"Vahap Munyar" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Vahap Munyar" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Vahap Munyar

Bu kriz ’yüksek matematik’ten çıktı, boyutunu görebilmek o kadar kolay olmayacak

BİR yıl önceydi. San Francisco Modern Sanatlar Müzesi Yönetim Kurulu Üyeleri Türkiye’ye gelmiş, işadamı Mehmet Ali Babaoğlu’nun ev sahipliğinde bir yemek düzenlenmişti.

Türkiye’de bireysel bankacılığın gelişmesinde öncülük ve büyük katkı yapmış Burhan Karaçam, yemekte karşısında oturan konuğun adının Charles Schwab olduğunu öğrenince önce Mehmet Ali Babaoğlu’na sordu:

Eğer Sayın Schwab benim tahmin ettiğim kişiyse, ABD’de internet bankacılığında öne çıkmış, çok önemli bir bankacıdır.

- Emin değilim.

Karaçam, aynı soruyu bu kez Özelleştirme İdaresi eski Başkanlarından Uğur Bayar’a sordu. O da Schwab’ın asıl işi konusunda emin değildi.

Yemek boyunca Burhan Karaçam, ABD’nin, Başkan George Bush’un Irak’ta yaptığı yanlışlardan girip, mortgage krizine kadar görüşlerini Scwab’la paylaştı. Yemeğin sonunda "Bush, yakın dostumdur" deyince, karşısındaki konuğun tahmin ettiği önemli bankacı olduğunun farkına vardı: "Hay Allah, ben de adama bankacılık dersi vermeye kalktım."

Karaçam
, Akbank Yönetim Kurulu Başkanı Suzan Sabancı Dinçer’in geçen gün, "ABD, dünyaya hızlı karar alma dersi veriyor" başlığıyla yansıttığım izlenimleri üzerine aradı:

"ABD yönetimi baştan beri bu krizi çok hafife aldı. Başlangıçta 100-200 milyar dolarlık paketlerle sorunu çözebileceklerini sandılar. Gelinen noktada kesenin ağzı 2 trilyon dolara kadar açıldı. Ancak, hálá krizin tam kavranabilmiş olduğunu sanmıyorum."

Yapı Kredi Bankası Genel Müdürlüğü dönemindeki atılımlarıyla anımsanan Burhan Karaçam, 35 yıllık bankacılık döneminde önemli krizler yaşadığını hatırlatıp, şu noktanın altını çizdi: "Önemli olan sorunun boyutlarını görmek. ABD, mortgage krizinin başından beri aysbergin bırakın üst bölümünü, en uç bölümünü ancak görebildi."

Karaçam, krizin boyutlarını herkesin kolaylıkla anlayamayacağına dikkat çekti: "Bugün iflas bayrağı çeken yatırım bankaları, yüksek matematiğe dayalı, sofistike ürünler geliştirmişti. Bu ürünlerin ucunun nerelere uzandığını klasik politikacı veya bürokrat mantığıyla çözmek mümkün değil."

Burhan Karaçam, ABD’nin attığı adımlar arasında en çok da el konulan Morgan Stanley ile Goldman Sachs’a mevduat toplama izninin verilmesine takılmıştı: "Sıkıntıdaki bir bankaya halktan mevduat toplama izni verilir mi? Bu kararı çok yanlış buluyorum."

Karaçam’ın "yüksek matematik ürünü" benzetmesi, bana Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu’nun geçenlerde İstanbul’da yaptığı sunumdaki şu bölümü anımsattı:

Türev piyasalarının büyüklüğü 120 trilyon dolara ulaşmış. Dünyanın gayrisafi hasılası ise 60 trilyon dolar. Yani, türev piyasalarının oluşturduğu sanal ortam, dünyanın yaratabildiği gerçek geliri ikiye katlamış.

Gerçekten de "yüksek matematik formülleri", finans sektörüne "borcun borcunu bile sattıran ürünler"i armağan etti, o yüzden balon inanılmaz şişti...

Patlayan balonun "artçı sarsıntı"ları Avrupa’yı sallamaya başladı, azalarak da olsa bizi de etkileyecek...

Bu durumda, "ekonomimizin temeli sağlam" demek yetmeyebilecek...

Güler Sabancı zeytine de girdi yağını Muhtar Kent’e vermeyi düşünüyor

KORDSA Global’in Tayland’ın eski başkenti Ayutthaya’daki tesislerini gezdikten sonra Sabancı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Güler Sabancı ile Holding’in Lastik, Takviye Malzemeleri, Otomotiv Grubu Başkanı Turgut Uzer’in başında bulunduğu ekiple sohbetteyiz.

Halis Komili’nin Ayvalıklı yaptığı iş dünyasının ünlü simalarından olan Güler Sabancı, bölgede 100 dönümlük bir zeytinlik de almış. Güler Sabancı’ya sordum:

Hayırdır, kendi adınıza şarap üretiminden sonra şimdi de zeytin ve zeytinyağı işine mi girdiniz?

Zeytinlik Güler Sabancı için çok yeniymiş:

- Yok canım öyle çok büyük birşey sayılmaz.

Kendi adınıza zeytinyağı üretmeniz söz konusu olacak mı?

- Hayır, düşünmüyorum. Bakalım belki de yağımızı Muhtar’a (The Coca-Cola Company’nin CEO’su Muhtar Kent) veririz. Gerçi henüz kendisinin haberi de yok. Sadece düşünce aşamasında.

Muhtar Kent’in Ayvalık’ta "Kontes" markasıyla butik zeytinyağı üretimi var...

Demek ki önümüzdeki dönemde "Kontes" şişelerinde Güler Sabancı’nın zeytinlerinden çıkan yağı da görmek söz konusu olacak...
X