Gündem Haberleri

    Büyük korku iki virüsün buluşması

    ANKA
    06.01.2006 - 13:04 | Son Güncelleme:

    Tükiye’de şu ana kadar 3 can alan kuş gribinin ortaya çıkması Avrupa’yı "alarma" geçirdi. Bilim adamlarının şimdi en büyük korkusu kuş gribi virüsünün, normal gribe yakalanmış bir insana geçmesi.

    BBC'nin hazırladığı kuş gribi dosyasında , kuş gribi konusunda ayrıntılı bilgileri içeren bir dosya hazırladı. Kuş gribine ilişkin bir çok soru işaretlerine yanıt verilen BBC dosyası şöyle:

    KUŞ GRİBİ OLGUSU

    İnsan ve diğer canlı türleri gibi kanatlı hayvanlar da kimi zaman gribe yakalanabiliyor. Kuşlarda görülen gribin 15 ayrı çeşidi var. En bulaşıcı kuş gribi virüsleri H5 ve H7 diye kodlanan türdeki virüsler. Kuşlarda genellikle ölüme neden oluyorlar. Alarma yol açan ve Türkiye’de de tespit edilmiş olan ölümcül kuş gribi virüsü H5N1 ailesinden gelen virüs.  Bu virüsün insanlara da sıçrayabildiğine tanık olundu. Ancak H5N1 tipi virüs ailesi de kendi içinde farklılıklar gösteriyor. Göçmen kuşlar -özellikle de yaban ördekleri- virüsün doğal taşıyıcıları. Kuş gribi virüsü en çok kümes hayvanlarını etkiliyor.

    KUŞ GRİBİNİN YAYILIMININ ENGELLENMESİ

    Avrupa ülkeleri, Türkiye’ye dek gelen H5N1 virüsünün batıya doğru yayılmasından korkuyor. Göçmen kuşlarla taşındığı için virüs sınır tanımadan ilerleyebiliyor. Fakat uzmanlar, kümeslerde alınabilecek önlemler olduğunu vurguluyor. Yaban kuşlarının kümes hayvanlarının bulunduğu yerlere girmesi engelleniyor. Buna ek olarak göçmen kuşların uçuş güzergahları bilindiğinden bu yol üstünde tavukçulukla uğraşanların daha dikkatli olması sağlanabiliyor.

    İNSANLAR KUŞ GRİBİNE YAKANLANMASI

    Virüs, kuş gribinden hastalanmış canlı hayvanlarla yakın temas halindeki insanlara bulaştı. Kuşların ve kanatlı hayvanların dışkısında H5N1 virüsü olabiliyor.  Kuruyan dışkının toz halinde havaya karışması ardından insan bünyesine solunum yollarından giriyor. Semptomları, diğer grip türleriyle aynı: ateş, halsizlik, boğaz ağrısı ve öksürük. Vietnam’da kuş gribine yakalanmış bir insan üzerindeki araştırmalarda virüsün sadece akciğerleri etkilemekle kalmadığı ve vücudun bütün organlarına yayılabildiği görüldü.

    HASTALANAN İNSANLARIN SAYISI

    30 Aralık 2005 tarihi itibariyle Endonezya, Vietnam, Tayland ve Kamboçya’da 142 kişinin kuş gribi virüsüne yakalandığı teyit edildi. Bu kişilerden 74’ü -hemen hemen yarısı- öldü. H5N1’e yakalanan insanlar arasındaki ölüm oranı, uzmanlarca yüksek bir oran olarak değerlendiriliyor. Yaklaşık 3 yıl önce ortaya çıkan ve dünya çapında en az 8 bin 400 kişinin yakalandığı düşünülen solunum yolları virüsü Sars, bu vakalardan 800’ünde ölüme yol açmıştı.

    KUŞ GRİBİNİN İNSANDAN İNSANA GEÇMESİ

    Virüsün buna yetkin olduğu işaretleri alındı fakat henüz korkulan türden büyük bir salgına yol açabilecek düzeyde mutasyon örneğine rastlanmadı. Tayland’da kuş gribinden hasta bir kızın virüsü annesine de bulaştırdığı olası görülüyor. Her ikisinin de ölümüne yol açan kuş gribi virüsü, aynı ailede kızın teyzesinde de tespit edildi ama hastalanan teyze, hayatta kaldı. İngiliz uzman Profesör John Oxford, Tayland’daki bu vakanın virüsün insandan insana geçebildiğine işaret ettiğini ve ufak gruplar içinde başka benzer vakalara da rastlanabileceğini söylüyor. 2004 yılında Vietnam’da, ağabeyleri ne olduğu anlaşılamayan bir solunum hastalığından ölen iki kız kardeş de kısa süre sonra öldü. Bu vakaların da kuş gribi olabileceği düşünülüyor.

    İNSANDAN İNSANA GEÇEN BÜYÜK BİR GRİP SALGINI OLASILIĞI

    Uzmanlar bunun mümkün olabileceğinden endişe duyuyor. Fakat Tayland’daki vakada virüsün sadece aile yakınları arasında yayıldığı görüldü, daha geniş bir alana sıçramadı. Virüsün bugüne değin normal insan gribiyle karıştığı bir vakaya rastlanmadı. Bilim adamlarının en büyük korkusu, bu olasılık. Normal gribe yakalanmış bir insanın, kuş gribi virüsünü de kapması durumunda, iki virüs türünün genleri birbirine karışabilir. Bu olasılığın dünya çapında 2 ila 50 milyon arasında kişiyi öldürebileceği tahmin ediliyor.


    YİYECEKTEN GEÇMİYOR

    Evet, uzmanlar kuş gribinin yiyecek içecekten geçmediğini söylüyor. Dolayısıyla tavuk yemekte bir sakınca yok. Ancak Dünya Sağlık Örgütü, işi şansa bırakmak istemeyenlerin etleri en az 70 derecede pişirmesini salık veriyor. Yumurtaların da iyice pişirilmesi öneriliyor. İngiltere’nin Aberdeen Üniversitesi’nden Profesör Hugh Pennington, virüsün tavukların bağırsaklarında taşındığını belirtiyor.

    KESİN SONUÇ VEREN AŞI YOK

    Henüz kesin sonuç veren bir aşı yok. Fakat kuş gribinin H5N1 türüne koruma sağlayan aşı prototipleri-ön ürünleri- üretilmeye başlandı. Antiviral ilaçlar da semptomları hafifleterek hastalığın bulaşıcılığını azalatabilir. Özellikle hastalığın etkileri ile mücadelede kullanılan Tamiflu adlı ilaç pek çok ülke tarafından stoklanıyor.

    Bilim adamlarının, kuş gribi virüsünün, insanlarda ölüme yol açan H5N1 tipine karşı bilinen tek ilaç olan Tamiflu'nun en etkin biçimde nasıl kullanılacağına ilişkin henüz araştırma aşamasında oldukları bildirildi.

    Aslında olağan grip vakalarına karşı geliştirilmiş olan bu ilaç, yapılan testlerin sonuçlarına göre, yüksek dozda kullanılması halinde insandaki kuş gribine karşı da etkili olabiliyor. Ancak ilacın etkisi, H5N1'in etkilerinin azaltılması ile sınırlı kalıyor.

    ABD'nin Tennessee eyaletindeki St. Jude Çocuk Hastanesinden virolog Robert Webster, “Bu ilaçla ilgili gerçek şu ki, henüz hangi dozda kullanılacağını veya bu ilaçla tedavinin kaç gün süreceğini bilmiyoruz. Doz ve kullanım süresi ile ilgili araştırmalar hala sürüyor. İlacın standart tabletleri, normal grip vakalarına göre düzenlenmiş” dedi.

    Hong Kong'da yaptığı açıklamasında, ilacın Vietnam'daki kullanımı sırasında yeterince etkili olamamasını da yorumlayan Webster, insanda gribe yol açan virüslere (H3N2 ve H1N1) karşı düzenlenmiş dozlarda kullanımın buna yol açmış olabileceğini belirterek, “Sürdürdüğümüz araştırmalarda, Tamiflu'nun H5N1'e karşı, diğer ilaçlarla birlikte kokteyl halinde kullanılması olasılığını da inceliyoruz” dedi.

    New England Journal of Medicine adlı tıp dergisinde yayımlanan son makalelerden birinde, Vietnam'da kuş gribi virüsü bulaşmış ortalama 8 hastadan 4'ünün, Tamiflu kullanılmasına rağmen öldüğü belirtilmişti. Bu durum, virüsün, bu ilaca karşı direnç kazandığı yolunda kaygılara neden olmuştu. İlaca ne zaman başlanacağına ilişkin de belirsizlik olduğu kaydediliyor. Tamiflu ile ilgili testlerin, birçok uzmanın belirttiğinin aksine “enfeksiyonun başladığı ilk gün kullanılmaya başlanması halinde etkili olduğunu gösterdiği" belirtiliyor.

    Uzmanlar, Tamiflu'nun yanı sıra, GlaxoSmithKline firmasının ürettiği Relenza adlı ilacın da H5N1'e karşı etkili olabileceğini düşünüyorlar.

    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı