Çocuklara 8 milyar dolar harcıyoruz

Demet CENGİZ
17 Aralık 2003 - 02:02Son Güncelleme : 17 Aralık 2003 - 02:02

20 milyon çocuk, Türkiye'de yıllık büyüklüğü 8 milyar dolara ulaşan bir ekonomi yarattı. 0-14 yaş arasındaki çocuklar için yapılan yıllık harcamada en büyüp payı 2.5 milyar dolarla eğitim alıyor. Oyuncak için harcanan para ise sadece 200 milyon dolar.

Türkiye'deki yaklaşık 20 milyon çocuğun ihtiyaçlarına yönelik hizmet ve ürünlerden oluşan sektörün büyüklüğü 8 milyar dolara ulaştığı tahmin ediliyor. Türkiye'de 0-14 yaş aralığında bulunan çocuklar için kişi başına yılda ortalama harcanan rakamın ise 400 dolar olduğu hesaplanıyor.

Yapı Endüstri Merkezi Genel Müdür Yardımcısı Uğur Polat, gelişmiş ülkelerde bu rakamın üç katına kadar çıktığını belirterek, 8 milyar dolarlık bir pazarın 20 milyonluk bir nüfusa göre henüz küçük olduğunu söyledi. Bu harcamanın önemli bölümünün büyük şehirlerde yapıldığına işaret eden Uğur Polat, kırsal bölgelere gittikçe çocuk başı harcama oranının daha da düştüğünü belirtti. Polat, Türkiye'nin gelişmiş ülkelerdeki çocuk sektörü büyüklüğüne ulaşması için pazarın en az 24 milyar dolara çıkması gerektiğini söyledi.

AYLIK MALİYET 60 DOLAR

Türkiye'de 2 yaşına gelene kadar bir çocuğun aileye aylık maliyetinin 60 dolar civarında olduğu tahmin ediliyor. Kreş ve ana okuluna başlama sürecinin ardından 4 yaşından sonraki dönemde ise bir çocuğun aileye aylık maliyeti ortalama 120 dolara yükseliyor.

Türkiye'de ailelerin çocuklarına alacakları oyuncaklar için ayırdıkları yıllık bütçe 100 doların altında. Gelişmiş ülkelerde çocuk başına düşen oyuncak harcama tutarı ise 300 doların üzerinde. Türkiye'de oyuncak sektörünün büyüklüğü 200-250 milyon dolar arasında hesaplanıyor.

Çocuklara dönük ürünlerin başında yer alan mama pazarının ise 250 milyon dolar civarında olduğu tahmin ediliyor.

Anne-çocuk bakım ürünleri, hazır giyim ve aksesuar, bebek-çocuk güvenliği, bebek-çocuk taşıma gereçleri, dekorasyon, eğitim-öğretim kurumları, eğitim-öğretim gereçleri, gıda, oyuncak, sigorta ve bankacılık sektörlerinden oluşan çocuk sektörünü değerlendiren Uğur Polat şunları söyledi: ‘‘İşin başlangıç noktası ithalat. Önce temsilcilikler alınmış, ithal olarak malzeme buraya getirilmiş. Sonra o yabancı firmalardan kopmalar yaşanmış ve yeni firmalar kurulmuş. Çocuk arabası, biberon, emzik, çocuk odası ve otomobil koltuğu gibi ürünler daha önce yurt dışında görülür, ardından kopya edilerek Çin'de fason olarak yaptırılıp piyasaya sunulurdu. Sektör gelişti ve şimdi kendi tasarımlarını yapabiliyor. Firmalar kendi markalarını yarattı ve başarılı oldu. Mobilyada örneğin, sadece bebek-çocuk ve gençlere yönelik üretim yapan pek çok yerli üretici var.’’

Sektörün gelişiminin ekonomiyle bire bir bağlantılı olduğunu söyleyen Polat, ‘‘3 bin dolar civarında olan gayri safı milli hasıla oranında yaşanacak yüzde 10-15'lik bir değişim, önce çocuk sektörünü etkiler. Hatta çocuk sektörüne iki misli yansır. İnsanlar zaten kendilerinden ve pek çok şeyden kısıp çocuklarına harcıyor. Refah seviyesi yükseldikçe, sektör daha hızlı gelişecek’’ dedi.

Rakamlarla çocukların dünyası

2000 yılı nüfus sayımı verilerine göre Türkiye'nin 0-14 yaş arası nüfusu 20 milyon civarında.

Türkiye'de yıllık çocuk doğum oranı ortalama 1 milyon 200 bin.

Dünyada ortalama 2.8 olan kişi başına doğurganlık hızı gelişmiş ülkelerde 1.5, Türkiye'de ise 2.9. Bu rakam 1970'e kadar 4-5'di.

Bir bebeğin ortalama doğum faturası, hastane masrafları, mobilya ve diğer harcamalar dahil, ortalama 1000 dolar.

Bebek başına harcama 2 yaşına gelene kadar ayda ortalama olarak 60 dolar. Yıllık ortalama 720 dolar.

0-4 yaş arası için toplam yıllık harcama 2.5-3 milyar dolar.

0-14 yaş arası için toplam yıllık harcama 7.5-8 milyar dolar.

Çocuk Fuarı'na 30 bin ziyaretçi bekleniyor

Yapı Endüstri Merkezi tarafından düzenlenen ‘‘Çocuk Fuarı 2003’’ 18-21 Aralık'ta Lütfü Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı'nda yapılacak. Fuara sağlıktan eğitime, teksilden bankacılığa, gıdadan sigortacılığa ve oyuncaktan kozmetiğe 0-14 yaş arası çocuklar için üretim yapan pek çok sektörden 150 firma katılıyor. 30 bin kişinin ziyaret etmesi beklenen fuara giriş ücreti 5 milyon lira olacak. Girişten sağlanacak gelir ise çocuklar için faaliyet gösteren bir hayır kurumuna bağışlanacak.

Bankalardan çocuklara özel hesap

Türkiye'de şu anda 18 yaşın altında olup gelecek yıllarda banka müşterisi olabilecek 3 milyonun üzerinde çocuk var. 18 yaş altı kişileri hatta bebekleri müşterisi olarak kazanmaya çalışan bankalar, bu yaş gruplarına hitap eden hesaplar açmaya başladı. Bunlar arasında 12-17 yaş aralığındaki gençlere hitap eden Yapı Kredi Bankası'nın ‘‘Gençlik Hesabı’’ ile daha küçük çocuk ve bebeklere yönelik Garanti Bankası'nın ‘‘Minibank’’ ve Akbank'ın ‘‘Bebek Hesabı’’ gibi özel uygulamaları var. Gençlerle birlikte çocuk ve bebeklere yönelik hesaplardan faydalanların sayısının 300 bini aştığı tahmin ediliyor.

Büyüklerin tüketimini bile minikler belirliyor

Merkezi Amerika'da bulunan Millward Brown'un yaptığı bir araştırmaya göre, 9-14 yaş arasındaki her üç çocuktan ikisi anne ve babasının otomobil, cep telefonu ve markalı giyim tercihleri üzerinde etkili oluyor. Çocuk faktörünün belirleyici olduğunun bilincinde olan şirketler, aile ve çocuk kavramı üzerinde durup, çocukları geleceğin müşterileri olarak kabul ediyorlar. Uzmanlar reklam ve kampanyalarda çocuklara sıkça yer verilmesinin altında bu gerçeğin yattığını vurguluyor. AcNielsen'in yaptığı bir araştırmaya göre de, çocukların etkilerinin en fazla görüldüğü sektör, şekerlemeler. Gıda ve içecek kategorisinde ise çocuklara yönelik ürünlerin satın alınması ve marka kararında, diğer ürünlere göre çocukların yönlendiriciliği daha fazla. Aynı araştırmaya göre 12-14 yaş arası çocukların yüzde 63.4'ü harçlığını çikolataya harcıyor. Çikolatanın ardından yüzde 51.3'le gazlı içecekler, yüzde 50.2'yle bisküvi ve yüzde 49.8'le kırtasiye malzemeleri geliyor.

Çocuklar için bir yılda nereye ne harcanıyor?

Eğitim: 2.5 milyar dolar

Sağlık: 1.0 milyar dolar

Kıyafet: 1.5 milyar dolar

Gıda: 1.5 milyar dolar

Oyuncak: 0.2 milyar dolar

Diğer: 1.3 milyar dolar
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı