Boyu 2 yıl aynı kalan çocuklara dikkat

Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derneği Başkanı Prof. Dr. Feyza Darendeliler ’29 Şubat Dünya Nadir Hastalıklar Günü’ dolayısıyla açıklamalarda bulundu.

27 Şubat 2016 - 11:50:33

Darendeliler Türkiye’de çok sayıda nadir hastalık olmasının nedeninin altında akraba evliliği olduğunu vurguladı.

HER 17 KİŞİDEN BİRİ NADİR HASTALIĞA YAKALANIYOR

Toplumlarda 7 bini aşkın nadir hastalık bulunuyor. Genetik araştırmalar bunların en az yüzde 80’inin genetik geçişli olduğunu ve nadir hastalıkların toplam sayısının sürekli arttığına işaret ediyor. Araştırmalara göre her 17 kişiden birinin nadir hastalığa yakalanacak olması, nadir hastalıkların aslında çok da nadir olmadığını gösteriyor. Bunlardan sayılabilecek ikisi büyümehormonu eksikliği ve Turnersendromu.

İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Pediatrik Endokrinoloji Bilim Dalı Başkanı ve Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derneği Başkanı Prof. Dr. Feyza Darendeliler boy kısalığına işaret edebilecek ipuçlarını şu şekilde sıralıyor: "Çocuğunuz yaşıtlarına göre daha mı kısa? Pantolon ya da etek boyu 2 yıldır aynı mı? Kilo almasına rağmen boyu uzamıyor mu? Bu sorulardan birine ’Evet’ yanıtını verdiyseniz çocuğunuzda boy kısalığına neden olacak bir hastalık olabilir, vakit kaybetmeden doktora başvurun."

Prof. Dr. Feyza Darendeliler hastalıkla ilgili şu değerlendirmeleri yapıyor: "Boy kısalıklarında temel ilke erken tanı ve erken tedavidir. Tanı ne kadar erken konur ve uygun tedaviye başlanırsa, tedavinin başarısı o kadar yüksek olacaktır. Türkiye’de çok merkezli ulusal büyüme veri tabanına dayanılarak, örneğin tedavisi mümkün olan büyüme hormonu eksikliği ve Turner sendromu verileri değerlendirildiğinde, 2000’li yılların başında hastaların tanı ve tedaviye başlama yaşının oldukça geç olduğu görülmektedir. Bu da bu çocukların tanısının geç konduğunu ve dolayısıyla tedavi açısından başarı şansının azaldığını göstermektedir. Ancak son çalışmalarımızda tanı ve tedavi yaşının daha erkene kaydığı görülmektedir. Bu nedenle büyümenin izlenmesi altta yatan herhangi bir hastalığın erken yakalanması için son derece önemlidir. İyi bir boya ulaşma ancak erken tedaviyle, erken tedavi ise ancak erken tanı ile mümkündür."

BOY KISALIĞI VE TURNER SENDROMU

Boyu 2 yıl aynı kalan çocuklara dikkat

Orantılı boy kısalıkları içinde uzun süreli beslenme bozukluğu sonucu gelişen ve bodurluk diye adlandırılan boy kısalığı son yıllarda oranı düşmekle beraber boy kısalıkları içinde halen devam etmekte. Özellikle hayatın ilk yıllarında geçirilen beslenme bozukluğu daha sonraki yaşlarda boy kısalığına neden olabiliyor. Turner sendromunun 1/2500 sıklığında sadece kızlarda görülen ve en önemli bulgularının boy kısalığı ve ergenlik yokluğu olan bir hastalık olduğunu söyleyen Prof. Dr. Feyza Darendeliler, "Büyüme hormonu eksikliği 1/4000 oranında görülür ve sıklıkla tek bulgusu boy kısalığı ve büyümede duraklamadır. Hipotiroidi 1/3500 oranında görülür ve doğumsal formlarında boy kısalığı dışında zek? geriliği de görülür. Ancak Türkiye’de yenidoğan dönemde yapılan hipotiroidi taraması sonucunda artık bu yenidoğanlara erken tanı konmakta ve erken tedavi başlanmaktadır. Doğum tartısı düşük ve vaktinde doğan ve ilk 2 yaşta büyümede yakalama yapamayan çocukların da nihai boyları kısa olur. Bunların dışında uzun süreli sistemik hastalıklarda boy kısalığı sıklıkla beklenen bir bulgudur. Patolojik boy kısalıklarında nihai boy hastalıklar arasında değişiklik gösterse de genelde kızlarda 130-140cm, erkeklerde 140-150 cm arasında değişir. İskelet sistemi hastalıklarında nihai boy ağır kısadır (120 cm civarı)" diye açıklıyor.

Kızlarda ergenlik başlar başlamaz büyüme hızlanarak yılda 7-8 cm olarak gerçekleşiyor. Toplam büyüme ise 15-18 cm. Erkeklerde ise ergenlik başladıktan 1-2 yıl sonra büyüme hızlanıyor ve yılda 8-9 cm bir doruk büyüme olurken, toplam büyümenin 20-25 cm olduğu belirtiliyor.

Kız çocuklarında adet, büyümenin artık yavaşladığı sırada gözleniyor. İlk adetten sonra toplam büyüme ortalama 6 cm. Prof. Dr. Feyza Darendeliler halk arasında sıkça duyulan adetten sonra uzama olacağı algısının yanlış olduğunun altını çiziyor ve ekliyor: "Yapısal boy kısalığı ve ergenlik gecikmesi" boy kısalığının en sık nedenlerinden biridir. Bu çocuklar sıklıkla geç de olsa ergenliğe girer, büyüme hızlanır ve normal beklenen anne-babaya uygun boya ulaşırlar. Ancak bazen ergenlik gecikmesi altta yatan başka bir hastalığa bağlıdır. Bu durumda ergenlik başlamaz ve beraberinde boy uzaması görülmez."

ÇOCUĞUN BÜYÜMESİ TİTİZLİKLE İZLENMELİ

Çocuklar 1 yaşına kadar yılda 25 cm, 1-2 yaş arası yılda 12 cm, 2-4 yaş arası yılda 7 cm, 4 yaş ve ergenlik arası yılda 5 cm uzuyor. Ergenlikte büyüme, ergenliğin başlama yaşına göre değişiyor ve genelde kızlar 15-18 cm, erkekler 20-25 cm uzuyorlar.

Çocukluk döneminin en büyük özelliğinin sürekli bir büyüme süreci göstermesi olduğunun altını çizen Prof. Dr. Feyza Darendeliler, "Doğum öncesi dönemden başlayarak doğumdan sonra 18 yaşlarına kadar temposu zaman zaman hızlanan ve yavaşlayan ancak sürekli devam eden bu büyüme süreci sonunda çocuk erişkin boyuna ulaşır. Çocuğun sağlıklı büyüme süreci çeşitli etkenlerin kontrolü altındadır. Anne ve babadan geçen genlerle belirlenen kalıtım çocuğun boyunu belirleyen önemli bir etkendir" diyor.

BOY KISALIĞININ GENETİK VE ÇEVRESEL NEDENLERİ

Anne babadan geçen genler kuşkusuz çocuğun boyunu belirlemede son derece önemli. Bu nedenle bir çocukta boy değerlendirmesi yaparken mutlaka anne ve babanın boyunu da değerlendirmek gerekiyor. Normal kısalıkta bir aile ve eğer çocuk da sağlıklı büyüme gösteriyorsa sorun yok demek. Eğer aile kısa boylu ise ve çocuğun boyu da aileye göre normal kısalıkta ise tedaviye gerek yoktur. Ancak ailenin boy kısalığı ağırsa bu ailede bulunan ve çocuğa da geçen kalıtsal bir hastalık sonucu olabiliyor.

TURNER SENDROMU TEDAVİ EDİLEBİLİYOR

Turner sendromu 1/2.500 sıklığında sadece kızlarda görülen ve en önemli bulguları boy kısalığı ve ergenlik yokluğu olan bir hastalık.Prof. Dr. Feyza Darendeliler diğer farklı bozuklukların da olduğunu söyleyerek açıklıyor: "Yele boyun dediğimiz kısa ve geniş bir boyun, kalkan göğüs, göz kapaklarının düşüklüğü, kolda dirsek hizasında fazla açılanma, benlerin çok olması, sık orta kulak iltihabı geçirme, kalp hastalıkları gibi. Ancak en sık bulgu boy kısalığıdır. Boy kısalığı doğumdan itibaren vardır ve giderek artar. Her kısa boylu kız çocuğunda, başka neden bulunamıyorsa, mutlaka Turner sendromu düşünmek gerekir. Turner sendromunda görülen boy kısalığında büyüme hormonu tedavisi ile boyu uzatmak mümkündür. Ne kadar tanı erken konursa tedaviye erken başlamak tedavi şansını artırır. Başlama yaşına göre tedavi 6 ila 8 yıl sürebilir."

 

Yayınlanma Tarihi : 27 Şubat 2016 - 11:27:00
Koç Burcu
(21 MART - 20 NİSAN)

Önümüzdeki birkaç gün bazı konulardaki gerçekleri kafanızda toparlayabilir, çalışmalarınızı ve araştırmalarınızı hızlandırabilirsiniz....Koç Burcu Günlük Yorumu

Boğa Burcu
(21 NİSAN - 20 MAYIS)

Eksikliklerinizi tamamlayan kişilerle iş birlikleri ve ilişkiler geliştirmenizde fayda var. İlham verici fikirler kuvvetli hissetmenizi sağlayabilir. Birkaç gün...Boğa Burcu Günlük Yorumu

İkizler Burcu
(21 MAYIS - 20 HAZİRAN)

Önümüzdeki birkaç gün ortaya çıkacak olayları ve gelişmeleri sakinlikle karşılamaya çalışmanızda fayda var. Performansınızı ortaya...İkizler Burcu Günlük Yorumu

Yengeç Burcu
(21 HAZİRAN - 22 TEMMUZ)

Önümüzdeki birkaç gün için başladığınız işleri bitirmeli ve yalnız çalışmayı tercih etmelisiniz. Bazı konularda ileri atılmadan önce...Yengeç Burcu Günlük Yorumu

Aslan Burcu
(23 TEMMUZ - 23 AĞUSTOS)

Önümüzdeki iki gün boyunca ekip çalışmalarının ve grup aktivitelerinin faydasını görebilirsiniz. İyimserliğinizi koruyarak gayret göstermeniz...Aslan Burcu Günlük Yorumu

Başak Burcu
(24 AĞUSTOS - 23 EYLÜL)

Çalışma alanınızı genişletmelisiniz. Yeni iş ve kariyer fırsatlarını gözden geçirebileceğiniz iki gün. Eski hırslarınız veya tutkularınız tekrar hayat...Başak Burcu Günlük Yorumu

Terazi Burcu
(24 EYLÜL - 23 EKİM)

Huzuru yakalamak için keyif aldığınız aktivitelerle vakit geçirmenizde fayda var. İş hayatınızı ilgilendiren çalışmalarınız olabilir. Ortaya çıkan...Terazi Burcu Günlük Yorumu

Akrep Burcu
(24 EKİM - 22 KASIM)

Maddi durumunuzu ilgilendiren işleri, planları veya evrakları düzenlemeniz gerekiyor. Vergi, sigorta, kredi ya da diğer resmi finansal başlıkların dikkatle ele alınması...Akrep Burcu Günlük Yorumu

Yay Burcu
(23 KASIM - 21 ARALIK)

Planlı ilerleyebilirseniz, paranızı koruyabilmeniz veya biriktirmeniz daha kolay olacaktır. Zarar görmemek için partnerinizle uyumlu ve organize şekilde ilerlemenizde...Yay Burcu Günlük Yorumu

Oğlak Burcu
(22 ARALIK - 20 OCAK)

Önümüzdeki birkaç gün boyunca artan iş yükünüz sizi yorabilir. Ne kadar çok çalışırsanız o kadar çok kazanırsınız...Oğlak Burcu Günlük Yorumu

Kova Burcu
(21 OCAK - 18 ŞUBAT)

Arkadaşlarınızla ve ailenizle rahatlamanız daha kolay olabilir. Ortak amaçlar için kafa kafaya verebilirsiniz. Disiplinli ve çalışkan olmak, iş...Kova Burcu Günlük Yorumu

