Fethiye Körfezi görünüyor. Özellikle Kertmeç civarına bayılıyorum.

- Akyaka, Bozcaada, Adrasan, Selimiye, Çeşme Ovacık da harika. İzmir Sığacık da çok öneriliyor.

EN GÜZEL YAZLIK ŞARKILAR

Çocukların tahsili,bir de sayfiyede ev

Naim Dilmener

Çocukların tahsili,bir de sayfiyede evYENİDEN BAŞLASIN - AJDA PEKKAN
Yazın ruhuna en uygun şarkılardan. Günübirlik gibi başlamış ve tabiatına uygun da bitmiş ilişkiler için, kalıcıya dönme duası niyetine.

Çocukların tahsili,bir de sayfiyede evBAŞIMA GELENLER - NİLÜFER
Artık başa her ne geldiyse. Hepsi ve her şey için gayet ritmik bir iç boşaltma.

Çocukların tahsili,bir de sayfiyede evDEĞER Mİ HİÇ - SEZEN AKSU
Bir Sezen Aksu şarkısının yaşadıklarınıza eşlik etmesi az şey mi? Başka bir sebep olmasa da olur.

Çocukların tahsili,bir de sayfiyede evAL GÖNLÜMÜ DİYAR DİYAR - NÜKHET DURU
Deli gibi âşıksınız, onsuz dünya dönsün istemiyorsunuz ya, bu şarkı tam sizlik. Yazın sonunda fikriniz değişecek ama henüz bunu bilmiyorsunuz nasılsa.

Çocukların tahsili,bir de sayfiyede evO YAZ GECESİ - GÖNÜL TURGUT
Gelmiş geçmiş en büyük divalarımızdan Gönül Turgut’un şarkısı, mevsimin sonunda lazım olacak; kalp kırıklığı ile başa çıkamıyorken.

*** Fotoğraflar, geçen yıl SALT Beyoğlu’nda sergilenen ‘Şehirli’nin Kolonisi’ sergisinden alınmıştır.

Yayınlanma Tarihi : 11 Temmuz 2015 - 01:33:00
Etiketler: bodrum , yazlık


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün