Botaş'ta doğalgaz fazlalığı

Hürriyet Haber
27.12.2001 - 12:23 | Son Güncelleme:

İran doğalgazının da devreye girmesiyle Botaş'ta gaz fazlalığı oluştu. Tüketimin azalmasından endişe eden Enerji Bakanlığı şimdi cep yakan faturaları düşürme derdinde.

Türkiye doğalgazda bir yandan bolluğa hazırlanırken, diğer yandan tüketim pahalaştığı ortamda fiyat konusunda çözüm yolları aranıyor. Doğalgaza, yılbaşından itibaren 5 bin liralık Akaryakıt Tüketim Vergisi (ATV) geliyor.  

Mevcut durumda, artışın vatandaşa daha az hissettirilmesi görüşünden hareketle, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı`nın ``belediyelerin kar marjının düşürülmesine`` dönük önerisinin, hükümetiçinde ele alınması bekleniyor.

Başka olası sorunlar da gündemde. Doğalgaz talebinin öngörülenin altında kalması durumunda Botaş, anlaşmalarla çekilecek miktarın daha önceden bildirmesi nedeniyle, alımlarda ``al ya da öde`` kuralı yönüyle risk altında olacak. Bu yönüyle vatandaşın gaz talebinin düşmemesi yanında, yapımı devam eden doğalgaz santrallarının öngörülensürede bitirilmesi önem arzediyor.

DOĞALGAZ BOLLAŞACAK

Edinilen bilgiye göre, İran doğalgazının pompolanmaya başlanması ve gelecek yılın ilk yarısında Mavi Akım projesi çerçevesinde Rusya doğalgazın sevk edilmesiyle, Türkiye doğalgaz açısından bolluk yaşayacak. 

Bu ortamda, halen doğalgaz götürülecek 57 ile dönük hazırlıkların sürmesi ve doğalgaz santrallarının yapımının sürmesi ile doğalgazın depolanacağı yeraltı depolarının 2005 yılında tamamlanacak olması nedeniyle Türkiye, aldığı doğalgazı hemen kullanma zorunluluğu içinde bulunuyor.

İran doğalgazının sevkiyatına başlanmadan önce doğu hattını bir doğalgaz deposu olarak kullanan BOTAŞ, İran doğalgazının sevk edilmesine başlanması ardından, bu imkandan mahrum kaldı.

Ekonomik kriz ortamında, elektrik ve doğalgaz fiyatında yaşanan artışlar sonrası, tüketimde azalma eğilimi ortaya çıktı.

Başbakanlık tarafından 16 Kasım tarihinde açıklanan ``Kamuda tasarruf önlemleri`` çerçevesinde, yılbaşından itibaren doğalgazdan 5 bin lira Akaryakıt Tüketim Vergisi (ATV) alınacak olması ise Ocak ayında doğalgaz fiyatında aylık yaşanan artışların üzerinde yükselmesianlamına geliyor.

Fiyattaki artışa karşılık, tüketiminde azalma eğiliminin artması halinde, Botaş`ın hesapları karışacak.

Önceden verilen taahhütlere bağlı, alımlarda Uluslararası enerji projelerinin temel ögesi olan ``al ya da öde`` ilkesinin geçerli olması, Türkiye`nin, tüketemediği ya da depolayamadığı doğalgazın bedelini ödemekle karşı karşıya kalmasına neden olabilecek.

DOĞALGAZ SANTRALLARI

Gelecek doğalgazın kullanımında, yapımı devam eden Doğalgaz santrallarının tamamlanması da önem arzediyor.

Enka-İntergen ortaklığında Gebze ve Adapazarı`nda inşaatı devam eden 2 doğalgaz çevrim santrali 2002`de devreye girecek. İzmir Aliağa`da doğalgaz santralı yapılması öngörülürken, ayrıca Trakya`dakidoğalgaz santralları, gelen gazla elektrik üretiyor.

BAKANLIK ÇÖZÜM ARAYIŞI İÇİNDE

Öte yandan doğalgaz arzının artacak olması, buna karşılık doğalgazfiyatındaki artışlar sonrası tüketimde görülmesi olası düşüşler veyeraltı depo inşaatlarının bitmemesi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı`nı yeni çözüm arayışına yönlendirdi.

Vatandaşlardan gelen yakınmalara bağlı, doğalgaz fiyatını nihai aşamada pahalı olarak niteleyen Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Zeki Çakan, belediyelerin kar marjının düşürülmesine dönük harekete geçti.

Bakan, değişik ortamlardaki açıklamalarında, BOTAŞ`tan gaz alan belediyelerin, doğalgazı yüzde 45`e kadar zamlı sattıklarına işaret ederken, bu oranın aşağıya çekilmesi konusunun gündemlerinde olduğunu vurguladı.

HÜKÜMET İÇİNDE ELE ALINACAK

Enerji çevreleri, doğalgaz fiyatında istikrara dönük, belediye kar marjlarının indirimi konusunun``siyasi`` yönü olduğuna işaret ederken, bu konuda hükümetin karar alması gerektiğini bildirdiler.

Aynı çevreler, belediyelere ``yüzde 45`e kadar`` kar marjı tanıyan1997 yılı tarihli tebliğin, o günün şartları içersinde düzenlendiğini,son durumda yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini vurguladılar.

MEVCUT DURUM

Doğalgazda fiyatlandırmaya ilişkin düzenlemeler, halen Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı`nın 9 Ağustos 1997 tarihli tebliği çerçevesinde yapılıyor.

Doğalgaz dağıtımı yapan şirketler, tebliğde belirtilen sınır dahilinde, BOTAŞ`tan aldıkları fiyatın üzerine belli kar marjı koyaraksatış fiyatını belirlemeye yetkili durumda bulunuyor.

Buna göre, alt sınır BOTAŞ`ın dağıtım kuruluşlarına uyguladığı satış bedeli, üst sınır ise BOTAŞ`ın dağıtım kuruluşlarına uyguladığı satış fiyatının yüzde 45 fazlası olarak uygulanıyor.

Halen BOTAŞ`dan doğalgaz alan belediyelerin Ankara`da yüzde 45, İstanbul`da yüzde 39, İzmit`te ise yüzde 40 kar marjı uyguladığı belirtilirken, Botaş`ın kendi şirketi aracılığıyla dağıtım yaptığı Bursa ve Eskişehir`de ise doğalgaz, yüzde 33 kar marjıyla tüketiciye satılıyor.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNAN HABERLER

    Sayfa Başı