Bozuk yumurtanın hesabı bankadan da sorulacak mı?

Mustafa KUTLAY
26.01.2002 - 02:18 | Son Güncelleme: 26.01.2002 - 02:18

Tüketici Yasası'nda yapılması öngörülen değişiklikle ilgili tasarı kredi kartı ile satın alınan ve taksitlendirilen her ürün veya hizmetten bankaları da sorumlu tutuyor.

Tasarı böyle yasalaşırsa, marketten alışverişi taksitlendirdiğinizde, banka o marketin sattığı yumurtadan bile hukuken sorumlu sayılacak.

Tüketici kredilerininin yanısıra kredi kartlarını da Tüketici Yasası içine alan yasa tasarısında, tüketici kredileri ile satın alınan ürün veya hizmetin bozuk çıkması halinde krediyi veren bankalar da sorumlu tutulacak. Ancak, düzenleme kredi kartı ile yapılan ve taksitlendirilen harcamaları da tüketici kredisi olarak kabul ediyor. Böylece, kredi kartı ile satın alınan ve taksitlendirilen her ürün veya hizmetten de bankalar sorumlu tutuluyor. Yasaya göre, bir süpermarketten yaptığınız alışverişin ödemesini taksitlendirdiğinizde, banka o marketin sattığı yumurtadan bile hukuken sorumlu sayılacak.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan 4077 Sayılı Tüketici'nin Korunması Hakkında Kanun'un Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapan Kanun Değişikliği Tasarısı'nın 5'inci maddesi, ayıplı maldan ve ayıplı malın neden olduğu her türlü zarardan ve tüketicinin diğer taleplerinden satıcı, bayi, acenta, imalatçı ve ithalatçı ile birlikte kredi veren bankaları da müteselsilen sorumlu tutuyor. İlk bakışta bu düzenleme tüketici kredileri için gibi görünse de, tasarının 15'inci maddesi, kredi kartı ile mal ve hizmet karşılığı ya da nakit olarak kullanılan kredileri de tüketici kredisi olarak kabul ediyor.

TAKSİT BİTER

Bankacılar, düzenlemenin bu şekilde çıkması halinde, hiçbir bankanın kredi kartlarında taksitlendirmeye izin vermeyeceğini belirtiyorlar. Yasa tasarısı konusunda 15 sayfalık bir değerlendirme metni hazırlayan Türkiye Bankalar Birliği (TBB), tasarının bankaların kredi verme konusundaki davranışlarında olumsuz değişiklikler yaratacağını savunuyor. TBB'nin görüş ve önerilerini içeren metinde, bankaları satılan mal veya hizmetin kusurunda ortak sorumlu kılan maddeyle ilgili şu görüşlere yer veriliyor:

Taslak düzenlemede yapılan değişiklikle kredi verenin ayıplı maldan sorumluluğu hususunda düzenlemeler getirilmekte olup, bu düzenlemelere göre kredi veren müteselsilen ayıptan sorumlu olmakta, satıcı ayıbı hileli olarak gizlemişse kredi veren zaman aşımından yararlanamamaktadır.

Aynı doğrultuda; Kanunla bir düzenleme getirilmekte olup, anılan maddede kredi verenin ayıplı hizmetten ve ayıplı hizmetin neden olduğu her türlü zarardan ve tüketicinin diğer taleplerinden müteselsilen sorumlu olduğu ve satılan hizmetin ayıplı olduğunun bilinmemesinin sorumluluğu ortadan kaldırmayacağı ifade edilmektedir.

Taslakla getirilen düzenleme ile kredi veren, satıcı ile alıcı arasındaki satım akdine dahil edilerek kredi verenleri adeta kredi işleminde malı muayeneye zorlamakta, ayrıca üçüncü şahıs durumundaki satıcının kredi verence bilinmesi mümkün olmayan hilesinden kredi veren sorumlu tutulmaktadır. Bu düzenlemeler hukuken ve fiili uygulama olarak önemli zorluklar yaratacak niteliktedir. Ayıplı hizmet konusunda da aynı sakıncalar mevcut olup, buna ilaveten ayıplı hizmete dair düzenlemede ‘‘ayıplı hizmetin neden olduğu her türlü zarar’’ şeklinde son derece muğlak bir kavrama yer verilmiş ve hizmetin ayıplı olduğu bilinmese dahi kredi vereni sorumlu tutmak suretiyle hukuk mantığına uymayan bir şekilde yeni bir kusursuz sorumluluk hali yaratılmıştır.

AB'de kredi veren değil, üreten sorumlu

Türkiye Bankalar Birliği (TBB), Tüketici Yasası'nı değiştiren tasarıda öngörülen bazı uygulamaların Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde bile olmadığını şöyle vurguluyor:

Bu düzenlemeler kredi verenleri önemli sorumluluklar altına sokmakta, özellikle taşınmaz mallarda kredi kuruluşlarına çok ciddi yükler yüklemektedir. Diğer yandan, ayıplı mallara ilişkin olarak Avrupa Birliği düzenlemelerinde sadece üreticilerin sorumlulukları yer almakta, kredi kurumlarına ilişkin bir yükümlülük bulunmamaktadır. Bu nedenle, anılan düzenlemeler tamamen metinden çıkartılmalıdır.

Bankalar Birliği: Artık kredi çok sınırlı kalır

Tasarıda, temel fonksiyonu finansal kaynakların toplanması ve kullanılmasına aracılık etmek olan bankalara bu fonksiyonları ile bağdaşmayan, sözleşme hukukuna, ekonomik kurallara ve hakkaniyete uygun olmayan düzenlemeler yer aldığını belirten Türkiye Bankalar Birliği, tasarı ile ilgili şu döğerlendirmeyi yaptı:

‘‘Tasarı, Türkiye'nin ekonomik alanda uyum gösterme çabası içinde olduğu Avrupa Birliği düzenlemelerinden farklı olarak kredi kullandıran kurumlar aleyhine düzenlemeler de içermektedir. Tasarıda, teknolojideki gelişmelerin ekonomik birimlerin yararına kullanılarak ekonomik faaliyetin daha düşük maliyetle yapılmasını sağlayacak ve verimliliği artıracak hizmetlerin gelişmesini sınırlayıcı mahiyette düzenlemeler de bulunmaktadır. Tasarının bu haliyle yasalaşması durumunda kredi kuruluşlarının davranışları önemli ölçüde değişecektir. Bunun sonucunda da tüketici kredilerindeki gelişmenin çok sınırlı kalacağı ve hem kredi kullananların hem de ekonomik faaliyetin olumsuz etkileneceği düşünülmektedir.’’
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı