Bu beddualar adamı çürütür

Hürriyet Haber
27.07.2001 - 00:00 | Son Güncelleme :

Tarih Vakfı Yurt Yayınları'ndan 5-6 yıl önce çıkmış mükemmel bir kitap var.Kitabın adı: Osmanlı Ádet, Merasim ve Tabirleri.Yazarı da Umur-ı Mülkiye Nazırı Pertev Paşa'nın 1850-1918 yılları arasında yaşamış olan torunu Abdülaziz Bey.Abdülaziz Bey'in 14 defterlik el yazmasını Merhum Profesör Doktor Kázım Arısan ve Duygu Arısan Günay, kitabı gün ışığına çıkarmış.İyi ki de çıkarmışlar.Tam dön dön oku tarzı kitaplardan.Bende iki cilt halinde bulunuyor.Tarih Vakfı, baskısı tükenince, tek cilt olarak yeniden bastı bu mükemmel kitabı.Aldığım günden beri açıp herhangi bir yerinden okuyorum.Her okuduğumda da, muhakkak eğlenecek birşeyler buluyorum.‘‘Genç erkeklerin sakal bırakması’’, Gelin için döşenen odalar'', ‘‘Bazı yiyecek içecekler hakkında notlar’’, ‘‘Halktan hanımların ev içi kıyafeti’’, ‘‘Vüzera, ekábir ve diğer Osmanlı hanelerinde beslenen hayvanlar’’, ‘‘Kübera ve ricalin mehtap seyri’’, ‘‘Meyhaneler ve akşamcıların meyhane álemleri...’’Saydıklarım kitabın bölümlerinden bazıları.Ama daha güzel bölümler de var. Mesela, Osmanlı tıplumundan çeşitli kesimleri tanıtıyor Abdülaziz Bey.Kabakçı Araplar, goygoycular, susamcı ve dolmacı kadınlar, Külhanbeyleri, tiryakiler... Yok yok yani.***Şimdi ben bu kadar laf kalabalığını niye yapıyorum.Şimdi hep derler ya, ‘‘Eski İstanbul insanı ne kadar iyiydi, ne kadar kibardı’’ vesaire.Doğrudur, muhakkak nahif ve iyi insanlardı.Fakat iş kötü düşünmeye ve konuşmaya gelince, -biraz diyemeyeceğim- bayağı bir kötülermiş.Okurken tüylerim ürperdi.Mesela kitapta ‘‘Eski İstanbul hanımlarının özel bedduaları’’ başlıklı bir bölüm var.Yani şöyle bir bakınca net bir şekilde anneannelerimiz veya onların annelerinin ruh hallerinin pek de normal olmadığını görüyorsunuz.Okuyunca onu şıp diye anlıyorsunuz.Mesela beddua etmek gerekiyor birine değil mi?Direkt çalıştırıyorlarmış elektrikli testereyi ve dalıyorlarmış ortaya.Artık, ‘‘Allah canını dokuz taksitte alsın’’ mı istersiniz, ‘‘Dilerim ciğeri doğransın’’ mı. Neler neler...‘‘Yurdunda baykuşlar ötsün’’, ‘‘Kul kömür olsun’’, ‘‘Okuduğu kitap çarpsın’’, ‘‘Şeriat kılıcına gelsin’’, ‘‘Yaşı toprakta sayılsın’’ ve favorilerimden biri olan ‘‘Yumurcaklar çıkarsın...’’Böyle beddua okunan birinin başına bir şey geleceği neredeyse kesin gibi.***Mesela, ‘‘Haydi oradan...’’ dedikten sonra kafadan sıralıyorlarmış; ‘‘çanak yalayıcı’’, ‘‘elalem maskarası’’, ‘‘gudubet’’, ‘‘şaşkın kaz’’, ‘‘süpürge’’, ‘‘yelloz’’, ‘‘mankafa...’’Şimdi içinizden, ‘‘Yine gayet iyi insanlarmış. Şimdikiler daha fena’’ diyeceksiniz.Doğru, bence de nahif örnekler bunlar.Ama şimdi sıralayacağım şeyler korkunç.Korkunç dediğime bakmayın tabii ki, feci eğlendim okurken.Zaten bu konuyu yazmak için kıvranıp durmamın nedeni de şimdi size aktaracağım sözler.Değerli arkadaşlar! Kitapta, ‘‘Kötü birinin vefatında hakaret ve alçaltma amacıyla söylenen bazı deyimler’’ diye bir bölüm var.Yani okurken kanım dondu.Ne kadar kötü olabiliyormuş insanlar.Ölünün arkasından konuşulmaz denir bir de...Şunlara bakar mısınız lütfen:‘‘Allah yanında yatanlara Rahmet etsin’’, ‘‘Civarındakilere (yani yanında yatanlara) Hak imdat eylesin’’, ‘‘Çukuruna yılan çıyan dolsun’’, ‘‘Hakkın rahmeti üzerinden yel gibi geçsin’’, ‘‘hendek mekán’’, ‘‘hortlasın’’, ‘‘kırk kırk derken elliyi buldu’’, ‘‘kurudu veya kakırdadı’’, ‘‘kuyruğu dikti’’, ‘‘mezar bile kabul etmez’’, ‘‘nalları attı’’, ‘‘nihayet gürledi gitti’’, ‘‘semeri devirdi’’, ‘‘yüz okka ibrişim boyu yerin dibine geçsin’’, ‘‘neces (pislik) içinde yatsın...’’Nasıl, hakikaten fena kalpli olabiliyorlarmış değil mi?Son olarak size okuyup çok beğendiğim, aklıma gelirse kullanmaya çalıştığım bir tulumbacı sözü aktarayım: ‘‘Vay canına yandığım ispinoz, bize de mi caf caf...’’Eeee, enteresan tabii.

Etiketler:

EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün