Boyu 2 yıl aynı kalan çocuklara dikkat

Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derneği Başkanı Prof. Dr. Feyza Darendeliler ’29 Şubat Dünya Nadir Hastalıklar Günü’ dolayısıyla açıklamalarda bulundu.

27 Şubat 2016 - 11:50:33

Darendeliler Türkiye’de çok sayıda nadir hastalık olmasının nedeninin altında akraba evliliği olduğunu vurguladı.

HER 17 KİŞİDEN BİRİ NADİR HASTALIĞA YAKALANIYOR

Toplumlarda 7 bini aşkın nadir hastalık bulunuyor. Genetik araştırmalar bunların en az yüzde 80’inin genetik geçişli olduğunu ve nadir hastalıkların toplam sayısının sürekli arttığına işaret ediyor. Araştırmalara göre her 17 kişiden birinin nadir hastalığa yakalanacak olması, nadir hastalıkların aslında çok da nadir olmadığını gösteriyor. Bunlardan sayılabilecek ikisi büyümehormonu eksikliği ve Turnersendromu.

İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Pediatrik Endokrinoloji Bilim Dalı Başkanı ve Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derneği Başkanı Prof. Dr. Feyza Darendeliler boy kısalığına işaret edebilecek ipuçlarını şu şekilde sıralıyor: "Çocuğunuz yaşıtlarına göre daha mı kısa? Pantolon ya da etek boyu 2 yıldır aynı mı? Kilo almasına rağmen boyu uzamıyor mu? Bu sorulardan birine ’Evet’ yanıtını verdiyseniz çocuğunuzda boy kısalığına neden olacak bir hastalık olabilir, vakit kaybetmeden doktora başvurun."

Prof. Dr. Feyza Darendeliler hastalıkla ilgili şu değerlendirmeleri yapıyor: "Boy kısalıklarında temel ilke erken tanı ve erken tedavidir. Tanı ne kadar erken konur ve uygun tedaviye başlanırsa, tedavinin başarısı o kadar yüksek olacaktır. Türkiye’de çok merkezli ulusal büyüme veri tabanına dayanılarak, örneğin tedavisi mümkün olan büyüme hormonu eksikliği ve Turner sendromu verileri değerlendirildiğinde, 2000’li yılların başında hastaların tanı ve tedaviye başlama yaşının oldukça geç olduğu görülmektedir. Bu da bu çocukların tanısının geç konduğunu ve dolayısıyla tedavi açısından başarı şansının azaldığını göstermektedir. Ancak son çalışmalarımızda tanı ve tedavi yaşının daha erkene kaydığı görülmektedir. Bu nedenle büyümenin izlenmesi altta yatan herhangi bir hastalığın erken yakalanması için son derece önemlidir. İyi bir boya ulaşma ancak erken tedaviyle, erken tedavi ise ancak erken tanı ile mümkündür."

BOY KISALIĞI VE TURNER SENDROMU

Boyu 2 yıl aynı kalan çocuklara dikkat

Orantılı boy kısalıkları içinde uzun süreli beslenme bozukluğu sonucu gelişen ve bodurluk diye adlandırılan boy kısalığı son yıllarda oranı düşmekle beraber boy kısalıkları içinde halen devam etmekte. Özellikle hayatın ilk yıllarında geçirilen beslenme bozukluğu daha sonraki yaşlarda boy kısalığına neden olabiliyor. Turner sendromunun 1/2500 sıklığında sadece kızlarda görülen ve en önemli bulgularının boy kısalığı ve ergenlik yokluğu olan bir hastalık olduğunu söyleyen Prof. Dr. Feyza Darendeliler, "Büyüme hormonu eksikliği 1/4000 oranında görülür ve sıklıkla tek bulgusu boy kısalığı ve büyümede duraklamadır. Hipotiroidi 1/3500 oranında görülür ve doğumsal formlarında boy kısalığı dışında zek? geriliği de görülür. Ancak Türkiye’de yenidoğan dönemde yapılan hipotiroidi taraması sonucunda artık bu yenidoğanlara erken tanı konmakta ve erken tedavi başlanmaktadır. Doğum tartısı düşük ve vaktinde doğan ve ilk 2 yaşta büyümede yakalama yapamayan çocukların da nihai boyları kısa olur. Bunların dışında uzun süreli sistemik hastalıklarda boy kısalığı sıklıkla beklenen bir bulgudur. Patolojik boy kısalıklarında nihai boy hastalıklar arasında değişiklik gösterse de genelde kızlarda 130-140cm, erkeklerde 140-150 cm arasında değişir. İskelet sistemi hastalıklarında nihai boy ağır kısadır (120 cm civarı)" diye açıklıyor.

Kızlarda ergenlik başlar başlamaz büyüme hızlanarak yılda 7-8 cm olarak gerçekleşiyor. Toplam büyüme ise 15-18 cm. Erkeklerde ise ergenlik başladıktan 1-2 yıl sonra büyüme hızlanıyor ve yılda 8-9 cm bir doruk büyüme olurken, toplam büyümenin 20-25 cm olduğu belirtiliyor.

Kız çocuklarında adet, büyümenin artık yavaşladığı sırada gözleniyor. İlk adetten sonra toplam büyüme ortalama 6 cm. Prof. Dr. Feyza Darendeliler halk arasında sıkça duyulan adetten sonra uzama olacağı algısının yanlış olduğunun altını çiziyor ve ekliyor: "Yapısal boy kısalığı ve ergenlik gecikmesi" boy kısalığının en sık nedenlerinden biridir. Bu çocuklar sıklıkla geç de olsa ergenliğe girer, büyüme hızlanır ve normal beklenen anne-babaya uygun boya ulaşırlar. Ancak bazen ergenlik gecikmesi altta yatan başka bir hastalığa bağlıdır. Bu durumda ergenlik başlamaz ve beraberinde boy uzaması görülmez."

ÇOCUĞUN BÜYÜMESİ TİTİZLİKLE İZLENMELİ

Çocuklar 1 yaşına kadar yılda 25 cm, 1-2 yaş arası yılda 12 cm, 2-4 yaş arası yılda 7 cm, 4 yaş ve ergenlik arası yılda 5 cm uzuyor. Ergenlikte büyüme, ergenliğin başlama yaşına göre değişiyor ve genelde kızlar 15-18 cm, erkekler 20-25 cm uzuyorlar.

Çocukluk döneminin en büyük özelliğinin sürekli bir büyüme süreci göstermesi olduğunun altını çizen Prof. Dr. Feyza Darendeliler, "Doğum öncesi dönemden başlayarak doğumdan sonra 18 yaşlarına kadar temposu zaman zaman hızlanan ve yavaşlayan ancak sürekli devam eden bu büyüme süreci sonunda çocuk erişkin boyuna ulaşır. Çocuğun sağlıklı büyüme süreci çeşitli etkenlerin kontrolü altındadır. Anne ve babadan geçen genlerle belirlenen kalıtım çocuğun boyunu belirleyen önemli bir etkendir" diyor.

BOY KISALIĞININ GENETİK VE ÇEVRESEL NEDENLERİ

Anne babadan geçen genler kuşkusuz çocuğun boyunu belirlemede son derece önemli. Bu nedenle bir çocukta boy değerlendirmesi yaparken mutlaka anne ve babanın boyunu da değerlendirmek gerekiyor. Normal kısalıkta bir aile ve eğer çocuk da sağlıklı büyüme gösteriyorsa sorun yok demek. Eğer aile kısa boylu ise ve çocuğun boyu da aileye göre normal kısalıkta ise tedaviye gerek yoktur. Ancak ailenin boy kısalığı ağırsa bu ailede bulunan ve çocuğa da geçen kalıtsal bir hastalık sonucu olabiliyor.

TURNER SENDROMU TEDAVİ EDİLEBİLİYOR

Turner sendromu 1/2.500 sıklığında sadece kızlarda görülen ve en önemli bulguları boy kısalığı ve ergenlik yokluğu olan bir hastalık.Prof. Dr. Feyza Darendeliler diğer farklı bozuklukların da olduğunu söyleyerek açıklıyor: "Yele boyun dediğimiz kısa ve geniş bir boyun, kalkan göğüs, göz kapaklarının düşüklüğü, kolda dirsek hizasında fazla açılanma, benlerin çok olması, sık orta kulak iltihabı geçirme, kalp hastalıkları gibi. Ancak en sık bulgu boy kısalığıdır. Boy kısalığı doğumdan itibaren vardır ve giderek artar. Her kısa boylu kız çocuğunda, başka neden bulunamıyorsa, mutlaka Turner sendromu düşünmek gerekir. Turner sendromunda görülen boy kısalığında büyüme hormonu tedavisi ile boyu uzatmak mümkündür. Ne kadar tanı erken konursa tedaviye erken başlamak tedavi şansını artırır. Başlama yaşına göre tedavi 6 ila 8 yıl sürebilir."

 

Yayınlanma Tarihi : 27 Şubat 2016 - 11:27:00
Koç Burcu
(21 MART - 20 NİSAN)

Olumlu niyetleriniz var. Planlarınızı devreye sokabilirsiniz. Evinizde veya işinizde daha iyi bir çevre oluşturmak için göstereceğiniz gayretler...Koç Burcu Günlük Yorumu

Boğa Burcu
(21 NİSAN - 20 MAYIS)

Öfke ve kızgınlığın olayların hakimiyetini ele almanızı engellemesine izin vermeyin. Herkesin sizin tarafınızda olmasına değil, iyi bir organizasyona ve plana ihtiyacınız...Boğa Burcu Günlük Yorumu

İkizler Burcu
(21 MAYIS - 20 HAZİRAN)

Özel bazı kişilerle yeni bir ilişki yaşayabilirsiniz. İnsanlarla kurduğunuz çekici ilişkiler ilginç alanlarda size öncelik tanınmasını sağlayabilir. Daha...İkizler Burcu Günlük Yorumu

Yengeç Burcu
(21 HAZİRAN - 22 TEMMUZ)

Zamanı doğru kullanmalı ve başarmak istediğiniz konulara harcamalısınız. Her detayı önceden görmek aradığınız ve istediğiniz sonuçları önünüze...Yengeç Burcu Günlük Yorumu

Aslan Burcu
(23 TEMMUZ - 23 AĞUSTOS)

Liderliği ele alarak fark yaratabilirsiniz. Hayata aktif yaklaşımlarınız olumlu sonuçların garantisi olabilir. Fiziksel ve mental mücadele gerektiren ortamlar...Aslan Burcu Günlük Yorumu

Başak Burcu
(24 AĞUSTOS - 23 EYLÜL)

Bazı alanlarda gizliliğe önem vermeniz, gerekirse kapalı kapılar arkasında çalışmanız işinize müdahale edilmesini engellemenizi sağlayabilir. Açık fikirli...Başak Burcu Günlük Yorumu

Terazi Burcu
(24 EYLÜL - 23 EKİM)

Ne gerekiyorsa ona sahipsiniz. Konforlu alandan dışarı çıkmalı ve gücünüzü göstermelisiniz. Sunabileceklerinizi en gösterişli şekilde...Terazi Burcu Günlük Yorumu

Akrep Burcu
(24 EKİM - 22 KASIM)

Düşük profil çizmeli ve yalnız başınıza ilerleyeceğiniz plan ve projelere yönelmelisiniz. Ne kadar az size karışan olursa amaçlarınıza ulaşmanız o...Akrep Burcu Günlük Yorumu

Yay Burcu
(23 KASIM - 21 ARALIK)

Heyecan ve macera arayışında olabilirsiniz. Sizi istemediğiniz yönde ilerlemeye iten kişiler olabilir. Hırslara kapılmamalı ve olumlu ve sağlıklı seçimler...Yay Burcu Günlük Yorumu

Oğlak Burcu
(22 ARALIK - 20 OCAK)

Yapılması gereken işleri başkalarına bırakmayın. İşleri bizzat kendiniz halletmelisiniz. Doğru kararlar alma ve değişiklikler yapabilme yeteneğiniz daha mutlu ve verimli bir...Oğlak Burcu Günlük Yorumu

Kova Burcu
(21 OCAK - 18 ŞUBAT)

Çok açık olmayan her şeyi daha fazla soruşturmanızda fayda var. Siz ve sevdikleriniz için en iyi sonucu doğuracak şeyleri seçmeniz gerekiyor....Kova Burcu Günlük Yorumu

Balık Burcu
(19 ŞUBAT - 20 MART)

Belirsizliklerin veya bazı kişilerin isteklerinin yolunuzda engel oluşturabileceğini aklınızda tutmalısınız. Sahneyi doğru okumalı ve planlarınızın arkasından gitmelisiniz....Balık Burcu Günlük Yorumu