"Özgür Bolat" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Özgür Bolat" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Özgür Bolat

Bu psikolojik savaşa destek verilecek mi?

Van’daki deprem hepimizi derinden yaraladı. Hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet, geri kalanlara sabır diliyorum.

Geride kalanlar şu anda fiziksel olarak hayatta kalma savaşı veriyor. Ama bir de psikolojik savaşları var. Bu konuda da onlara acilen destek verilmesi gerekiyor.

Bu psikolojik savaşın adı da ‘sağkalma suçluluğu’ (survivor guilt).

SAĞKALMA SUÇLULUĞU

Birçok kişinin ölümüne sebep olan bir kazadan ya da doğal afetten sağ kurtulan kişilerin yaşadığı suçluluk duygusu.

İlk olarak yahudi soykırımı sonrasında keşfediliyor bu travma.

Sağkalan,  ölen kişilerden kendisini sorumlu tutuyor.

‘Elimden hiçbir şey gelmedi’ ya da ‘ben sebep oldum’ psikolojisi ile kendilerini suçlayabiliyorlar.

DEĞERSİZLİK DUYGUSU

Bazen de sağkalanlar kendilerini değersiz hissedebiliyor.

Bu kadar kişi ölürken hayatta kalmak, kendilerini sorgulamaya yol açabiliyor.

‘Ben gerçekten değerli miyim?’ sorusunu sorduruyor.

Şanslı olmayı kendilerine yakıştırmayabiliyorlar ya da ‘başkaları daha şanslı olmalıydı’ diye düşünebiliyorlar.

KÖTÜ SONUÇLAR

Bütün bu düşünceler kişiyi depresyona, endişeye, kendisini cezalandırmaya ve bazen de intihara itebiliyor.

Bu hem Van depreminden hem de Çukurca saldırısından kurtulan askerlerimiz için geçerli.

Öğrendiğim kadarıyla şu anda Van’da ‘debriefing’ sürecine başlayan Türk Psikiyatri Derneği’nden psikiyatrisler var.

ÖNCELİK OLMALI

Ama daha sistematik ve toplu bir çalışma gerekiyor. Devlet temel ihtiyaçları karşıladıktan sonra bunu öncelikleri arasına koymalı.

Türk Psikiyatri Derneği, Türk Psikologlar Derneği, Psikologlar ve Psikiyatristler Derneği, Türk Psikolojik Travma Akademisi veya Türk Tabibler Birliği bu konuda bir hareket başlatmalı.

 İnsana değer vermenin göstergesi olan psikolojik destek unutulmamalı.

PANİĞE HAZIR OLMAK

NBA’nin en iyi takımlarından bir tanesi olan LA Lakers’in efsanevi koçu Phil Jackson’ın önemli bir yanı var.

Lakers eğer bir maçı kaybediyorsa ve son saniyelerde mola aldıysa, son derece sakin davranıyor. Yüzünde ne stres ne de endişe görüyorsunuz.

Bu son saniyelerde heyecan doruktayken, gayet sakin bir şekilde birkaç talimat veriyor.

Merak ediyorlar ve soruyorlar: Neden çok sakinsiniz?

Phil Jackson yanıt veriyor: Biz bu son saniyeleri yüzlerce çalıştık. Bizim için artık sıradan ve normal. Her oyuncu ne yapacağını çok iyi biliyor.

TİGER WOODS

Aynı şekilde top kuma saplandığında, dünyanın en iyi golf oyuncusu Tiger Woods’un yüzünde endişe görmezsiniz. Çünkü gerçekleşmesi % 1 ihtimali olan bu durum için binlerce pratik yapmıştır.

Hazırdır.

Japonya’da tüm ulusun, sayısız deprem tatbikatı yaptığını biliyoruz.

BİZDE DURUM

Ama biz böyle miyiz?

Deprem anında ne yapacağımızı bilmiyoruz.
Ambulans geldiğinde ne yapacağımızı bilmiyoruz.
Yangın anında ne yapacağımızı bilmiyoruz.

Hazırlanmıyoruz.

Sonuç olarak her zaman büyük acılar yaşıyoruz.

Çok geçmeden bütün millet olarak bu tatbikatları yapalım. Özellikle İstanbul trafiğindeki ambulanslar için bir yöntem geliştirsin devlet.

İnsan hayatı değerliyse bunları yapalım.

Toplumu yönetmek demek, insan hayatını ön plana çıkartan uygulamaları toplumun DNA’sına kazandırmak demek.

Bizi yönetenler artık bir şeyler yapsın.

X