Büyük şirketler önde

Hürriyet Haber
02.01.2002 - 12:48 | Son Güncelleme: 02.01.2002 - 12:48

Türkiye ekonomisindeki net satışların yüzde 90'ını 746 büyük firma yapıyor. Büyük firmalar şirket aktiflerinin yüzde 65'ini, öz kaynakların yüzde 69'unu kontrol ediyor. Tarım sektöründe bir büyük firma tek başına sektör satışlarının yüzde 11.6'sını yapıyor. İmalat sanayiindeki firmaların yüzde 10'unu oluşturan 381 firma sektörün tüm satışlarının yüzde 70'ini gerçekleştiriyor.

Merkez Bankası'nın sektörel analizleri, Türkiye'de reel ekonominin tam anlamıyla, toplam şirketlerin yüzde 10'unu oluşturan büyük şirketlere emanet kaldığını gösteriyor. Türkiye'deki net satışların yüzde 90'ını 746 büyük firmanın gerçekleştirdiği belirlendi.

Merkez Bankası'nın Sektör Bilançoları analizinde yer alan verilere göre, Türkiye'deki firmaların yüzde 9.9'unu büyük ölçekli, yüzde 25.2'sini orta ölçekli, yüzde 65'ini ise küçük ölçekli şirketler oluşturuyor. Ancak, gerek küçük gerekse de orta ölçekli firmalar yüksek sayılarına ve istihdamlarına rağmen, net satışlar, toplam aktifler ve öz kaynaklar açısından çok düşük payla yetinmek zorunda bulunuyorlar.

Verilere göre, 249.5 katrilyon lira olan 2000 yılında kamu ve özel sektör şirketlerinin yaptığı net satışların 255.5 katrilyon lira ile yüzde 90.4'ünü büyük ölçekli şirketler gerçekleştirdi. Küçük ölçekli firmaların toplam net satışlardan aldığı pay ise 5.9 katrilyon lira ile yüzde 2.4'te kaldı. Orta öçlekli firmalar ise 18.1 katrilyon liralık ner satışla toplam satışların yüzde 7.2'sini yapabildiler.

2000 yılı sonunda 93.1 katrilyon liraya ulaşan Türkiye'deki şirketlerin toplam aktiflerinin 60.3 katrilyon lira ile yüzde 64.8'ine büyük şirketlerin sahip olduğu belirlendi. Küçük ölçekli şirketlerin toplam aktifler içerisindeki payı yüzde 13.1'de kalırken, orta ölçeklilerin payı ise yüzde 22.1 oldu. Küçük işletmelerin aktiflerinin sektör satışlarının yüzde 88'ini, finansal aracılık sektöründeki 147 firma net satışların yüzde 99'unu yapıyor.

KÜÇÜKLERİN İSTİHDAMI FAZLA

çük ve orta ölçekli işletmelerin istihdam içerisindeki payları ise net satışlar, aktifler ve öz kaynaklardaki paylarının oldukça üzerinde seyretti. Reel sektördeki istihdamın yaklaşık yüzde 19'unu küçük ölçekli şirketlerin sağladığı belirlendi. Orta ölçekli işletmelerin istihdam içerisindeki payı yüzde 29.1 olurken, büyük şirketlerin payı yüzde 52 olarak hesaplandı.

ÇALIŞAN BAŞINA 331 MİLYAR SATIŞ

Merkez Bankası'nın verilerine göre, 2000 yılında büyük ölçekli firmaların çalışan başına satışları 24 milyar lirada kalırken, bu rakam büyük ölçekli firmalarda 331 milyar liraya ulaştı. Orta ölçekli şirketlerin çalışan başına satışları ise 48 milyar lira olarak hesaplandı.

SEKTÖRLERDE DURUM

Büyük şirketlerin ekonomideki hakimiyeti sektörel bazda yapılan değerlendirmede daha da çıplak olarak ortaya çıkıyor.

Tarım sektöründeki tek bir büyük firma, sektördeki satışların yüzde 11.6'sını gerçekleştiriyor. Madencilik sektöründeki 12 büyük firmanın sektörün net satışları içerisindeki payı yüzde 65'e kadar yükseliyor. İmalat sanayiindeki 381 büyük firma, sektörün tüm satışlarının yüzde 70'ini yaparken, sektör ktiflerinin yüzde 66.8'ini, öz kaynakların ise yüzde 72'sini elinde bulunduruyor.

İnşaat sektöründe 20 büyük firma net satışların yüzde 52'sini, ticaret sektöründeki 115 büyük firma net satışların yüzde 78'ini, turizm sektöründeki beş büyük firma satışların yüzde 20'sini, taşımacılıktaki 26 büyük firma sektör satışlarının yüzde 88'ini, finansal aracılık sektöründeki 147 firma net satışların yüzde 99'unu yapıyor.

(ANKA)

Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı