"Erdal Sağlam" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Erdal Sağlam" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Erdal Sağlam

Çin'den piyasa dersi

Erdal SAĞLAM

Devlet Bakanı Işın Çelebi dün Pekin'de 12. Dönem Karma Ekonomik Komisyon (KEK) protokolünü imzaladı. Çelebi bu imzadan önce, dün sabah yapacağı Devlet Konseyi üyesi Wu Yi ile görüşmesine büyük önem veriyordu. ‘‘Güçlü Kadın’’ olarak nitelenen Yi'yi ikna etmesinin çok önemli olduğu söyleniyordu. Yi'nin, Çin yönetimindeki etkisi konusunda bir netlik sağlanamasa da yetkin bir yönetici olduğu, Çelebi ile yaptığı görüşmede açıkça ortaya çıktı.

Yi'nin toplantı sırasında bir özel sektör temsilcimize verdiği piyasa dersi, yeni geçseler de işin felsefesini bizden çok daha iyi kavradıklarını ortaya koydu.

Özel sektör temsilcisi, 750 milyon dolarlık ithalata karşılık Türkiye'nin ihracatının 40 milyon dolarda kaldığını tekrarlayıp ‘‘Çin ihracatçılarının, en azından ihracatlarının yarısı kadar miktarı Türkiye'den ithal edilmesi şartı getirilmesini tavsiye ederim’’ dedi. Çelebi, ‘tavsiye ederim’ sözünü çevirmene ‘‘öneriyorum diyelim’’ diye düzeltti.

İyi ki düzeltmiş; çünkü duyduğumuza göre, yıllar önce Rusya Devlet Başkanı Brejnev, bir konuyu görüşürken ‘‘Tavsiye ederim’’ dediği için, Mao, uzun yıllar Çin-Rusya ilişkilerini dondurmuş.

Öneri de olsa Yi, verdiği şu yanıtla özel sektör temsilcimize şu piyasa dersini verdi:

- Piyasa ekonomisinde böyle şey olmaz. İki ülke arasındaki ticaretin dengeli gelişmesi, elbette önemlidir. Ama biz şirketlere karışamayız. Bizim de açık verdiğimiz ülkeler var. Bu açıkları kapatmaya çalışıyoruz. Ama bu işin piyasa ekonomisi içinde olacağını biliyoruz.

ENFLASYONLA MÜCADELE

Yi, verdiği bu piyasa dersinin içinde Türkiye'nin üzerinde önemle durduğu, Çin'deki 150 milyar dolarlık altyapı yatırımlarından Türk müteahhitlerinin pay alması konusuna da değindi.

Bakan Çelebi, bu konu üzerinde önemle durdu, ama Türk müteahhitlerinin işe asıldığını söylemek pek mümkün değil. Yi, yaptığı konuşmada, ‘‘Türk müteahhitlerinin Çin'e gelip ihalelerde fiyat kırarak iş alabilecekleri’’nin altını özellikle çizdi. Türk müteahhitleri, belki de yurtiçindeki tatlı devlet işlerinden yeterince nemalandıkları için Çin'deki heyete doğru düzgün katılmayı seçmediler...

Gerek özel sektörün önerisi, gerekse de Türk müteahhitlerinin bu tutumu, Türkiye'deki ‘özel sektörün devletten nemalanmaya alıştığı’ tezini bir kez daha doğruladı.

Bu arada Yi, ekonomi konusundaki yetkinliğini enflasyonla ilgili sözleriyle de gösterdi. Yi, son dönemde Çin'in ihracatının azaldığı yolundaki hatırlatmalar üzerine, Asya krizinin kendilerini de etkilediğini, ancak ihracat kaybına da uğrasalar, enflasyonla mücadele için devalüasyon yoluna kesinlikle gitmeyeceklerinin altını çizdi.

Yani Çin piyasa ekonomisine yeni girse de güçlü bir devlet olmanın birikimiyle, bu işi de layıkıyla yapmaya çalışıyor.

Özel sektörüyle kamusuyla, Çin'den de çok ders almamız gerekiyor.













X