"Uğur Cebeci" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Uğur Cebeci" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Uğur Cebeci

Çifti 800 bin dolar

Kıvrık kanat ucu basit bir parça gibi görünse de uzun araştırmalar sonucu ortaya çıktı.

Yakıt tasarrufundan uçuştaki sessizliğe kadar birçok yararı olan bu parça uçağın imalatı sırasında takılabildiği gibi sonradan da monte edilebiliyor. Kıvrık kanat ucu sayesinde Boeing 737-800 uçağının 5 bin 449 km. olan menzili 240 km. daha uzuyor. Maksimum kalkış ağırlığı ise 3 ton artıyor.

Çoğunuzun dikkatini çekmiş olabilir. Uçakların bazılarının kanat uçları kıvrıktır. İyi bir tasarımcının elinden çıkmış zarif bir askı gibidir.

Bu kıvrım ya imalat sırasında ya da sonradan takılan bir parçadır. Alüminyum, titanyum ve grafit gibi malzemelerden hazırlanmıştır. Adı Winglet olan bu parça bir uçakta iki adet olduğu için Winglets olarak adlandırılır.

SORUNSUZ MONTAJ

Yıllar önce mühendisler rüzgar tünellerinde uçak maketlerinin testlerini yaparken, kanat uçlarında meydana gelen sürtünme ve vorteks dediğimiz sonradan oluşan hava akımlarını incelediler. Bu sürtünme hem uçağın hızını etkiliyordu hem de uçağın kanat uçlarında bir tür hava kargaşası ya da anafor yaratıyordu. Aviation Partners şirketi bunu çözen bir kıvrık kanat ucu yaptı. Yaptıktan kısa süre sonra da bu şirkete Boeing ortak oldu ve şirketin adı Aviation Partners Boeing oldu.

Boeing, kısa süre önce Avrupa'da üç büyük havayolu şirketinin teknik bakım üssüne kıvrık kanat ucu takma-montaj yetkisi verdi. Lufthansa, Çek Hava Yolları Teknik merkezi ve Türk Hava Yolları. Avrupa'daki bu üç merkez bu güne kadar imal edilmiş Boeing 737-800 ve 700 serisi uçaklara bundan böyle kıvrık kanat ucu takabilecekler. Gerekli teknik eğitimler tamamlanır tamamlanmaz THY ilk montajı gerçekleştirdi. Boeing tarafından 5 iş günü olarak belirlenen montaj süresi THY Teknik Bakım üssünde dört güne indirildi. İlk olarak Alman Lufthansa-Condor (Thomas Cook Havayolları) ile THY'nin yüzde 50'şer hisse ile ortak oldukları SunExpress'in B737-800 uçağına kıvrık kanat ucu takıldı.

Bir çifti 800 bin dolar olan kıvrık kanat ucu montajı THY bakım üssünde Teknik Genel Müdür yardımcısı Cemil Kayahan'ın oluşturduğu özel eğitimli ekip tarafından hiç bir hata yapılmadan gerçekleştirildi.

Boeing teknik ekibinin de hayranlıkla izlediği ilk montajın yapıldığı TC-SUG tescil işaretli 737-800 uçağı test uçuşundan başarı ile döndü. İlk uçuşa THY Genel Müdürü ve SunExpress Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Bolayırlı ile SunExpress Genel Müdürü Paul Schwaiger ile yardımcısı Cevdet Çavma da katıldı. Antalya merkezli SunExpress'in diğer uçakları için de anlaşmalar yapıldı.

Bu arada THY önümüzdeki günlerde kullanımdaki üç adet B737-800 uçağına da kıvrık kanat ucu takacak. Böylece dünyada kendi uçağına kıvrık kanat ucu takan ilk havayolu şirketi olacak. Pegasus, Kıbrıs Türk Hava Yolları gibi filolarında yeni nesil 737 uçağı kullanan havayolu şirketleri de kıvrık kanat ucu taktırmak için THY ile görüşme başlattılar.

KIVRIK KANADIN FAYDALARI

Yapılan hesaplamalara göre kıvrık kanat uçları Boeing 737-800 ve 700 serisi uçaklarda yıllık 250 bin dolarlık tasarruf sağlıyor.

Menzili 5 bin 449 kilometre olan bir Boeing 737-800 uçağına kıvrık kanat takıldığında menzil yakıt tasarrufundan ve hızdan dolayı 240 kilometre daha uzuyor. Yani 5 bin 689 kilometreye çıkıyor.

Uçağın saateki hızı 135 kilometre artıyor. Kıvrık kanat ucu sadece menzili-hızı arttırmakla kalmıyor aynı zamanda uçağın maksimum kalkış ağırlığında 3 tona kadar artış sağlıyor. Uçağın 415 kilogram daha fazla yük taşımasına imkan veriyor. Ayrıca motorun daha verimli çalışmasına da yardımcı olan kıvrık kanat uçları motor bakım maliyetini düşürüyor ve ortalama yüzde 4 oranında yakıt tasarrufu sağlıyor.

Ayrıca uçağın daha kısa sürede yükselmesi ve sessiz uçuşunda da kıvrık kanat uçlarının ciddi ilişkisi kanıtlanmış durumda. Deniz seviyesinden yüksekteki havalimanlarından yapılan ve sıcak iklimli bölgelerdeki operasyonlarda uçağın kalkışı kıvrık kanat uçları sayesinde kolaylaşıyor. Sürtünmeyi azaltan kıvrık kanat uçları basit bir yapısal değişiklik gibi görünse de gökyüzünde ciddi bir özellik olarak ortaya çıkıyor.

Boeing portföyündeki 747-400, 767-400, MD-11 ve 737-800-900-700-600 serilerine kıvrık kanat ucu takılıyor. Bazı modeller fabrikadan bundan böyle kıvrık kanat uçları ile çıkacaklar. Boeing ayrıca çok eski bir jet yolcu uçağı olan B707 modelinden geliştirilen KC135 tanker uçaklarına da kıvrık kanat ucu takıyor.

Almanya 149 dolar

Lufthansa Alman Havayolları Almanya uçuşlarında 149 dolardan başlayan fiyatlarla en ucuz uçuş kampanyası başlattı. 27 Ekim tarihinden itibaren Almanya'ya uçacak yolcular sınırlı sayıdaki 149 dolarlık gidiş geliş biletinden satın alma imkanı bulacaklar. Ankara, İstanbul ve İzmir çıkışlı biletler için uygulanacak bu fiyattan yararlanmak isteyenlerin hemen rezervasyon yaptırmaları gerekiyor. Türkiye'den Almanya'ya en ucuz tarifeli uçuş imkanı sunan kampanya ile Frankfurt ve Münih'e gidecek yolcular buradan Lufthansa ile dünyada 350 noktaya bağlantı alabilecekler. Lufthansa Alman Havayolları Türkiye'den günde 8 ayrı uçuş imkanı sunuyor.

Vietnam’da balayı

Türkiye temsilciliğini Airep'in üslendiği Uzakdoğu'nun ünlü havayolu şirketi Thai (Tayland Havayolları) Vietnam'da balayı kampanyası başlattı. Bir haftalık tur kişi başına 1315 dolara maloluyor. Bangkok'ta da bir gece konaklama imkanı sunan balayı turunda fiyata otel, kahvaltı, transferler ve vergiler de dahil. Tura katılan çiftler hem Bangkok hem de Ho Chi Minh kentinde birinci sınıf otellerde konaklayacaklar. Vietnam'daki konaklamada kahvaltı dışında öğle ve akşam yemekleri de fiyata dahil. Adı balayı turu olmasına karşın kuşkusuz balayı seyahatine çıkamayanlar da bu turdan yararlanabiliyor.

FedEx’e onay

Uluslararası hızlı hava kargo taşımacılığı sektörünün liderlerinden FedEx'in saygınlığı resmen onaylandı. Amerika'da faaliyet gösteren şirketlerin itibar kalitesini (RQ) ölçen RQ Gold araştırmasında ilk 10 şirket arasında FedEx yer aldı. RQ araştırmalarında çoğu zaman ilk 10'a sadece bilgi teknolojileri kuruluşları giriyordu. FedEx böylece ilk 10’a girerek bilgi teknoloji kuruluşlarının saltanatını bozdu.

ANA İstanbul’u sevdi

Japonya'nın ünlü havayolu şirketi ANA İstanbul'a direkt sefer yapmamasına rağmen Türk pazarına girdi. Şirket Türk pazarındaki yerini Interrut Turizm ile aldı.

ANA ya da açık adıyla All Nippon, Almanya ve Orta Avrupa Genel Müdürü Rolf Kaptur, Türk pazarından umutlu olduklarını ve gelecekte direkt uçuş için de çalışmalar yaptıklarını söyledi.

Japon hükümetinin 1986 yılında rekabeti geliştirmek için destek verdiği All Nippon Havayolları (ANA) bugün dünyanın altıncı, Asya’nın da birinci havayolu oldu.

Bir Star Alliance üyesi olan havayolu, Japonya'dan 28 uluslararası havaalanına uçuş yapıyor. Dünya standartlarını ve klasını yakalayan All Nippon, güvenliği, konforu ve dakikliği vizyon olarak seçti.

Şirket ana üssü Osaka/Kansai havaalimanından dünyanın çeşitli yerlerine günde 354 uçuş gerçekleştiriyor.

Toplam 15 bin 200 kişinin çalıştığı All Nippon'un 23 tanesi Boeing 747-400, 42 tanesi de 767-300 olmak üzere toplam 139 uçağı var.

Şirket aktarmalar dahil İstanbul-Japonya-İstanbul biletini 849 dolara satıyor. Bağlantılı uçuşlarını Frankfurt, Paris veya Londra üzerinden yapan şirket, yakın gelecekte İstanbul'a direkt seferler için pazar araştırmalarını sürdürüyor.

easyJet 120 adet A319 alıyor

Avrupa'nın en hızlı büyüyen ve en ucuza uçan havayolu şirketi easyJet, 120 adet Airbus A319 satın almaya karar verdi. Boeing-Airbus arasında büyük rekabetin yaşandığı havayolu şirketi easyJet'in Airbus siparişi vermesi Boeing hisselerini ciddi biçimde etkiledi. Siparişin açıklanmasından hemen sonra Boeing hisseleri New York borsasında 1.9 oranında değer kaybetti.

Şirketin alacağı A319'lardan ilk beşi 2003 yılının ikinci yarısında, kesin siparişin tamamı ise 2007 yılının sonuna kadar easyJet'e teslim edilecek.

easyJet Başkanı Stelios Haji-Joannu ‘Düşük maliyetli firmalar, gereksiz harcamaları kısarak düşük maliyetlerini koruyorlar. ‘Düşük maliyetli havayolları sadece Boeing kullanır' şeklindeki geçmiş inanışlar masrafları kısmaz. Ayrıca JetBlue şirketinin Airbus uçakları ile ABD'de elde ettiği başarıyı da yakından izledim. Yolcularına mükemmel ve konforlu bir kabin sunmanın yanı sıra olağanüstü güvenilirlik ve düşük yakıt maliyeti sağlıyor. Daha geniş koridor yolcuların uçağa inip binme sürelerini kısaltarak uçakların seferlerini daha çabuk tamamlayarak geri dönmelerine olanak tanıyor.’ dedi.

Airbus Başkanı ve CEO'su Noel Forgeard da A319'un easyJet için çok yararlı olacağını belirterek, bilet fiyatlarını düşürmelerine olanak sağlayacağını söyledi.

Dünyanın çok satan tek koridorlu uçak ailesi olan A320 ailesi'nde A319'un yanı sıra A318, A320 ve A321 bulunuyor.
X