Balık Burcu
(19 ŞUBAT - 20 MART)

Evinizi ve ailenizi ihmal etmemeniz gereken birkaç gün. Yaratıcılığınızı kullanarak ilerleyebilirsiniz. Zaman ya da para kazanabilmek için zor işleri...Balık Burcu Günlük Yorumu

Koç Burcu
(21 MART - 20 NİSAN)

Olumlu değişiklikler gündeme gelebilir ya da daha olumlu düşünmeye başlayabilmek için yeni şeyler öğrenebilirsiniz. Eviniz veya ailenizle ilgili...Koç Burcu Günlük Yorumu

Boğa Burcu
(21 NİSAN - 20 MAYIS)

Diğerlerinin vereceği tepkileri dikkatle incelemelisiniz. Bu sayede bir sonraki adımınızı daha rahat hesaplayabilirsiniz. Gerçekçi beklentileri olmayan kişilerin...Boğa Burcu Günlük Yorumu

İkizler Burcu
(21 MAYIS - 20 HAZİRAN)

Çevrenizde düzenlemeler yapmamanız durumunda eleştiri ve şikayetlere açıksınız. Maddi kazanımlar sağlayabilmek için, neler öğrenmeniz gerektiğini...İkizler Burcu Günlük Yorumu

Yengeç Burcu
(21 HAZİRAN - 22 TEMMUZ)

Kontrolü ele alır, güvensizliği bir kenara bırakır ve bilginizi ve yeteneklerinizi kullanırsanız, bazı kişilerin fikirlerini savuşturmak ve diğerlerini detaylı...Yengeç Burcu Günlük Yorumu

Aslan Burcu
(23 TEMMUZ - 23 AĞUSTOS)

Bugünlerde, desteklendiğinizi görebilir, maddi başlıklı konularda yeni adımlar atabilirsiniz. Ayrıca, olumsuz olaylarla veya tepkilerle karşılaşsanız dahi başladığınız...Aslan Burcu Günlük Yorumu

Başak Burcu
(24 AĞUSTOS - 23 EYLÜL)

Sesli düşünebilir, fikirlerinizin bilinmesini sağlayabilir ve alacağınız geri dönüşleri dikkatle dinleyebilirsiniz. Bazı işlerin hallolmasını istiyorsanız...Başak Burcu Günlük Yorumu

Terazi Burcu
(24 EYLÜL - 23 EKİM)

Kendi üstünüze düşeni yapmamanız durumunda şikayet ve eleştirilere maruz kalabilirsiniz. Huzuru nasıl sağlayacağınızı biliyorsunuz, ama bu sefer size yardım...Terazi Burcu Günlük Yorumu

Akrep Burcu
(24 EKİM - 22 KASIM)

Duygularınız neyin mümkün neyin mümkün olmadığı konusunda size doğru yolu gösterebilir. Hırslı ve gerçekçi olmanız durumunda özel...Akrep Burcu Günlük Yorumu

Yay Burcu
(23 KASIM - 21 ARALIK)

Bazı konularda harekete geçmeden, seyahatlere çıkmadan veya imajınızı etkileyebilecek tartışmalara girmeden önce çok düşünmelisiniz. Kişisel...Yay Burcu Günlük Yorumu

Oğlak Burcu
(22 ARALIK - 20 OCAK)

Yaptıklarınızla gurur duyabilirsiniz. İnsanların sizden fayda sağlamasına izin vermemelisiniz. Kişisel ilişkilerinize ve iş birliklerinize konsantre olun. Evinizde yapacağınız...Oğlak Burcu Günlük Yorumu

Kova Burcu
(21 OCAK - 18 ŞUBAT)

Başladığınız işleri bitirmek için ne gerekiyorsa yapmalısınız. Bazı konularda sorumluluk almaktan kaçmamanız sizi test eden kişilerin işlerini zorlaştıracaktır....Kova Burcu Günlük Yorumu

Balık Burcu
(19 ŞUBAT - 20 MART)

Arkadaşlarınız veya ailenizle yaşadığınız problemler karmaşayı veya hatırı sayılır sorunları akla getiriyor. Çekirdek ailenizle vakit geçirmeye çalışın, ama...Balık Burcu Günlük Yorumu