Çalışanlara şubatta 250 trilyon nema var

Hürriyet Haber
28.01.1999 - 00:00 | Son Güncelleme:

Hazine Müsteşarı Yener Dinçmen, Çalışanların Tasarrufunu Teşvik Hesabı'nda biriken kesintilerin nema ödemelerinin şubat ayında yapılacağını açıkladı. Ödenecek nema miktarı toplam 250 trilyon lirayı bulacak. 7.6 milyon hesap sahibine ortalama 32.5 milyon lira nema düşecek.

Çalışanların Tasarrufunu Teşvik Hesabı'nda (ÇTTH) biriken kesintilerin nema ödemesi şubat ayında yapılacak. Hazine Müsteşarı Yener Dinçmen, ödemenin şubat ayında yapılması konusunda bir zorunluluk olmadığını belirterek, ‘‘Ama biz ödeme programımızı ona göre yaptık'' dedi. Ödeme tutarının yaklaşık 250 trilyon lira olacağı bildirildi. Bu rakam, 7.6 milyon çalışana bölündüğünde, çalışan başına ortalama nema miktarı 32.5 milyon liraya denk geliyor. Ancak, çalışanların alacakları nema miktarı maaşlarına göre değişecek. Yüksek maaşlılar bu rakamın çok daha üzerinde nema alabilecek. Maliye Bakanı Zekeriya Temizel de IMF heyetiyle yaptığı görüşmenin ardından, soru üzerine, zorunlu tasarruf nema ödemelerinin yapılabilmesi için kısa bir süre sonra Yüksek Planlama Kurulu'nun toplanacağını söyledi.

Hazine Müsteşarlığı, kamuoyunda ‘zorunlu tasarruf' olarak bilinen ÇTTH konusunda, bazı yanlış anlama ve değerlendirmelerin açıklığa kavuşturulması amacıyla ekonomi muhabirlerine bir brifing verdi. Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü Daire Başkanı Melek Kayacan tarafından verilen brifingde, Hazine'nin hesaplamalarına göre, biriken paranın dolar yerine devlet iç borç senetlerinde değerlendirilmesi sonucu, çalışanlar 1.5 milyar dolar daha kazançlı çıktı.

Brifingde, nema oranının yıllık mevduat faiz oranları ya da Hazine bonosu devlet tahvili getirileriyle doğrudan karşılaştırılmasının yanlış olduğu vurgulanarak, şu değerlendirme yapıldı:

‘‘ÇTTH'ın nakit girişleri ve çıkışları, aylık ve yıllık bazda, farklılık arzetmektedir. Ayrıca, ÇTTH'ın nakit girişlerinin nemalandırıldığı araçların vadeleri birkaç günden birkaç yıla kadar değişmekte, buna bağlı olarak nema gelirlerinin yıllar arasında dağılımı da farklılık göstermektedir. Dolayısıyla kümülatif nema oranlarına ulaşmak yanıltıcı sonuçlar doğurmaktadır. ''

DOLAR İLE KARŞILAŞTIRMA

Hazine verilerine göre ÇTTH'ın Hazine Müsteşarlığı'na devredildiği 1 Ocak 1995 tarihinde, 2 milyar 778 milyon dolarlık bir stok devralındı. Ocak 1995-Kasım 1998 döneminde ise hesaba toplam 3.711 milyon dolar anapara girişi oldu. Biriken tutarların nemalandırılmadan, dolara çervilerek tutulması halinde, bugün ÇTTH'nın değeri 6.490 milyon dolara ulaşacaktı.

Mevcut uygulama ise ÇTTH'da Kasım 1998 itibariyle aylık ortalama döviz alış kuru üzerinden 4.989 milyon dolar anapara artı nema ödemeleri bulunmaktadır. Ocak 1995- Kasım 1998 döneminde ayrıca 3.054 milyon dolar toplam ödeme yapıldığı da gözönüne alındığında, hesapta Kasım 1998 itibariyle toplam 8 milyar 43 milyon dolar birikmiş olacaktı.

Brifingi veren Daire Başkanı Melek Kayacan, ÇTTH hesabının dolar olarak tutulmuş olması halinde hesapta biriken tutarların, nemalandırılması sonucu elde edilen tutardan 1.553 milyon dolar daha düşük olacğını bildirdi.

Kamu Finansmanı Genel Müdürü Emin Dedeoğlu da bu hesabın nitelik itibariyle bir sosyal güvenlik fonu olduğunu belirterek, istenmesi halinde, bu hesabın sosyal güvenlik reformu kapsamında ele alınabileceğini ifade etti.

Rakamlarla zorunlu tasarruf hesabı

Geçen yıl kasım sonu itibariyle, 1 katrilyon 26 trilyon lirası nema gelirleri, 606.8 trilyon lirası ana para olmak üzere olmak üzere, ÇTTH'ye 1 katrilyon 874.8 milyar lira para girişi oldu.

Anapara girişinin 242.7 trilyon lirasısını hak sahiplerinden yapılan tasarruf kesintisi, 364.1 trilyon lirasını ise devlet-işveren katkısı oluşturdu.

Aynı tarih itibariyle hak sahiplerine 400.5 trilyon lira, Ziraat Bankası'na da 6.2 trilyon lira ödendi. Kurumlara 2.9 trilyon lira iade edildi.

Ödemeler çıkarılınca, hesapta 30 Kasım 1998 itibariyle 1 katrilyon 465.3 trilyon lira bulunuyor.

12 Ekim 1998 itibariyle, 2 milyon 427 bin 660'ı Emekli Sandığı'na, 5 milyon 250 bin 665'i SSK'ya tabi toplam 7 milyon 678 bin 325 kişi ÇTTH kapsamında bulunuyor.

Çalışanların kesintisi nerelere yatırıldı?

Başbakanlık Toplu Konut ve Kamu oratkılğı İdaresi Başkanlığı (KOİ) tarafından ihraç edilen özel tahviller.

TÜPRAŞ tahvilleri.

Türkiye Petrol Ofisi Anonim Ortaklığı tahvilleri.

Türkiye Elektrik kurumu tarafından ihraç edilen tahviller.

Türkiye Şeker Fabrikaları tarafından ihraç edilen tahviller.

Hazine Bonoları

Vadeli ve vadesiz hesaplar.



Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Sayfa Başı