Dünya Haberleri

    Clinton Balkanlar'da başarılı, Ortadoğu'da sınıfta kaldı

    Hürriyet Haber
    26.12.2000 - 00:00 | Son Güncelleme:

    ABD Başkanı Bill Clinton'ın 20 Ocak'ta sona erecek sekiz yıllık dönemindeki dış politikasını değerlendiren siyasi gözlemciler, Demokrat Başkan'a en yüksek notu Balkanlar ve Kuzey İrlanda konularında verirken, Clinton, Ortadoğu barış girişimlerinde sınıfta kaldı.

    Washington'daki siyasi gözlemciler, Türkiye'yi yakından ilgilendiren Kıbrıs ve Irak meselelerinin Clinton'ın istediği şekilde çözümlenemediğini belirttiler.

    Uzmanlara göre, Clinton en olumsuz notu, İsrail ve Filistin arasında gerçekleştirmeye çalıştığı barış konusundaki girişimleriyle aldı. 1993'te Başkan olan Demokrat Clinton, aslında Ortadoğu barış sürecine iyi bir başlangıç yaparak, İsrail ile Filistinliler arasında aynı yıl imzalanan Oslo anlaşmasına damgasını vurdu. Ancak daha sonra yapılan girişimler, bir türlü barış sürecini ileriye götüremedi.

    Uzmanlara göre Clinton, bu konudaki en büyük hatasını, yeterli hazırlık yapılmadan ve uygun ortam oluşturulmadan, Temmuz ayında İsrail ve Filistinliler'i Camp David'de biraraya getirmek oldu.

    İki taraf arasında büyük farklılıklar olmasına karşın, yanlış beklentiler yaratıldı ve zirvenin çökmesinin ardından da Ağustos sonunda İsrail ve Filistin tarafları birbirine girdi. Aradan geçen dört ayda barış süreci konusunda herhangi bir ilerleme elde edilememekle kalmadı, İsrail ile Filistinliler topyekün savaşa yaklaştı.

    Gözlemcilere göre, görev süresinin sonunda dev bir barış anlaşmasına imza atma ihtirası yüzünden Clinton, hem başarısızlığa uğradı hem de barış süreci önemli ölçüde geriledi. Bill Clinton'ın, İsrail ile Suriye'yi barıştırma çabaları da başarısızlıkla sonuçlandı.

    Washington'daki gözlemciler, Clinton'ın Balkanlar politikasını isegenellikle başarılı olarak değerlendirdiler. Avrupa'nın bir türlü müdahale edemediği Bosna ve Kosova trajedilerinin sonunda ABD'nin askeri müdahalesiyle çözüm yoluna girdiğini hatırlatan uzmanlar, Clinton'ın Balkanlar'da son başarısını da Yugoslavya'da Devlet BaşkanıSlobodan Miloseviç'in devrilmesiyle elde ettiğini vurguladılar.

    Clinton'ın el attığı önemli sorunlar arasında yer alan Kuzey İrlanda'da da, ABD Başkanı'nın girişimleri sonucunda, barış yönünde önemli adımlar atıldı. İrlanda Cumhuriyet Ordusu IRA'nın terörü dururken, Katolikler ve Protestanlar da Clinton'ın çabalarıyla ortak yönetim oluşturmada önemli adımlar attılar.

    Türkiye'yi yakından ilgilendiren Irak ve Kıbrıs meselelerinde ise ABD'nin istediği yönde çözüm sağlanamadı. Özellikle Irak konusunda ABD, Clinton'ın göreve başladığı Ocak 1993'ten daha geri bir konuma düşerken, Irak lideri Saddam Hüseyin, ülkesine uygulanan uluslararası ambargoyu kırma yönünde, özellikle son yıl içinde başarılı oldu.

    KIBRIS'DA DA İLERLEME YOK

    Kıbrıs'ta ABD'nin çabasıyla Aralık 1999'da BM gözetiminde başlatılan dolaylı görüşmelerde de, kayda değer hiçbir ilerleme sağlanamadı. Bill Clinton, Türk-Yunan gerginliğinin azaltılmasında ise önemli rol oynadı.

    Uzmanlar, Clinton'ın sekiz yıldaki Rusya politikalarına da orta not verdiler. Clinton ile önce eski Devlet Başkanı Boris Yeltsin, sonra Revlet Başkanı Vladimir Putin arasında sıcak bir diyalog kurulduğunu belirten gözlemciler, bunu olumlu olarak nitelendirirken, Moskova'nın, Putin önderliğinde eski Sovyetler Birliği'nin yayılmacı politikalarını uygulamaya başlamasına Washington'ın karşı çıkamamasınaolumsuz not verdiler.

    Clinton, ABD'nin önemli düşmanları arasında yer alan Kuzey Kore ile ise görevinin son aylarında yakınlaşma sağlamayı başardı.

    Clinton'ın sekiz yıllık görevi boyunca Avrupa Birliği ile çok yakın bir ortaklık ortamı yarattığına işaret eden uzmanlar, AB'nin NATO'dan bağımsız bir Avrupa gücü kurma yolundaki eğilimlerine ise ABDBaşkanı'nın yeterli ölçüde karşı çıkmadığını belirttiler. Clinton, NATO'nun geleceği açısından önemli bu konuda da eksi not aldı.

    Çin konusunda ise Clinton yönetiminin Pekin ile ticari ilişkileri patlama noktasına getirerek genelde dengeli ve başarılı bir politika izlediği kaydedildi.

    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı