Gündem Haberleri

    Bugün Mevlit Kandili

    A.A
    14.02.2011 - 10:25 | Son Güncelleme:

    Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Görmez, bugün kutlanacak Mevlit Kandili dolayısıyla mesaj yayımladı.

    Müslümanların “kutlu doğumun habercisi”  olarak tanımladığı ve “Mevlid-i Nebi” olarak da anılan Mevlid Kandili, tarihte  ilk kez Mısır'da kutlandı.

    Diyanet İşleri Başkanlığının ilmihalindeki “Töre ve Törenler” bölümünde  yer alan bilgilere göre, “doğum, doğum yeri ve doğum vakti” anlamlarına gelen  mevlid kelimesi, Hz. Muhammed'in doğumunu anlatmak için kullanılıyor.

    “Mevlid-i Nebi” olarak da anılan ve Türkiye'de Mevlid Kandili olarak  bilinen gece, Müslüman alemi için büyük önem taşıyor.

    İslam'ın mesajlarını halka sunan son peygamber Hz. Muhammed'in doğumunu  anma ve kutlamak için düzenlenen törenler, tarihte ilk kez Mısır'da Fatımiler  döneminde başladı. Çok geçmeden Eyyubiler tarafından da benimsenen kutlama  programlarında çeşitli törenler ve şenlikler yapıldı. Tarihteki kutlamalarda,  dönemin ve bölgenin alimleri, şairleriyle din ve devlet işlerinde yararlık  gösterenlere, Türk-İslam devletlerinde çok eski bir gelenek olarak görülen ve  hükümdarlar tarafından taltif için hazırlanan elbiseler (hil'atler) giydirildi ve  hediyeler verildi.

    Mevlid törenleri daha sonra İslam dünyasında yaygınlık kazanarak günümüze  kadar devam etti. Esasen Hz. Peygamberin doğum yıl dönümünü kutlama maksadıyla  başlayan mevlid töreni giderek, Kadir, Mi'rac, Regaib ve Berat gecelerinde veya  sünnet, evlenme, ölüm, deprem gibi önemli olaylar vesilesiyle yapılmaya başlandı  ve toplumsal gelenekte yer alan önemli bir dini-kültürel öge oldu.

    OSMANLI DEVLETİ, KANDİLİ “MEVLİD ALAYI”YLA KUTLARDI
             
    Osmanlılar döneminde “mevlid töreni”ne ayrı bir önem verildi.  Osmanlı'nın ileri döneminde “Mevlid Alayı” diye anılan görkemli törenlerde  şeyhülislam, vezirler ve diğer askeri ve mülki erkan, büyük müderrisler, belli  bir düzen içinde Rebiülevvel ayının 12'sinde Sultan Ahmed Camisi'nde yerlerini  alırlardı.

    Padişahın gelmesinden sonra vaazlar verilir, mevlidhanlar tarafından  Süleyman Çelebi'nin yazdığı mevlid okunur ve bu esnada Medine'den getirtilen  hurmalar camidekilere ikram edilirdi.
           
    MEVLİD OKUTMA BİD'AT MI?
             
    Mevlid okuma ve okutma hakkında, “Hz. Muhammed zamanında olmayan dini  mahiyetli bir hususun dine sokulduğu” şeklinde iddialar gündeme getirildiği  belirtilen ilmihalde, Mevlid okuma ve okutmanın bid'at olarak  nitelendirilebilmesi için ona dini gereklilik veya ibadet şeklinde muhteva  yüklenmesi gerektiği ifade ediliyor.

    İlmihalde, mevlid okumanın gerekli olduğu iddia edilmediği vurgulanarak,  hoş ve güzel bir gelenek olarak kabul edilen mevlidin “bid'at olarak”  değerlendirilip, insanların kafasına kuşku sokmanın son derece yanlış olduğu  vurgulanıyor.

    Mevlidin, toplumsal bir coşkunun, Hz. Peygamber sevgisinin ve ona  bağlılığın üst düzeyde edebi ve estetik olarak hissedilmesi, yaşanması ve dışa  vurulması anlamına geldiği kaydedilen ilmihalde, Kur'an okumakla mevlid okumayı  birbiriyle mukayese etmek veya birini diğerine alternatif olarak göstermek yerine  ikisini ayrı ayrı ve her birini kendi yeri ve amacı doğrultusunda değerlendirmek  gerektiği belirtiliyor.

    Mevlid gibi dini eğitim ve coşkuyu içeren sosyal ve geleneksel törelerin  asli ibadetlerin yerine geçmediğine de işaret edilen ilmihalde, bu tür sosyal  ödevlerin, kişileri “namaz, oruç, Kur'an okuma, infak ve yardım gibi dini  yükümlülüklerden muaf tutmadığı” kaydediliyor.
           
    "TOPLUMUN HER KESİMİ PEYGAMBER SEVGİSİ ETRAFINDA BULUŞTURUYOR”
             
    Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İslam Tarihi Anabilim Dalı Öğretim  Görevlisi Dr. Halide Aslan, kandilin ışık  olduğunu, hem kendisinin yandığını hem de etrafı aydınlattığını söyledi. Aslan,  “İslam alemindeki kutlu gecelerin de yeryüzünün en şerefli mahlukatı olan  insanın kendini aydınlatmasına ve etrafı nurlandırmasına vesile olması beklenir.  Kutlu anların sevincini duyurmak, gönüllerimizi aydınlatmamız gerektiğini  hatırlatmak için camiler, konaklar, evler kandillerle süslenegelmiş, bu özel  zamanlara isim olmuştur” dedi.

    Müslüman Arapların, Hz. Muhammed'in doğumunu kutlamak için onun ölümünden  sonra herhangi bir tören düzenlediklerine dair bulgular olmadığını ifade eden  Aslan, “Müslüman Arapların, Hz. İsa'nın doğumunu gösterişli törenlerle Noel  şenliklerine dönüştüren Hristiyanlara benzememek amacıyla böyle bir uygulamadan  kaçındıkları düşünülmektedir” değerlendirmesinde bulundu.

    Mevlid kutlamalarının ilk kez Fatımiler zamanında başladığını belirten  Aslan, şunları anlattı:

    “Bugünkü manasıyla halkın katılımını da sağlayarak ve büyük ziyafetler  ve şölenler tertipleyerek bir bayrama dönüştüren ilk hükümdar ise Selçuk  Atabeklerinden Muzafferüddin Gökböri oldu. Bu dönemden sonra mevlid bütün İslam  aleminde yayıldı ve gösterişli kutlamaların yapıldığı bir tören haline geldi.  Osmanlılarda ilk mevlid okuma merasiminin, 1589 yılında III. Murat döneminde icra  edildiği öğrenilmektedir. Bir başka kaynağa göre ise Osmanlı İmparatorluğu'nda  mevlid törenleri Süleyman Çelebi'nin Mevlid'inin yazıldığı tarih olan 1409'dan  sonraki yıllarda başlar.

    Mevlid törenleri olarak ifade edilen bu güne özel uygulamaların ve  törenlerin ise Kanuni Sultan Süleyman döneminden itibaren saray protokolünde yer  almaya başladığı, III. Murat zamanında tamamen resmileştiği de ifade  edilmektedir. Bu eserin yazılışından sonraki dönemlerde mevlid törenleri yeni bir  içerik kazanmaktadır. “

    Mevlid kandili dolayısıyla toplumun her kesiminden insanın peygamber  sevgisi etrafında bir araya geldiğine işaret eden Aslan, “Hz. Peygamber'in  doğumu ve hayatının yeniden hatırlanmasına ve günümüz dünyasında yalnızlaşan  insanın kalbine huzur ve sevgi getirmesine vesile olan bu anlamlı günde onun  örnekliği ve güzel ahlakı üzerinde daha fazla durulmalıdır. Zira iyi insandan iyi  bir toplum yaratılabileceği misyonuyla tebliğini gerçekleştiren Hz. Muhammed, tüm  insanlığa kucak açması ile de örnek bir şahsiyettir” diye konuştu.
      

    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı